Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/176 Esas
KARAR NO:2024/209
DAVA: Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ: 18/08/2022
KARAR TARİHİ: 10/12/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ---- dava konusu olan ----numaralı-------------- çıkardığını, dava konusu ------ kapağının üstünde ---- yazdığını,-------- kısa sürede--------yapıldığını, dava konusu ------- tüm telif line ait olduğunu, davalı --------- müvekkilini ------- müvekkilinin eserini kendi üretimi olan ------- -------- hediyesi olarak dağıtmış ve eser üzerinde oynamalar ve değişiklikler yapmış olduğunu, ---- sayfasında açıkça ----- reklamının yapıldığını, kendilerine gönderilen ihtara rağmen bu tutumu sürdüklerini belirterek; Müvekkiline ait eser üzerinde oynama ve değişiklik yaparak piyasada ------- şeklinde izinsiz basımı ve dağıtımı yapılan eserin basım ve yayınının durdurulmasına, basımının, yayınının ve dağıtımının yasaklanmasına, var ise piyasadaki bu isim altında yer alan eserlerin toplatılmasına, Maddi tazminat talepleri açısından FSEK md 68/2 uyarınca 3 katı tazminat taleplerine karşılık fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ve zararın belirlenebilir olduğu anda arttırılmak kaydıyla şimdilik izinsiz çoğaltılan ve dağıtımı yapılan her bir eser için 5OTL'den olmak üzere toplam 20.000TL dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Müvekkilinin manevi haklarının ihlali sebebiyle 100.000TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşıldı.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ile ------ ürünü için ortak bir çalışma yapılması ve davacının da artık satışı oldukça yavaşlayan ------------- olunması konusunda mutabakata varıldığını, bu mutabakata dayanılarak davacının kitabının son ve 6.baskısında, davacının da bilgisi dahilinde, kitabın başında ve sonunda ayrı birer sayfa olmak üzere ------------ ------ üzerine konduğunu, bu ----------- olup, sadece bir yıl için varılan mutabakat nedeniyle sonraki yıllarda asla tekrarlanmamış olduğunu, yeni bir basım yapılmadığını, dosyaya ihlale delil olarak sunulan kitabın da ----- basılmış olup, başka bir basım yapıldığı iddiasını doğrulayan bir delil sunamadıklarını, davacının hiç haberi yokmuş gibi davranmasının şaşırtıcı olduğunu, hayatın olağan akışına da uygun olmadığını, Davacının eser sahibi olduğu konusunda herhangi bir ihtilaf bulunmadığını, ancak müvekkil tarafından esere ve bütünlüğüne asla dokunulmamış, eser üzerinde yazara ait tek bir cümle dahi değiştirilmemiş olduğunu, virgülüne dahi dokunulmadığını, çünkü amacın zaten bu ------------ olmak olduğunu belirterek; Davanın reddine, karar verilmesini talep ettiği anlaşıldı.

D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E : Dava, Davacıya ait olduğu iddia edilen ----- isimli eserin davalı tarafından izinsiz olarak eser hakkından kaynaklanan mali ve manevi hakların ihlal edilip edilmediği, maddi manevi tazminat koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkin davadır.Mahkememizde aldırılan 16/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Davaya konu kitabın ----- isimli kitabın FSEK md. 2/1 hükmü uyarınca----- niteliğinde olduğu, Davalı ile davacı arasında mali hakların devri taahhüdüne ilişkin FSEK md. 52 hükmü kapsamında yazılı bir devir beyanı içeren sözleşme akdedilmediği, ancak; davacı eser sahibinin dava dışı ışık yayınevi ile --------- tarihinde mali hak devir sözleşmesi imzaladığı, anılan sözleşme ile FSEK ten doğan mali hakları ile FSEK mevzuatı çerçevesinde devredilemez ve eser sahibine sıkı sıkıya bağlı nitelikte bulunan manevi hakları kullanma yetkisini de 20 sene mühletle dava dışı ---- devretmiş olduğu, bu anlamda işbu davada aktif dava husumetinin bulunmadığı, FSEK md. 68 ve 70 hükümleri kapsamında tazminatın davacı bakımından doğmayacağı, Davaya konu ----yılında ---- adıyla basıldığı, kitapların satışta olmadığı Davaya konu kitabın ayrıca --- ----- adıyla basılmış olduğu, Davaya konu ----- yayınevi tarafından ---- yılında basıldığı, ------ tutar üzerinden satışta olduğu, TBK md. 146 madde hükmü uyarınca 10 yıllık zamanaşımının işlemeye başlayacağı, ancak sürekli borç ilişkilerinde dava zamanaşımı süresinin TBK md. 149 hükmü uyarınca işlemeye başlamadığı şeklinde rapor sunulduğu anlaşıldı.
Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir. İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; dava FSEK ten kaynaklı mali ve manevi hakların ihlali nedeniyle maddi manevi tazminat ve tecavüzün tespiti önlenmesi ve refine ilişkin olup davacının -------------- yazarı olduğu, davaya konu ---------dava dışı --------- yılında basılmak suretiyle çoğaltılıp piyasaya sunulduğu, davalı şirket tarafından davaya konu kitabın aynısı-------------- hediyesidir. İbaresi yazılmak suretiyle basılıp hediye olarak çeşitli kurum ve kişilere dağıtımının yapıldığı, davacı tarafından bunun mali ve manevi hakların ihlali niteliğinde olduğu belirtilerek maddi manevi tazminat talebinde ayrıca tecavüzün tespiti meni ve refi talebinde bulunulduğu davalı tarafından davanın reddinin talep edildiği, aldırılan 16/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda davaya konu kitabın mali haklarının dava dışı ----- devredildiğini, bu nedenle davacı ----dava husumetinin bulunmadığı yönünde görüş bildirildiği, davaya konu kitabın dava dışı ------- yıllarında basılmış olduğu ve dava tarihi itibariyle ortalama 10,57 TL üzerinden satışta olduğunun tespit edildiği, buna göre tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde davacının konusunda uzman profösör unvanlı çocuk doktoru olup davamıza konu ------- isimli kitabın yazarı olduğu hususunda herhangi bir çekişme olmadığı, davalı şirket tarafından işbu kitap başka bir matbaaya bastırılarak davalının iddiasına göre hediye olarak çeşitli kurum ve kuruluşlar ile kişilere verildiği, her ne kadar davalı şirket tarafından bu duruma davacının muvafakat ettiği belirtilmiş ise de davacı tarafından bu iddianın reddedildiği, muvafakatnameye dair herhangi bir yazılı bir belge veya delil sunulmadığından davalı tarafından basılan ------- isimli eserin davacının izni dışında basılıp çoğaltıldığının kabulünün gerektiği, davacının ------------ mali ve manevi haklarının sahibi olduğu, manevi hak yönünden davalı tarafından basılan ----- --------kısmında -------- şeklinde ibarenin bulunması, eserde değişiklik yapılması yönündeki manevi hakkın ihlali niteliğinde olduğu, ayrıca mali haklardan temsil, yayma ve çoğaltma hakkının ihlali niteliğinde olduğu, her ne kadar davacı ile dava dışı ------- arasında mali hak devrine dair sözleşme mevcut ise de bu sözleşmenin 3. Kişi olan -------- yönünden mali hakları kullanma gerekçesi olarak ileri sürülemeyeceği, zira dava dışı ------ davacı arasındaki mali hak sözleşmelerinin devam edip etmediği ve sözleşmenin ilişkinin davacı ile ----- arasında bağlayıcı olduğu, bu yönüyle bilirkişi raporundaki görüş ve tespitlere katınılmamış mali ve manevi hakların ihlali nedeniyle davacının maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabileceği anlaşıldığından-------- maliyet bedeli dava dışı matbaanın tespit edilememesi ve gönderilen müzekkerelere cevap verilmemesi nedeniyle tespit edilemediğinden kitapların ortalama satış bedelinin 10.57 TL olduğu hesaplandığından mahkememizce kitap başına 6,00 TL olmak üzere basılan toplam 500 adet kitap miktarı ile çarpımı neticesi 3000 TL maddi tazminatın FSEK 68. Maddesi uyarınca 3 katı olan 9000 TL olarak kabulüne, manevi tazminat talebi yönünden ise davacının alanında tanınmış profosör unvanlı çocuk doktoru olması, yazdığı kitabın izni ve bilgisi dışında hediye olarak dağıtılmış olmasının davacıda elem ve üzüntüye sebebiyet vermesi, davacının sosyal ekonomik durum tespit tutanağı ve dosya kapsamına göre 20.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınması gerektiği, taraflar arasında sözleşme ilişkisi kurulmuş olduğundan ve tecavüzün refi olarak FSEK 68. Maddesi uyarınca maddi tazminata hükmedildiğinden ayrıca tecavüzün refi talebinde bulunulamayacağından tecavüzün refi talebi yönünden davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
HÜKÜM:Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile, 9.000,00 TL telif tazminatı ile 20.000,00 TL Manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bu şekilde tecavüzün ref' ine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı tarafından davacıya ait ---------- şeklinde basım, yayım ve dağıtımının yasaklanmasına, bu şekilde tecavüzün menine, taraflar arasında sözleşmesel ilişki kurulduğundan basılmış eserlerin toplatılması yönündeki ref talebinin reddine,
1-Alınması gereken 1.980,99 TL harçtan alınan 2.049,30 TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 68,31 TL harcın davacıya iadesine, davacı tarafından yatırılan 1.980,99 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacı tarafından yapılan toplam 10.408,25 TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 5.204,12 TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına
3-Tecavüzün tespiti ve meni yönünden larar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 40.000,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Tecaüvüzün refi talebi reddedildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 40.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
5-Maddi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 9.000,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Maddi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 9.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
7-Manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 20.000,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
8-Manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 20.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
9-Kullanılmayan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.. 10/12/2024