mahkeme 2021/203 E. 2024/68 K.

T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/173
KARAR NO : 2024/69

DAVA : Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 19/10/2021
KARAR TARİHİ : 16/04/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiller tarafından dizi film projesinde kullanılmak için telif edilen, "---- ..." başlıklı senaryo, tarihi bir şahsiyet olan ---- ----- uyum sağlamasını konu etmektedir. Müvekkiller tarafından senaryonun telifine Haziran 2016'da başlanılmıştır. İlgili dizi projesine ait hikâye dosyası ile birinci bölüm senaryosu Senaryo ve Diyalog Yazarı Sinema Eseri Sahipleri Meslek Birliği ----) nezdinde 05.08.2016 tarihinde kaydedilmiştir. Senaryonun 05.08.2016 tarihli halinin bir örneği bu tarihten itibaren ----- tarafından muhafaza edilmektedir. Müvekkil----senaryosunun dizi projesi haline getirilmesi için 2016 yılında ------ ile anlaşmıştır. Müvekkil ----- senaryoyu ve senaryoya ilişkin karakter analizleri ile hikâye özetini ----ile paylaşmış ve tarafların karşılıklı yazışmaları neticesinde senaryoya şekil verilmiştir Müvekkiller, senaryonun dizi film projesine yütürülmesi için 26.11.2017 tarihinde senaryonun bir örneğini, o dönem ---- ile çalışma yapan ve ---- Drama Müdürü --- --- ile yakınlığı bulunan ---- - aracılığı ile Davalı ----- iletmiştir. ---- -, senaryoyu ----- anılan tarihteki drama müdürü ---- e-posta yoluyla iletilmiş, akabinde ---- ile ---- - proje hakkında görüşmüşlerdir. Böylelikle Muhatap ----- Eserin içeriğinden haberdar olmuştur. Sonraki dönemde ise Eser'e ilişkin projenin hayata geçirilmesi hakkında Müvekkil ile iletişime geçilmemiştir. Müvekkiller, bahse konu senaryonun dizi film projesinde kullanılması için muhtelif yapımcılar ile görüşmüş ve senaryoyu paylaşmışlardır. Bu görüşmelerde Müvekkiller, yapımcılar tarafından uyarılarak senaryolarının bazı değişiklikler ile hali hazırda --- kanalında -----" adı altında yayınlanan dizide kullanıldığı hususundan haberdar edilmişlerdir. Senaryolarının ----dizisinde izinsiz kullanıldığını fark eden Müvekkiller, Davalılara ------ Noterliğinden ----- yevmiye numarası ile tarihinde gönderdiği ihtarname ile vaki tecavüzün meni ve refi ile tecavüzden kaynaklı zararın tazmini için Müvekkil ile iletişime geçilmesi talep edilmiştir. Müvekkillerin ihtarnamesine karşı yalnızca davalı ----- tarafından cevap verilmiş olup anılan Davalı vaki tecavüzün varlığını inkâr etmiştir. Davalıların haklı taleplerimize karşı menfi tutumu neticesinde ---- - Arabuluculuk Bürosuna ----- sayılı dosyasından başvurulmuştur. 01.09.2021 tarihinden gerçekleştirilen arabuluculuk toplantısında taraflar anlaşmaya varamamış, böylelikle süreç sona erdirilmiştir. Bunun sonucunda eldeki davanın açılması gereği hasıl
olduğunu, Müvekkillerine ait, "-----" isimli Eserden kaynaklı mali vemanevi hakların, Davalılar tarafından tecavüze uğradığının tespitine, Esere ilişkin tecavüzün refine, Tecavüzün Ref'i kapsamında "---- -" dizisinin yayınınınFSEK m. 66/4 ve m. 77 hükmü uyarınca tedbiren durdurulmasına, Müvekkillerinin manevi haklarının ihlali nedeniyle her bir müvekkil için90.000'er TL olmak üzere toplam 180.000 TL manevi tazminatın Davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, Esere ilişkin muhtemel senaryo bedeli saptanarak FSEK m. 68 hükmüu: “uyarınca üç misli tazminat tutarının hesaplanmasına, tutar belirleninceye kadar şimdilik herbir Müvekkil için 500er TL üzerinden olmak üzere 1.000 TL maddi tazminatın Davalılardan müştereken ve 7. "-----" dizisinden elde edilen karın FSEK m. 70/3 hükmü uyarınca hesaplanmasına, tutar belirleninceye kadar şimdilik her bir Müvekkil için 500er TL üzerinden olmak üzere toplam 1.000 TL maddi tazminatın Davalılardan müştereken ve müteselsilen müteselsilen tahsiline, Tecavüzün tespiti halinde hükmün, ülke çapında yayın yapan tirajı en yükseküç gazetede ilan edilmesine ve Davalı ----- kararın yayınlanmasına, Tüm yargılama giderlerinin Davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP : Davalı (----- Kurumu) vekilinin 14.12.2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle: Ancak gerek mevzuat hükümleri gerekse Yargıtay içtihatları uyarınca, davacıların önceliklehaklarında eser sahipliği karinesi oluşan senaristler ---- - ile ---- karsı dava açması, işbu davada senarist olduklarını, diğer bir deyişle eser sahibi olduklarını,diğer senaristlere karsı kanıtlaması gerekmekte olup, davacılar ancak bu kapsamdaalacakları kesin hükümden sonra Müvekkil Kurum'a husumet yöneltebileceklerdir. Bunedenle davacıların eser sahibi oldukları kesin olarak hüküm altına alınmadan, doğrudanmüvekkil Kurum aleyhine dava açması usulsüzdür. Müvekkil Kurum ile diğer davalı -----. arasında imzalanan ve ekte sunulan Yapım Sözleşmelerinin("Sözleşme") şartlarında yer alan maddeleri incelendi inde de görüleceği üzere; diğer davalı yapımcı şirket, kendisi tarafından yapımı gerçekleştirilen dava konusu “--- -" adlı yapımın("Yapım") tüm haklarının kendisine ait olduğunu, üçüncü kişi hak ve taleplerinden ari olduğunu, herhangi bir üçüncü kişinin başta telif hakkı olmak üzere herhangi bir hakkını ihlal etmediğini, Yapım'a ilişkin herhangi bir uyuşmazlığın bulunmadığını taahhüt etmiştir. Sözle menin "Fikri ve Sınai Hakların Devri" başlıklı 7.3. Maddesine göre; "Firma, işbu Sözle meyi akdetmek ve burada sayılı hakları ----- devretmek ve sözleşme konusu i i ifa etmek için gereken hakka, yetkiye ve güce sahip oldu unu, Yapım'ın tüm haklarının ----- devrine kadar kendisine ait oldu unu ve üçüncü ki i hak ve taleplerinden ari olduğunu, herhangi bir üçüncü ki inin ba ta telif hakkı olmak üzere herhangi bir hakkını ihlal etmediğini, Yapım'a ilişkin herhangi bir uyu mazlık bulunmadığını, aksi halde doğacak tüm hukuki, idari, cezai ve mali sorumluluğun kendisine ait olduğunu ve ----- uyarınca bir zararları kendisine rücu edebileceğini yahut zararının tazminini talep edebileceğini kabul, beyan ve taahhüt eder." Madde 7.4.'te ise; "Firma, Yapım'ı oluştururken, varsa istihdam etti i veya katkıda bulunan ya da hak sahibi olan ki ilerden, haklarının tam ruhsat ile devrine dair muvafakatname aldığını ve bunları ----- ibraz edece ini kabul, beyan ve taahhüt eder." hükmü bulunmaktadır. Müvekkil Kurum ve diğer davalı şirket arasında imzalanan Yapım Sözleşmeleri uyarınca dava konusu yapım üzerinde müvekkil Kurum mali hak sahibidir. Davacılara at olduğu iddia edilen senaryonun kaydının gerçekleştiğine ve gerçekleme tarihine ilişkin resmi bir belge sunulmadığından söz konusu itirazlarının kabulü mümkündeğildir.Davacıların, müvekkil Kuruma ait ----- kanalında yayınlanan "---- ---" adlı yapımın kendilerine ait oldu belirtilen "----" isimli senaryonun intihali ile oluşturuldu una iddiaları asılsız olup reddi gerekir. Öyle ki;"---- -" - tarihimizin en büyük keman keşlerinden olup hakkında birçok kaynaktan günümüze ulaşmış bilgiler bulunmaktadır. "---- --" 15.yüzyılda----zamanında yaşadığı rivayet edilen gerçek bir kişi olduğunu Davanın diğer davalılar -----açısından tefriki hak sahipliğinden sonra ---- - husumet yöneltilmesi gerektiğini, dava konusu yapıma ilişkin tüm sorumluluğun diğer davalı ----- şirketine ait olduğunu, ----- sadece mali hak sahibi olduğunu, davacılara ait senaryonun intihal iddiasının doğru olmadığını, davacıların hem mad. 68 hem 70 e göre tazminat taleplerinin usule uygun olmadığını, davacıların senaryo örneğinin ----- gönderildiği iddiası da doğru olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Diğer davalılar vekilinin cevap dilekçesi ile, davalılardan ----- yardımcı senarist olarak yer aldığını, ---- adlı dizinin 2018 yılında yayına başlayan ----- isimli dizinin devamı olduğunu, ----- hayali bir kahraman olmayıp yaşayan gerçek bir kişi olduğunu, iddiaların doğru olmadığını buna ilişkin ---- - Cumhuriyet Baş. Yürütülen soruşturmada bilirkişi tarafından yapılan incelemede intihal olmadığı ve takipsizlik kararı verildiği bu sebeple davanın reddini talep etmiştir dedi.

D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E : Dava, Davacılar tarafından yazıldığı iddia edilen --- -- -- - senaryodan ---- -- yayınlanan ---- -- isimli dizi senaryosunun intihal edilip edilmediği, edilmesi halinde maddi manevi ve FSEK 70 mad. Uyarıca tazminat taleplidir.Mahkememiz dosyasından aldırılan 06/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak: Davaya konu tecavüz iddiasına dayandırılan ---- isimli eserin objektif unsur bakımından, md.2 ilim ve edebiyat eserleri grubundan olduğu ve özgünlük taşıdığıve eser sahiplerinin davacılar olduğu görüldüğü, Davalıların “---- isimli eserinin 02 Ocak 2021 tarihinden bu yana ve halen ----- başta olmak üzere ve çeşitli online platformlarda yayınlandığının tespit edildiği, Davacının “----- isimli eseri ile davalıların ----- isimli eserinin bilirkişi raporunda detaylıca incelendiği üzere, eserlerin ayrı ayrı özgünlük taşıdığı, Yapılan teknik incelemede de ifade edildiği üzere ----- isimli eserin sahibinin hususiyetini taşıyan unsurları bakımından “----- -” adlı dizide benzerlik olmadığı ve iltibas veya tecavüz tespit edilemediği, Davacı yanın mali ve manevi haklarına tecavüz teşkil eden bir eylemin söz konusu olmaması sebebiyle Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 68. Maddesi kapsamında maddi ve manevi tazminat koşullarının oluşmadığına dair raporunu sunmuşlardır. İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; Davacılar tarafından, davalı ----- gösterilen “----- ” isimli dizi filmdeki senaryonun kendilerine ait olan ---- isimli senaryodan intihal yapılmak suretiyle FSEK ' ten kaynaklı mali ve maddi hakların ihlal edildiği iddiasında bulunulduğu davalılarca davanın reddinin talep edildiği, mahkememizce tarafların talepleri üzerine tanık dinlendiği, dinlenen davacı tanıklarından ----- alınan beyanında, davacı ------ bir senaryosu olduğunu ----- ile dizi projesi için görüştüğünde -----' senaryosu ile ilgili olarak ilgilenilip ilgilenilmeyeceğinin sorulduğunu fakat yazılı olarak ----- herhangi bir belge veya mail göndermediğini sadece ----- grubunda sesli olarak paylaştığını, diğer davacı tanığı ---- alınan beyanında, davacı ------ senaryosunu kendisine gönderdiğini, ----- oynayan ----- dizisi ile senaryosunun benzer olarak gördüğünü bu sebeple senaryoyu benzerlik nedeniyle çekemeyeceğini belirttiği, davalı ---- tanığı ----- alınan beyanında ---- - senaryosunun ---- ile birlikte yazdıklarını daha sonra davalı şirket yetkilisi ---- verdiklerini ve dizi olarak çekildiğini, davacının senaryoları ile ilgisinin olmadığını, ---- tanığı ----- talimat ile alınan beyanında 10 yıldır ---- - çalıştığını, davacıları tanımadığını, tanık olarak dinlenen----- kendisine davacılar ile ilgili herhangi bir senaryo sunmadığını, davaya konu dizi filmdeki senaryonun davacılara ait olmadığı yönünde beyanda bulunduğu, tanıklar dinlenip tüm deliller toplandıktan sonra dava konusunun uzmanlık gerektiren hususlardan olması sebebiyle dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği, aldırılan 06/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda davacılara ait "---- " senaryosu ile davaya konu "-----" isimli dizi film senaryosunun benzer olmadığı yönünde görüş bildirildiği, senaryoların benzer olup olmadığının değerlendirilmesi mahkememiz uzmanlık alanı dışında olduğundan, bilirkişi heyetinin senaryoların benzer olmadığı yönündeki görüşüne itibar edilmek suretiyle davacılara ait senaryo ile davalı "---- " isimli dizi senaryosunun benzer olmaması sebebiyle FSEK' den kaynaklı herhangi bir ihlalden ----- dahi alınan tanık beyanlarına göre ispatlanamadığı, bu nedenle ispatlanamayan davanın ve buna bağlı tazminat taleplerinin reddi ile aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.

HÜKÜM:
Davanın REDDİNE,
1-Alınması gereken 427,60 TL harçtan alınan 3.108,11 TL peşin harcının mahsubu ile fazla alınan 2.680,51 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara iadesine,
2-Maddi tazminat yönünden: Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, takdir olunan 1.000,00 TL ücreti vekaletin davacılardan alınarak davalılara ödenmesine,
3-FSEK 70/3 Hükmü uyarınca talep edilen maddi tazminat yönünden: Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, takdir olunan 1.000,00 TL ücreti vekaletin davacılardan alınarak davalılara ödenmesine,
4-Manevi tazminat yönünden: Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, takdir olunan 25.500,00 TL ücreti vekaletin davacılardan alınarak davalılara ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı ----- tarafından yapılan 83,00 TL Yargılama giderinin davacılardan alınarak Davalı ---- ödenmesine,
7-Kullanılmayan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,Dair davacı vekili ile davalı ----- vekili ve diğer davalılar vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.