Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/149 Esas
KARAR NO:2025/7
DAVA:Endüstriyel Tasarım (Tecavüzün Tespiti İstemli), Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini, Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli), Endüstriyel Tasarım (Manevi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ: 08/09/2021
KARAR TARİHİ: 18/02/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Tecavüzün Tespiti İstemli), Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini, Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli), Endüstriyel Tasarım (Manevi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerinin ----------çatısı altında üretmekte ,tasarlamakta ve satmakta olduğunu ; Müvekillerinin ve markasının ,son derece saygın ve tanınmışlığı her geçen gün olgunlaşan sektörde ın bir konumda olduğunu; kendi tescilli marka ve tasarımlarını münferit olarak piyasaya gibi ülkemiz çapında tanınmışlık düzeyine sahip platform ve markaların da çatısı altında piyasaya sürmekte olduğunu ; Dolayısıyla müvekkillerimiz önemli bir iş potansiyeli , bağlantılara sahip kabul görmüş bir üretici olduğunu, Hal böyleyken , müvekkillerimizin özgün tasarımları ve ürünleri taklit edilmekte ,vermiş oldukları emeğin sömürülebilmekte ve lisansız olarak piyasaya sürülebildiğini, Müvekillerine ait tescilli bir ----Davalılar tarafından taklit edildiği ve başta davalılıarca kullanılan ------ markasının kendi platformu olmak üzere ülke çapına tanınan --------- adı/koduyla sürülmekte olduğunu, Müvekillerine ait ancak Davalı yanca ayrıt edilmeyecek şekilde taklit edilen ve Lisansız olarak her rlü bilgi, izin ve onaydan vareste şekilde piyasaya sürülen tescilli çanta tasarımı ,------- tarihinde tescil edildiğini, Her iki davalının da söz konusu markayı kullandıklarının ve davalıların marka ile-------- açıkça tespit edildiği için Müşterek müteselsil sorumlular olarak arabuluculuk kapsamında taleplerini her iki davalı firmaya da yönelttiklerini; İş bu organik bağın , markalarına ait internet sitesi üzerinden de halka açık olarak görülebildiğini; Müvekkillerine ait ancak davalı yanca ayırt edilemeyecek şekilde taklit edilen ve lisanssız olarak, her türlü bilgi, izin ve onaydan vareste şekilde, piyasaya sürülen ” tescilli çanta tasarımı ----- tarihinde tescil edilmiş ,------- tarihinde yayımlandığını ve hiçbir itiraz vaki olmadan tescilinin kesinleşmiş olduğunu; Davalı yanın iş bu tescilli tasarımın birebir taklidini üretmekte olduğunu; hali hazırda ülkemiz çapında üne sahip ------ başta olmak üzere çok sayıda tanınmış platform üzerinden ------- markası altında piyasaya sürmekte olduğunu ; taklit ürünü kataloğunda kullandığını; hali hazırda hala kendi sitesinde , ürünler sekmesinde teşhir ettiğini ; Müvekkillerinin tescilli tasarımı ile davalı yanın piyasaya sürdüğü Ürünün mukayese edildiğinde--------- sebebiyet verdiğini; ve hukuksuz durumun 6765 sayılı Kanunun 81 maddesi 1-a bendi ve 58. Maddesi 1 maddeleri gereğince , iş bu davayı ikame ettiklerini: TTK 54. Maddesi 2. Fıkrası ve TTK 55. Maddesi 4. -5. Fıkraları göz önüne alındığında davalıların eylemlerinin açıkça haksız rekabet oluşturmakta olduğunu; Davalıların , kanunun açıkça belirttiği eylemleri gerçekleştirdiğini; müvekkillerinin tescilli tasarımını kullanarak haksız rekabet oluşturmakta , müvekkillerinin markasını taşıyan ürünler ile kendi markalı ürünleri arasında karıştırılmaya yol açtığını; Hiçbir hak ve gerek bulunmadığı halde Müvekkile ait tasarım yoluyla tanınmışlıktan yararlanmakta , aynı zamanda fiyat bakımından da bir kıyasa yol açmakta olduğunu; İki markanında aynı hedef kitle ve tüketici grubuna hitap ettiğini ; İş bu durumların tümünün tüketiciler bakımından bir kafa karışıklığına yol açmakta olduğunu; müvekkilleri ve markalarının itibarını da zedelediğini; Endüstriyel Tasarım Hakkına Tecavüz Oluşturan Eylemlerin aynı zamanda Haksız Rekabet de oluşturduğundan , yerleşik yargı içtihatları doğrultusunda her iki davayı Sayın Mahkeme de birlikte açma mecburiyetinin hasıl olduğunu ; endüstriyel tasarım hakkına yönelik tecavüzün tespiti ile önlenmesi, haksız rekabetin önlenmesi ile maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi talep etmiştir.

KARŞI İDDİA Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Tescilli olduğu iddia edilen ürünlerin müvekkil şirket tarafından üretilmemekte olup, tedarikçi firma tarafından tek seferliğine tedarik edilmiş ve sadece satış işlemleri yapılmış olduğunu; Çeşitli biçimdeki ürünlerin, tedarikçi firmadan tek seferliğe mahsus olmak üzere müvekkil şirket tarafında temin edildiğini; Tazminat sorumluluğunun oluşabilmesi için kusur şartının meydana gelmesi gerektiğini; Oysaki somut olayda müvekkil şirketin herhangi bir kusurunun mevcut olmadığını; Müvekkil şirket tarafından dava konusu olmayan çok sayıda ve çeşitte ürün satışa arz edilmekle birlikte, davalı müvekkilimizin satışa arz ettiği tüm malların bir tasarım tescili ile muhafaza edildiğini bilme yahut bilebilme olanağı bulunmadığı gibi, bunları bilmesi de müvekkil şirketten beklenemeyeceğini; Dolayısıyla dava konusu ürünlerle ilgili olarak, üretim safhasının hiçbir münde yer almayan, yalnızca tek seferliğe mahsus tedarik etmiş olduğu ürünleri satışa arz eden müvekkil şirketin herhangi bir kusuru bulunmadığı gibi tazminat sorumluluğunun da doğmamış olduğunu; Hiçbir üretim safhasında yer almayan müvekkil şirketin çeşitli firmalardan tedarik edilerek yalnızca satışa arz ettiği ve bu nedenden dolayı hangi ürünün tasarım tescil koruması altına alındığını bilme olanağının bulunmadığı göz önüne alındığında davacılarca endüstriyel tasarım hakkının ihlaline ilişkin en azından bir ihtarın çekilmesi gerektiğini; Oysaki somut olayda davacılar tarafından endüstriyel tasarım hakkının ihlal edildiğine yönelik müvekkil şirkete herhangi bir ihtar çekilmediğini; Davacıların tescilli tasarım ve haklarına yönelik tecavüzün KESİNTİSİZ biçimde HALA DEVAM ETMEKTE olduğuna ilişkin iddialarının asılsız olduğunu; Müvekkil şirketin, dava konusu ürünlerin tescilli olduğunu ARABULUCULUK sürecinde öğrendiğini ve ARABALUCULUK sürecinde satışta olan tüm tescilli olduğu iddia olunan malları beklemeye mahal vermeksizin derhal satıştan kaldırdığını; Davacılar tarafından ileri sürülen bu asılsız iddianın gerçeği yansıtmadığı hususunun bilirkişi raporu ile de sabit hale geleceğini; ine mahsus tedarikçi firmadan temin edilen ve endüstriyel tasarıma konu olduğu bilinmeyen ve bilinebilecek durumda olunmayan dava konusu malların az sayıda satış işleminin gerçekleştiğinin de bilirkişi raporu ile sabit hale geleceğini; Arabulucuk süreci ile birlikte davaya konu ürünler ivedilikle satıştan kaldırıldığını; Somut olay irdelendiğinde herhangi bir haksız rekabet halinin vuku bulmadığının açığa çıkacağını beyan etmiştir.

D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E:Dava, Davacı adına tescilli ----- tasarımın davalılar tarafından tecavüz ve haksız rekabette bulunulup bulunulmadığı, maddi ve manevi tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı taleplidir.
Mahkememizde aldırılan 13/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda; --- nolu tasarımın davacı ----- tescilli olduğu ; Tasarım tescil başvurusunun ------- tarihinde yapıldığı ve başvurunun 11.01.2021 tarihinde 356 bülten numarasında yayınlandığı ; Tasarım tescilinin halen geçerliliğini koruduğu ; Dava konusu çanta tasarımı için , herhangi bir teknik zorunluluğun bu tür tasarımlar açısından var olmadığı ve seçenek özgürlüğünün tasarımcısının hayal gücü ile sınırlı olacak düzeyde geniş olduğu; Tescilli ------ üründe ,------ düzensiz ve ----- dışında ------- olarak yer aldığı, Üstte detaylı bir şekilde karşılaştırılıp analiz edilen ürünlerin, Kullanılan malzeme yerleşim biçim ve tasarım olarak algıda seçicilik yarattığı, tüketicinin gözünde ilk bakışta iltibas yaratıp karıştırma ihtimalini oluşturacağı, Davalı firmanın faaliyet konusunun ;-------Olduğu, Düzenlemiş olduğu satış faturalarının incelenmesinde farklı çeşit ve türden bayan çantası, kemer terlik gibi ürünlerin alım satımını yaptığı, Davacı Vekili 30.10.2022 tarihinde vermiş olduğu beyan dilekçesinde; maddi tazminatın 151. Maddenin (2)-C bendi uyarınca LİSANS BEDELİ üzerinden hesaplanmasını talep ederek seçimlik hakkını kullandığı, ---- gönderilen --------İlgi yazınız üzerine yapılan inceleme sonucu, bir işletme veya kuruluşun; bir marka, tasarım faydalı model veya patent işlemi ile ticaretin doğası gereği kar elde ettiği, bir işletmenin yaptığı satışlardan elde edeceği kar 9610 civarında olabileceği; davaya konu olan firma, eğer davaya konu marka ile tüm cirosunu elde etmiş ise, toplam cironun 9410'unun lisans bedeli belirlenmesinde uygun olacağı, davaya konu olan firma eğer birden fazla marka ile cirosunu elde etmiş ise tecavüze konu markadan elde ettiği ciro toplam ciroda belirlenerek, tecavüze konu olan markadan elde ettiği cironun /e10'unun lisans bedeli belirlenmesinde uygun olacağı yönünde görüş bildirdiği, Davalının defter kayıtları üzerinde 2021 yılında dava konusu ---------- kodlu çantadan 21 adet satış yaptığı bu satışları karşılığında 2.063,71 TL.Satış cirosu elde ettiği, Davacının Lisans Bedeli olarak SMK 151-2/e maddesi kapsamında tazminat talep ettiği,-------- tarafından gönderilen cevabi yazıda “davaya konu olan firma eğer birden fazla marka ile cirosunu elde eti e tecavüze konu markadan elde eti ro toplam ciroda belirlenerek, tecavüze konu olan markadan elde ettiği cironun ”e10'unun lisans bedeli belirlenmesinde uygun olacağı” yönünde görüş bildirdiği bu kapsamda Emsal Lisans Bedeli; Emsal Lisans Bedeli(2.063,71 TL.X x % 10) : 206,31 TL olarak hesaplandığı, manevi tazminatın sayın mahkemenin takdirinde olduğu kanaatine varıldığına dair raporunu sunmuştur. Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporları birliktedeğerlendirildiğinde; Davacılar tarafından ------ tasarıma yönelik tecavüz ve haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi ile maddi manevi tazminat talebinde bulunduğu, dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen ----yönünden davanın tefrik edildiği, iş bu davada davalı olarak sadece ----- kaldığı, davalı tarafından davanın reddinin talep edildiği, davaya konu edilen --- numaralı tasarım belgesi celp edilip incelendiğinde, çanta tasarımına ilişkin olup, davacı ------ tescilli olduğunun görüldüğü, aldırılan 13/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda davalıya ait tasarımlar ile davacıya ait tasarımların benzer olarak değerlendirildiği, mali yönden yapılan incelemede ise davalının toplam 2.063,71 TL ihlale konu iddia edilen ürünlerden elde ettiği gelirin bulunduğu, bu gelirin %10' u olan 206,31 TL nin lisans bedeli olarak hesaplandığı, tasarım konusunun mahkememiz uzmanlık alanı dışında olması sebebiyle benzerlik yönünden konusunda uzman bilirkişi heyeti tarafından yapılan değerlendirmelerle bağlı kalındığı gibi çantalar ilk görüşte çıplak gözle de incelendiğinde, mahkememizce de davacı tasarımı ile davalı ürünlerinin benzer olduğu bu durumun ortalama tüketiciler nezdinde karışıklığa sebebiyet verebileceği ve SMK 81-1)a maddesi uyarınca marka hakkına tecavüz teşkil ettiği gibi TTK' nın 55/1-a)4 maddesi uyarınca da haksız rekabet teşkil ettiği bu nedenle de tecavüz ve haksız rekabet yönünden davanın kabulüne karar vermek gerektiği fakat tasarım sahibinin davacı---- olduğu, diğer davacı olarak görülen ----- davaya konu tasarım ile herhangi bir hukuki veya fiili irtibatının tespit edilemediği, taraflar arasında belli bir ortaklıktan bahsedilmiş ise de celp edilen ticaret sicil kayıtlarında her iki davacının farklı ticaret unvanları ile faaliyette bulunduğu, davacı------ davaya konu tasarım yönünden herhangi bir hak sahipliğinin ispatlanamadığı anlaşıldığından davacı ----- yönünden aktif husumet yokluğu nedeniyle tüm talepleri bakımından davanın reddine karar verildiği, davacı ------- yönünden ise marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet iddiası kabul edildiğinden, davacının SMK 149. Maddesi uyarınca maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabileceği, davacı SMK 151/2-c maddesi uyarınca lisans bedeli üzerinden talepte bulunmuş, davalının ihlale konu ürünlerden toplam 21 adet sattığı tespit edilmiş, ------ cevabı yazısına göre toplam cironun %10' unun lisans bedeli olabileceği yönündeki görüşü de dikkate alınarak, tazminat talebinin 206,31TL olarak hesaplandığı fakat bu miktarın mahkememizce dosya kapsamı bakımından çok düşük bulunduğu zira davacının davalı ile lisans sözleşmesi yapması halinde 231,00 TL üzerinden anlaşmaya varmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu bu nedenle mahkememizce BK. 50. Maddesi uyarınca tazminat hesabı resen incelenerek talep edilen 6.000,00 TL Maddi tazminat dosya kapsamına uygun olduğu, manevi tazminat talebi yönünden de davacının sosyal ekonomik durumu kolluk tarafından tespit edilememiş ise de davacının aynı zamanda tacir olması, davalının incelenen ticari mali kayıtları, çantalar satış bedelleri, çantalar arasındaki benzerlik, davacının tasarımının başkası tarafından izin alınmadan veya herhangi bir emek sarf edilmeden kullanılmasının davacı üzerinde uyandırdığı elem ve üzüntü ile tüm hususlar ve diğer deliller dikkate alınarak, talep edilen 8.000,00 TL Manevi tazminatın dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığından davalı ... yönünden davanın tüm talepler yönünden kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile,
1-Davacı ----- bakımından husumet bakımından davanın reddine,
2-Davacı ------yönünden davanın kabulü ile davacının tasarım hakkına yönelik davalı tarafından yapılan tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, önlenmesine,
3-6.000,00 TL maddi tazminatın ve 8.000,00 TL manevi tazminatın ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kabul edilen alacaklara dava tarihinden itibaren faiz işletilmesine,
4-Alınması gereken 956,34 TL harçtan alınan 59,30 TL peşin harcın mahsubu ile kalan 897,04 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, davacı---- tarafından yatırılan 59,30 TL' nin davalıdan alınarak davacı ---- verilmesine,
5-Davacı ----- tarafından yapılan toplam 7.568,15 TL yargılama giderin davalıdan tahsili ile davacı -----verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan toplam 50.00 TL yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
7-Tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi talebi yönünden: Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 40.000,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacı ---- ödenmesine,
8-Manevi tazminat talebi yönünden: Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 8.000,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine,
9-Maddi tazminat talebi yönünden: Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 6.000,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacı ----- verilmesine,
10-Ret edilen tecavüz ve haksız rekabetin tespiti talebi yönünden: Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 40.000,00 TL ücreti vekaletin davacı--- ---- alınarak davalıya ödenmesine,
11-Manevi tazminat talebi yönünden:Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 8.000,00 TL ücreti vekaletin davacı ----- alınarak davalıya ödenmesine,
12-Maddi tazminat talebi yönünden:Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 6.000,00 TL ücreti vekaletin davacı ---- alınarak davalıya ödenmesine,
13-Davacı ------tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
14-Kullanılmayan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacıların vekilleri ile davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/02/2025