mahkeme 2025/713 E. 2025/584 K.

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/713 Esas
KARAR NO : 2025/584
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/08/2025
KARAR TARİHİ : 09/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9. Maddesi gereğince Türk Milleti adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili --------- Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.

DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin --------- ilçesi merkezli gemi kumanya tedarikçisi olarak ticari hayatını sürdürdüğünü, davalı şirketin gemisi gibi gemilere uzak yol süreçlerinde ihtiyaçlarına yönelik çeşitli ürün, gıda, ihtiyaç malzemeleri gibi gereksinimleri temin ettiğini, bu nedenle müvekkili ile davalı arasında davalının işletmesini yaptığı ---------- isimli gemiye talepleri doğrultusunda sipariş edilen ve teslim edilen mal teslimine dayalı ticari ilişki bulunduğunu, bu kapsamda müvekkilin farklı tarihlerde düzenlenen faturalar ile bulunduğu limanda gemiye çok sayıda ürün teslim ettiğini, malzemelerin teslim edildiği konusunda hiçbir ihtilaf bulunmadığını, ancak müvekkilinin fatura alacaklarını ve cari hesaplarını davalı şirket ve gemisinden tahsil edemediğini, bunun üzerine ---------- İcra Müdürlüğü’nün ---------- Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça haksız ve dayanaksız şekilde takibe itiraz edildiğini, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, müvekkilinin alacağının likit olduğunu, teslim belgeleri, fatura ve ticari kayıtlarla sabit olduğunu, alacak konusu gemi olan --------- neticede bir gemi olduğundan yurtdışına çıkma ve malvarlığını kaçırma riski taşıdığını, bu nedenlerle yargılamanın zaman alacağı ve bu sürede davalı borçlunun kötü niyetli olarak şirket mal varlığını kaçırmasının, dava sonunda alacağın karşılıksız kalması ihtimali nedeniyle teminatsız veya takdir edilecek (gerekirse alacağın %100’ü miktarında) teminat karşılığı şirket malları üzerine ihtiyati tedbir-haciz konulmasını, --------- İcra Müdürlüğü'nün ----------- Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, 1.286.149,15 TL asıl alacağın faizi ve masrafları ile birlikte tahsiline, davalının haksız itirazı nedeniyle %40'dan az olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE :Dava, İİK'nun 67/1 maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasıdır.Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, ibraz ettikleri tüm deliller, tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; açılan davanın 6102 sayılı TTK'nın 1352. maddesinde düzenlenen deniz alacağına ilişkin itirazın iptali istemli oluğu, takip talebi ve ödeme emri incelendiğinde takip yolunun örnek 8 "Taşınır Rehninin Paraya Çevrilmesi Yolu ile Takip" olduğu, takip dayanağının ise 6102 sayılı kanunun 1352. maddesi gereğince gemi alacağının tahsili şeklinde belirtildiği, 6102 Sayılı TTK’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın TTK veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme bulunmasının gerekeceği, TTK’nun 5.kitap kısmında ‘deniz ticareti’ başlığı altında sıralanmış bulunan düzenlemelerin uygulanmasına ilişkin davaların ise Denizcilik İhtisas Mahkemesinin görev alanına girdiği,TTK.m.1352 madde hükmünde deniz alacağının düzenlendiği ve ; (1) ''Deniz alacağı, aşağıda sayılan hususların birinden veya bir kaçından doğan istem anlamına gelir.", anılan maddenin belirtilen bu 1. fıkrasında bu hususlar bentler halinde sayılmış olup, buna göre; ''e) Geminin içinde bulunan veya bulunmuş olan şeyler de dâhil olmak üzere, batmış, enkaz hâline gelmiş, karaya oturmuş veya terkedilmiş olan bir geminin yüzdürülmesi, kaldırılması, çıkartılması, yok edilmesi veya zararsız hâle getirilmesi için yapılan giderler ve harcamalar ile terk edilmiş bir geminin korunması ve gemi adamlarının iaşesi ile ilgili giderler ve harcamalar.l)Geminin işletilmesi, yönetimi, korunması veya bakımı için sağlanan eşya, malzeme, kumanya, yakıt, konteynerler dâhil teçhizat ve bu amaçlarla verilen hizmetler.p) Gemi için alınmış krediler dâhil olmak üzere, geminin veya malikinin adına yapılmış harcamalar." hususlarının bu madde kapsamında deniz alacağı olduğunun belirtildiği, uyuşmazlığın, 6102 sayılı TTK'nın beşinci kitabında düzenlenmiş olup, uyuşmazlığa konu taleplerin TTK 1352/1,e-l-p bendinde deniz alacağı olarak tarif edildiği, deniz ticaretinin genel olarak TTK'nın 5. kitabında düzenlendiği, birinci kısım da Gemi, ikinci kısımda donatan ve donatma iştiraki, üçüncü kısım da kaptan, dördüncü kısımda deniz ticareti sözleşmeleri, beşinci kısımda deniz kazaları, altınca kısımda gemi alacakları, yedinci kısımda sorumluluğun sınırlanması ve petrol kirliliği zararının tazmini, sekizinci kısımda cebri icraya ilişkin özel hükümler düzenlenmiş olup, gemi alacakları başlıklı altınca kısımda yer alan 1320. madde de gemi alacaklısı hakkı veren alacaklar, sekizinci kısımda yer alan 1352. madde de ise deniz alacaklarının düzenlendiği, TTK 5/2.bendi uyarınca, bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa HSK tarafından Asliye Ticaret Mahkemelerinden biri veya bir kaçı deniz ticaretine ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebileceği, bu kapsamda deniz ticaretinden doğan uyuşmazlıklara bakmak üzere --------Asliye Ticaret Mahkemesinin görevlendirildiği, bu doğrultuda somut olaya konu uyuşmazlığın çözümünde de deniz ticaretine ilişkin hükümlerinin uygulanmasının gerekip gerekmediğine dair tartışma görevi Denizcilik İhtisas Mahkemesine aittir olduğu, Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatlı ticaret mahkemesi ile diğer ticaret mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu, Denizcilik İhtisas Mahkemelerinin görev alanının tayininde uyuşmazlığın deniz ticaretinden kaynaklanıp kaynaklanmadığının esas alınacağı, görev hususunun resen ve davanın her aşamasında incelenmesi gereken hususlardan olup somut olayda davacının davalının donatanı olduğu gemiye verilen tamir, bakım, onarım, montaj vb. hizmetler sebebiyle düzenlenen fatura bedelinin icra dosyası tahtında itirazın iptali davası ile tahsilinin talep edildiği, alacağın deniz ticaretine ilişkin kanuni tanım olarak deniz alacağı niteliğinde olduğu HMK’nun 115/1.maddesi uyarınca dava şartlarının bulunup bulunmadığı davanın her aşamasında resen araştırılacağı, yine HMK.'nun 114/c maddesi uyarınca mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlendiği, TTK.'nın 5/2 maddesi uyarınca, bir yerde birden fazla asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebileceği, nitekim ---------- Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin HSK tarafında deniz ticaretine ve deniz sigortasına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirildiği ve bu mahkemelerin yargı çerçevesinin --------- ili olarak belirlendiği, bu düzenlemenin de bir görev düzenlemesi olduğu, uyuşmazlığın çözümünde TTK’nun 5.kitap kısmında yer alan deniz ticaretine ilişkin hükümler uygulanacağından Denizcilik Alanında İhtisas Mahkemelerinin görevli olduğu, görevin ---------- Asliye Ticaret Mahkemelerine ait olduğu anlaşılmakla HMK.'nun 114/c ve HMK.nun 20.maddeleri uyarınca mahkememizin görevsiz olduğuna dair karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Göreve ilişkin dava şartı yokluğundan davanın usulden reddi ile Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-HMK.20 maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın görevli ----------- Asliye Ticaret Mahkemesi'ne (Denizcilik İhtisas Mahkemesi Sıfatıyla) gönderilmesine,
3-HMK 331/2. maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
4-Kararın kesinleşmesinden itibaren HMK'nun 20/1-son cümle gereği dosyanın iki haftalık süre içerisinde görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesinin istenilmemesi halinde DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verilmesi için dosyanın yeniden ele alınmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ---------- BAM nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 09/09/2025