mahkeme 2024/386 E. 2025/242 K.

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/386 Esas
KARAR NO : 2025/242
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/05/2024
KARAR TARİHİ : 08/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali (ticari satımdan kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin faturalardan ve cari hesaptan doğan 45.445,38 TL alacağını tahsil etmek için davalı şirket aleyhinde-------- İcra müdürlüğüne ait ---------- esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibinin başlatıldığını, yapılan takibe davalı şirket tarafından itiraz edildiğini, ara buluculuk sürecinin olumlu neticelenmediğini, sonuç olarak; itirazın iptalini ve takibin devamını, davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında 13/12/2013 tarihinde Franchıese Sözleşmesinin imzalandığını, bu sözleşme gereğince müvekkili şirket bahse konu adreste kuru temizleme işi yapmak için ve davacı şirketten hizmet satın aldığını, davalı şirketin kullanmakta olduğu bilgisayar programının sözleşme yapıldığı tarihte bedeli ödenerek satın alındığını ancak bu hizmetin tek taraflı olarak davacı tarafından kapatıldığını, müvekkili şirkete satmış oldukları program karşılığında alınan bedelin de hiçbir şekilde kayıtlarda olmadığını, yaklaşık 10 yıl devam eden sözleşme kapsamında müvekkil şirket davacıya yapmış olduğu yardım çağrılarının kayıtsız kaldığını, sözleşmede belirtilen hizmetlerin birçoğunun davacı tarafından yerine getirilmediğini, bedelinin davalı şirket tarafından ödenecek olan "sisteme ait broşür, fiyat listesi, askı, elbise poşeti vb. " ekipmanlar piyasaya nazaran fahiş fiyatla satılmak istenildiğini, denetim görevinin ise hiç yerine getirilmediğini, müvekkilinin bilgisayar programı yaklaşık 2 yıl önce davacı şirket tarafından kapatıldığını bu sebeple ortada resmi bir hesaplamanın söz konusu olmadığını, müvekkili şirketin devamında fayda olmayan sözleşmeyi usulüne uygun şekilde 2023 yılı içerisinde tek taraflı olarak feshettiğini, tarafına gönderilen faturalara da itiraz ettiğini, yaklaşık 10 yıl boyunca royalty bedellerinin düzenli ödendiğini fakat gelinen noktada ücret konusunda tartışma ve uyuşmazlık söz konusu olduğu için ödeme yapılmadığını, sonuç olarak; yargılama masrafları, vekâlet ücretinin ve %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatının davacı şirkete yükletilmesini talep etmiştir.

Hukuki Nitelendirme, Delillerin Değerlendirilmesi ve NeticeDava, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında düzenlenen faturalardan kaynaklı alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.Davacı vekili dilekçesinde özetle, müvekkilinin 31/12/2023 tarihli cari hesaptan kaynaklı olarak davalıdan alacaklı olduğunu, yapılan takibe davalı şirket tarafından haksız olarak itiraz edildiğini, arabuluculuk sürecinin olumlu neticelenmediğini belirterek takibin devamı ile davalı aleyhine inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.Davalı ise cevap dilekçesinde taraflar arasındaki franchise sözleşmesi doğrultusunda davacının sözleşme ile yükümlendiği edimleri gereği gibi yerine getirmediğini ve bu nedenle sözleşmenin kendileri tarafından haklı nedenle feshedildiğini, kesilen faturalara itiraz edildiğini beyan ederek teknik anlamda ödemezlik def'i ileri sürmekte, ayrıca alacağın likit olmadığını ifade ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmektedir.Mahkememizce tensiple birlikte, davacı vekiline cari hesaba esas fatura ve ilgili ticari kayıtları sunması için celseye dek süre verilmesine karar verilmiş; ayrıca, 2023 yılına ait davacı yanın BS, davalı yanın BA formlarını ilgili vergi dairelerinden temin edilmesi için müzekkere yazılmıştır.
İtirazın iptali davası, takip borçlusunun ödeme emrine süresi içinde itiraz etmesi halinde, takibin devamını sağlamak amacıyla, takip alacaklısı tarafından 2004 sayılı Yasanın 67 nci maddesine göre, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılan ve genel hükümler çerçevesinde incelenen bir eda davasıdır.
Borçlunun itirazı, icra dairesi tarafından alacaklıya tebliğ edilmiş olmadıkça bir yıllık süre işlemeye başlamaz; yüksek mahkeme kararlarına göre alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden önce de itirazın iptali davası açabilir . Alacaklı bir yıllık süresi içinde itirazın iptali davası açmaması halinde takip düşer ise de alacağı zamanaşımına uğramadığı sürece genel hükümlere göre alacağını dava edebilir.Davanın kabul edilmesi halinde, borçlu tarafından yapılan itiraz iptal edildiğinden, itiraz üzerine duran takibe (haciz) devam edilebilir. İtirazın iptali davası devam ettiği sürece, bir yıllık haciz talebi süresi işlemez.İspat yükünün -kural olarak- davacıda olduğu itirazın iptali davasında, alacaklı (normal bir alacak davasında olduğu gibi) alacağının varlığını usul muhakemesinde caiz olan her türlü delil ile ispat edebilir. Davanın reddi halinde, itiraz ile duran takip iptal edilmiş sayılır ve ilam kesin hüküm teşkil ettiğinden takip alacaklısı tarafından konusu aynı olan bir dava tekrar ikame edilemez. Ayrıca borçlunun talep etmesi halinde, mahkeme, alacaklının kötüniyetle icra takibinde bulunduğu kanısına varırsa alacaklıyı yüze yirmiden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum eder (67/II). Kötüniyet olgusunu ispat yükü, tazminat talep eden davalı borçludadır. Tazminatın, asıl alacak üzerinden hesaplanması gerekir.Davanın kabulü halinde, itiraz üzerine duran takibe devam edilir; (varsa) ihtiyati haciz, kesin hacze dönüşür. Ayrıca, alacaklı tarafça talep edilmesi halinde, takip konusu alacağın belirlenebilir (likit) olduğu durumlarda davalı (takip borçlusu) alacak miktarının asgari yüzde yirmisi oranında inkar tazminatına mahkum edilir. Yüksek mahkemenin yerleşik uygulamasına göre hüküm altına alınacak inkâr tazminatının asıl alacak üzerinden hesaplanması gerekir. --------- İcra Müdürlüğü'nün --------- esas sayılı dosyasının tetkikinde; davacı tarafından davalı aleyhine, asıl alacak ve faiz olmak üzere toplam 45.445,38 TL alacağın davalıdan tahili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 01/04/2025 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 22/02/2024 tarihinde borca itiraz dilekçesi sunulduğu, itiraz dilekçesinin davacı yana tebliğ edilmediği, davanın yasal bir yıllık süresi içerisinde açıldığı görülmüştür.
Mahkememizce tensiple birlikte, dava/takip konusu icra dosyası dosyamız arasına alınmış, davacı tarafından taraflar arasında bulunan sözleşme, takip konusu faturalar ve ilgili kayıtların sunulması istenilmiştir.Ön inceleme duruşmasında, uyuşmazlığın, davacının 31/12/2023 tarihli cari hesap kaydına bağlı olarak davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarı ve davalının itirazın haklı olup olmadığı noktalarında toplandığı belirlenmiş, aynı celse tahkikat aşamasına geçilerek dosyanın mali muhasip bilirkişiye tevdi ile, tarafların 2023 yılı ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmak suretiyle davacının takip tarihi itibariyle alacaklı olup olmadığı ve uyuşmazlık konularında rapor tanzim edilmesi istenilmiştir. Temin edilen 13/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda;"Davacı tarafından incelemeye sunulan 2022-2023 yıllarına ait ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu,Davalı tarafından incelemeye sunulan 2022-2023 yıllarına ait ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmamış olduğu,
Tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede, davacı yanın ticari defterlerine itibar edilmesi gerektiği kanaatine tarafımızdan varıldığı,Davacı yanın davalı yandan takip tarihi olan 17.01.2023 tarihi itibarıyla 45.153,12 TL alacaklı olduğu,Davacı yanın 45.153,12 TL alacağı için 3095 sayılı yasaya (Md.2) istinaden icra takip tarihi olan; 17.01.2023 tarihinden itibaren değişen oranında avans faiz talep edebileceği" belirlemelerine yer verilmiştir. Tüm dosya kapsamı ve denetime ve hüküm tesisine elverişli rapor içerikleri birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında sabit olan sözleşme ve bu sözleşme doğrultusundaki ticari ilişki doğrultusunda davacı tarafça takibe konu edilen cari alacağın temeli olan faturaların her iki tarafın ticari defter ve kayıtlarında yer aldığı, faturaların iade edildiği yahut faturaların tanzim edildiği tarih itibariyle sözleşmenin feshedildiğine dair usule uygun bir bildirim yahut kaydın bulunmadığı, ticari defterlerde kayıtlı faturaların mal/hizmetin davacı tarafça verildiği yönündeki fiili karinenin aksinin davalı tarafça ispat edilmesi gerektiği, bu yönde ispat faaliyetinin bulunmadığı, delil sunulmadığı; davacı tarafça karşı tarafın takipten önce temerrüte düşürüldüğüne dair kayıt sunulmadığından takip öncesinde faiz alacağının doğmayacağı; alacağın niteliği itibariyle likit olduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın kısmen kabulü ile, davalının ----------İcra Müdürlüğü’nün ----------- sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin 45.153,12 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa 3095 sayılı Yasanın m.2 hükmüne istinaden icra takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilmesine, fazlaya dair talebin reddine,
Likit olduğu anlaşıldığından asıl alacağın %20 si olan 9.030,62 TL inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-HARÇLAR
Alınması gerekli 3.084,40 TL harcın davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan 776,10 TL harçtan mahsubu ile, eksik bakiye 2.308,30 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-VEKALET ÜCRETİ
a-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı taraf takdir olunan 30.000 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı taraf için taktir olunan 292,26 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-ARABULUCULUK ÜCRETİ
Davadan önce gidilen arabuluculukta devletçe karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 3.576,96 TL'sinin davalıdan, 23.04 TL'sinin de davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden de harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,
5-YARGILAMA GİDERLERİ
a-Davacı tarafından harç olarak yatırılan 1.203,70TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b-Davacı tarafından sarf edilen 4.800,00 TL Bilirkişi ücreti ve 250,00 TL Posta ücreti olmak üzere toplam yargılama gideri olan 5.050,00 TL'nin davanın kabul ve red oranı gözetilerek 5.017,68 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan 32,32 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
c-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
d-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren iki (2) hafta içerisinde--------- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. 08/04/2025