Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/557
KARAR NO : 2026/145

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 08/08/2023
KARAR TARİHİ : 12/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 31.05.2021 tarihinde müvekkil şirket nezdinde sigortalı ---- plakalı araca davalı tarafa ait ------- plakalı aracın çarptığını ve olay yetini terkettiğini, sigortalı araçta meydana gelen hasardan dolayı 94.800 TL'nin aracın daini mürtehini olan ----- ödediklerini ve sigortalısının kanuni halefi olduğunu, davalı tarafın araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu,----- plakalı aracın Zorunlu Trafik Sigortacısından poliçe teminatı olan 43.000 TL tahsil edildiğini, ZMM poliçe teminatı tükenmiş olduğundan kalan bakiyenin davalı taraftan talep edildiğini ancak ödeme yapılmadığını, bunun üzerine alacağın tahsili için ---- İcra Müdürlüğü'nün ------. Sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, davalının itirazının haksız ve yersiz olduğunu iddia ile itirazın iptaline takibin devamına ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını belirterek davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkilinin kiralama şirketi olduğunu ve aracın kiralandığını bu nedenle işleten sıfatının kalmadığını belirterek husumet nedeniyle davanın reddi gerektiğini, aracın sürücüsü ve kiralayanı olan ------ ihbarını talep etmiş, esasa ilişkin olarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.İhbar olunana usulüne uygun tebligat yapılmış ancak yasal süresi içinde davaya karşı cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibariyle; TTK m.1472 hükmü gereğice halefiyete dayalı tazminat davasıdır.Her ne kadar ön inceleme yapılarak bilirkişi raporu alınmış ise de HMK m.115 hükmü gereğince yargılamanın her aşamasında dikkate alınması gereken dava şartlarından görev hususu kapsamında dosya ele alınarak incelenmiştir.Bir davanın Ticaret Mahkemelerinde görülebilmesi için açılan davanın mutlak veya nispi ticari davalardan olması gerekmektedir. Mutlak ticari davalar 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca TTK'da düzenlenmiş olan bütün hususlardan doğan davalar ile TTK'nın 4. maddesinde belirtilen özel kanunlardaki davalardır. Nispi ticari davalar ise her iki tarafın tacir olduğu ve dava konusu uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğu davalardır. Görev hususu HMK'nın 114/1-c maddesi uyarınca dava şartlarından olup yukarıda yazılı olduğu üzere yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınır.
Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetilmesi gerekmektedir. Davacı sigorta şirketi, bu davayı sigortalısının halefi olarak açtığına göre görevli mahkemenin değerlendirmesinde dava dışı sigortalıya göre değerlendirme yapmak gerekir. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 22/03/1944 tarihli ----- Esas ve ---Karar sayılı kararında “sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak, sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur” şeklinde vurgulanmaktadır.Somut olayda; davacı sigorta şirketinin sigortalısının halefi olarak açtığı davada, dava dışı sigorta ettirenin ---- olduğu, davacının ----- plakalı hususi nitelikteki otomobil için kasko sigorta poliçesi düzenlendiği, anılan şahsın Uyap sisteminde yapılan araştırmada potansiyel vergi mükellefi olduğu, tacir olduğuna dair de bir iddianın ileri sürülmediği gibi poliçe konusu hususun da hususi nitelikte olduğu, anılan YİBK kararının bağlayıcı nitelikte olduğu, somut uyuşmazlıkta, dava dışı sigortalı ile davalı arasındaki ilişkiye göre görevli mahkemenin belirlenmesi gerektiği, dava dışı sigortalı ile davalı arasında uygulanacak uyuşmazlıkta haksız fiilden doğan borç ilişkisi hükümlerinin uygulanması gerektiği, bu durumda somut uyuşmazlıkta mutlak ticari davanın da söz konusu olmadığı, görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu anlaşılmakla davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığından reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Göreve ilişkin dava şartı yokluğundan davanın usulden reddi ile Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-HMK.20 maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın görevli ----- NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine,
3-HMK 331/2. maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.