mahkeme 2021/729 E. 2025/239 K.

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/729 Esas
KARAR NO : 2025/239
DAVA : Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ : 26/10/2021
KARAR TARİHİ : 08/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirket ile davalı -----------Ş. arasında faktoring sözleşmesi akdedildiğini, iş bu sözleşme uyarınca müvekkili şirket tarafından davalı ----------Ş.'ne, -----------Ş. ----------- Şubesi'nin -------------- Belediyesi tarafından keşide edilen 21/05/2021 tarih ve 1.038.360,34-TL bedelli çekinin verildiğini, pandemi zamanında ticari hayat da durma noktasına gelmiş olup gerçek ve tüzel kişilerin bu durumdan zarar görmemesi için bir takım yasal düzenlemeler getirildiğini, 30.04.2021 — 31.05.2021 tarihleri arasında bankalara ibraz edilen çeklerin, çek hesabı sahibinin hesabında çekin karşılığının bulunması kaydıyla ödemesinin yapılması, çekin karşılığının bulunmaması halinde ise 01.06.2021 tarihinden önce karşılıksız işlemi yapılamamasının karara bağlandığını, davalı ------------Ş., 27/05/2021 tarihinde çekin tahsil edilebilir olması karşısında, çek bedelini 01/06/2021 tarihinde tahsil etmiş ve de çekin geç tahsili nedeniyle müvekkili şirket adına 04/06/2021 tarih, ------------ numaralı 6.100,37 TL bedelli vade farkı faturası düzenlediğini, söz konusu çek bedelinin tahsil edilmemesi nedeniyle vade farkı talebinde bulunulmasının yasal düzenlemelere aykırı olduğunu, müvekkili şirket tarafından bu husus, davalı ---------Ş. 'ne bildirilmiş ise de davalı -----------Ş., faturanın ödenmemesi halinde şirketin kredi notunun düşürüleceğini söyleyerek müvekkili şirketten iş bu fatura bedelini tahsil ettiğini, müvekkili şirketin, fatura bedelini her türlü dava ve talep hakkını saklı tutarak ihtirazi kayıt ile ödemek zorunda kaldığını iddia ile davalı ------------Ş.'nin 04/06/2021 tarih, ------------ numaralı 6.100,37-TL bedelli faturası nedeniyle haksız ve hukuka aykırı olarak tahsil edilen şimdilik 3.000-TL' nin ödeme tarihi olan 08/06/2021 tarihinden itibaren sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı, 30.04.2021 tarihli 7226 sayılı yasa gereği 30.04.2021 – 31.05.2021 tarihleri arasındaki çeklerin 01.06.2021 tarihinden önce karşılıksız işlemine tabi tutulamayacağını beyan etmekte ise de, bu yasanın çeklerin gününde ödenmesine engel olmadığını, çek karşılığı olması halinde tahsil edilebileceğini, keşideci ----------- Belediye Başkanlığı çeki gününde ödeyeceğine dair teyit vermesine rağmen, dava konusu çek vadesinde 21.05.2021 tarihinde takasa girdiğini ve karşılığının çıkmadığını, yapılan faktöring işlemi kabili rücu olduğundan davacı şirket Faktoring Sözleşmesi ve Temlikname gereği 21.05.2021 tarihi itibarıyla müvekkili şirkete bu borcunu ödeme yükümlülüğü altına girdiğini, davacı tarafın, dava konusu çekin 27.05.2021 tarihinde tahsil edilebileceğini müvekkili şirkete bildirdiğini, 27.05.2021 tarihinde tahsil edilmeyip 01.06.2021 tarihinde takastan tahsil edildiği iddiasının ise, davacının talebinin fiilen uygulama imkanı bulunmadığını, müvekkili şirketin aldığı binlerce çeki ibraz tarihlerinden önce tahsil için çalıştığı bankalara gönderdiğini ve ilgili çeklerin bankaların takas uygulamaları çerçevesinde işlem görmekte olduğunu, dava konusu 21.05.2021 tarihli çekin 21.05.2021 tarihinde Takastan sordurulduğunu ve çek hesabı sahibinin hesabında çekin karşılığının bulunmaması nedeniyle tahsil edilemediğini, davacının çekin 27.05.2021 de sorulması talebini müvekkil şirkete 25.05.2021 tarihinde saat 4,38’de (16,38 de) bildirildiğini, dava konusu çekin, bu bildirim gelmeden önce saat 15’de zaten 26.05.2021 tarihinde sordurulmak üzere takasa sokulmuş durumda olduğunu, bankaların Takas uygulamaları gereği dava konusu çek, 26.05.2021 tarihinde Takasta olduğu için ve mesai saati bitişine kadar Takasta kaldığı için, bu çekin 27.05.2021 tarihinde Takasa girmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle davacının karşılığı olduğu halde 27.05.2021 tarihinde çekin tahsil edilmedi yönündeki iddiasının reddi gerektiğini, dava konusu çekin 02.06.2021 tarihinde takastan tahsil edilerek müvekkili şirketin hesabına geçtiğini, Faktoring Sözleşmesi ve Temliknameye göre kabili rücu faktöring işleminde davacının ödeme borcunun, 21.05.2021 tarihinde muaccel hale geldiğini, davacının 21.05.2021 tarihinde muaccel hale gelen borcunu süresinde ödemediği için işlem üzerinden faiz tahakkuk ettirilerek tahsilat sağlandığını belirterek, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE : Dava hukuki niteliği itibariyle vade farkı fatura bedelinin iadesine ilişkindir. Usulünce duruşma açılarak; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip ihtilaflı ve ihtilafsız konular ön inceleme duruşmasında resen belirlenerek uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tarafların tüm delilleri tahkikat duruşmalarında toplanıp bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; uyuşmazlığın, Taraflar arasında imzalanan Faktoring sözleşmesi kapsamında davacının davalıya 21/05/2021 keşide tarihli, 1.038.360,34 TL bedelli çek verdiği, çekin geç tahsili nedeniyle davalının vade farkı faturası düzenlendiği, buna göre 7226 sayılı kanunun 3.maddesinin vade faturası düzenlenmesini engelleyip engellemediği, davalının vade farkı faturası düzenleyip düzenleyemeyeceği konularında tarafların anlaşamadıkları şeklinde olduğu anlaşılmıştır.Tarafların delilleri toplanmış, dosya bankacı bilirkişiye tevdi edilerek rapor alınmıştır.Mahkememizce benimsenen usul ve yasaya uygun bilirkişi raporunda özetle; Davacı firma ile Davalı -----------Ş. arasında 20.04.2020 tarihinde ------------Ş. Faktoring Sözleşmesi imzalandığı, imzalanan sözleşme kapsamında davacı --------- Şti.'ne 5.000.000 TL limit tahsis edildiği, 12.01.2021 tarihli temlikname ile; davacı firma (temlik Eden) ------------- Belediye Başkanlığı (Muhatap) nezdinde ----------- İhale kayıt nolu sözleşmesinde doğmuş 1 Nolu hakkediş bedeli olan 2.038.360,34 TL'nin 1.038.360,34 TL'lik kısmını B.K. m. 183 vd. maddeleri uyarınca --------------Ş.'ye (temlik alan) gayrikabili rücu şeklinde temlik ettiği, davalı banka ile davacı firma arasında imzalanan Temliknameye istinaden muhatap tarafından verilen teyit yazısı “------------ Belediyesi tarafından düzenlenen, ---------- seri numaralı ---------- 21.05.2021 keşide yeri, tarihli 1.038.360,34 TL bedelli Çek'in ihtilafsız 21.05.2021 tarihinde ödeneceği” şeklindedir. Temlik edilen tutar için Davacı firma Davalı ---------- 925.000 TL Ön Ödeme talep etmiştir. 30.04.2021 tarih ve 7226 sayılı Bazı Kanunlarda değişiklik yapılmasına ilişkin kanunun 3. Maddesinin Birinci fıkrası gereği ve ----------- tarafından aynı tarih---------- sayılı ---------- yayınlanan uygulama tebliğine uygun olarak davalı kurum tarafından çek için karşılıksız işlemi yapılmadığı, dava konusu olan 21.05.2021 tarihli ---------- Seri Numaralı Çek'in 21.05.2021, 26.05.2021, 28.05.2021 ve 01.06.2021 tarihinde Takas sistemine aktarıldığı, 02.06.2021 tarihinde firma hesabına “Banka Kodu:---------- Şube Kodu --------- Çek No ----------- olan çekin takastan tahsil edilmesi” açıklaması ile 1.038.360,34 TL bakiye girişi olduğu, davalı kurum 21.05.2021 keşide tarihli Çek için 24.05.2021 (Valör tarihinden) Çek tahsil tarihine kadar 9623,50 Faiz işleterek, davacı Firmadan 04.06.2021 tarih ------------- Nolu Vade Farkı Faiz Faturası ile (6.100,37 TL Faiz * 305,02 TL 965 BSMV - ) 6.405,39 TL talep ettiği, davacı firmanın 08.06.2021 tarihinde “--------- Nolu Fat.Öd. İş bu bedele ilişkin her türlü dava ve talep hakkımızı saklı tutmakta” açıklaması ile davalı kurum hesabına 6.405,39 TL -------- işlemi ile ödeme yaptığı, sunulan belgelerden görülmüştür. Davalı -----------Ş.'nin dava konusu çek ile ilgili keşide tarihinde alacağının vadesi olduğu, firma ile temlikname imzaladığı, vadesinde çek tahsilatı olmadığı için çekin tahsil olduğu tarih için geçen süre için davacı firmadan vade farkı faiz talep ettiği, süreçlerde bir kusuru bulunmadığı, tarafların masraf, vekâlet ücreti, inkar tazminatı ve benzeri diğer taleplerinin Sayın Mahkemenizin takdirleri içerisinde kaldığı, görüş ve kanaatine varıldığını bildirmiştir.Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; davacı firma ile davalı -----------Ş. arasında 20.04.2020 tarihinde -----------Ş. Faktoring Sözleşmesi imzalandığı, imzalanan sözleşme kapsamında davacı ---------- Şti.'ne 5.000.000 TL limit tahsis edildiği, 12.01.2021 tarihli temlikname ile; davacı firmanın ------------- Belediye Başkanlığı nezdinde doğmuş hakkediş bedelinin 1.038.360,34 TL'lik kısmını ---------Ş.'ye gayrikabili rücu şeklinde temlik ettiği, davalı banka ile davacı firma arasında imzalanan Temliknameye istinaden muhatap tarafından verilen teyit yazısının “---------- Belediyesi tarafından düzenlenen, ------------ seri numaralı ----------- 21.05.2021 keşide yeri, tarihli 1.038.360,34 TL bedelli Çek'in ihtilafsız 21.05.2021 tarihinde ödeneceği” şeklinde olduğu, davalı kurum tarafından çek için karşılıksız işlemi yapılmadığı, dava konusu olan 21.05.2021 tarihli ------------- seri numaralı çekin 21.05.2021, 26.05.2021, 28.05.2021 ve 01.06.2021 tarihinde Takas sistemine aktarıldığı, 02.06.2021 tarihinde firma hesabına '' çekin takastan tahsil edilmesi” açıklaması ile 1.038.360,34 TL bakiye girişi olduğu, davalı -----------Ş.'nin dava konusu çek ile ilgili keşide tarihinde alacağının vadesi olduğu, firma ile temlikname imzaladığı, vadesinde çek tahsilatı olmadığı için çekin tahsil olduğu tarih için geçen süre için davacı firmadan vade farkı faiz talep ettiği, süreçlerde bir kusuru bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davacı tarafça yapılmış yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
3-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 3.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Alınması gereken 615,40 TL red karar ve ilam harcından peşin ödenen 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 556,10 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
5-Davadan önce gidilen arabuluculukta devletçe karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden de harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,
6-Taraflarca yatırılmış gider avansından kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, miktar itibariyle KESİN olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/04/2025