mahkeme 2018/6 E. 2024/459 K.

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/6 Esas
KARAR NO: 2024/459
DAVA: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 02/01/2018
KARAR TARİHİ: 06/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan istirdat (ticari satıma konu malın iadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

Davacı vekili dilekçesinde, "Davacı müvekkil çalınan çekleri hasebiyle---------- E. Sayılı dosyası ile bahse konu çekler hakkında "Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali ve Ödemeden Yasağı Konulması Talepli " dava açmış bulunmaktayız. Yukarıda esas numarasını belirtmiş olduğumuz dosyanın duruşmasında davalı tarafından bankaya ibraz edilen ------- Bankası --------Şubesi 15.10.2016 keşide tarihli --------- çek no12.000,00-TL bedelli çekler hakkında istirdat davası açmamız hususunda tarafımıza iki haftalık kesin süre verilmiş olup bu yasal süre içerisinde çek istirdadı davamızı açma zorunluluğumuz doğmuştur. Çekler zilyetliğinde iken çalınan--------- Şti ---------E. sayılı dosya ile kıymetli evrakın iptali davası açmış ve ödemeden men yasağı kararı almıştır.---------- sayılı soruşturma dosyası ile ilgili çeklerin çalındığına dair bir de savcılık şikayeti yapmış, bu dosya kapsamında alınan çeklerin ibrazı halinde ödenmeyerek muhafaza altına alınması ve savcılığa gönderilmesi konulu müzekkere de söz konusudur. Davalı taraf müvekkil şirketlere karşı ilgli çalıntı çekler dayanak olarak, gösterilerek alacaklı olduğu gerekçesiyle---------- İcra Müdürlüğünün ----------- E. sayılı dosyası ile icra takibine geçmiştir. Esasında uzman bilirkişi incelemesine gerek kalmaksızın çıplak göz ile dahi mürekkep baskı diğer sözde cirantolar itibarı ile ciro zincirinin kopmuş olduğu, basitli tacir özeni ile davranması beklenen sözde lehtarın bu anlamda iyiniyetli olamayacağı ya da çeki alırken bu halin farkındalığında olması ve sonuçlarından mesul olması sonucuna varlması gerekli iken aleyhine benzer mahiyette ---------- adliyesi nezdinde 86 adet ve -------- Adliyesi nezdinde 8 adet dava açılmış (çalıntı çek-çek iptali-imza itirazı) davalının meşru hamil olduğu veya bu çekte ciro zincirinin kopmadığı veya çek vasfını koruduğunu hiç bir hukuk normu ile gerekçelendirmek mümkün olmadığı gibi tarafımızdan da kabulü mümkün değildir. Sözde hamilin imzasının gerçek aradaki cirantalar mürekkep baskı olduğu bir çek profilinde ve çalıntı olduğu açık bir çeki elinde bulunduran, aynı konuda (çalıntı çek-takip iptali-imzaya itiraz) aleyhine 80 adet dava açılmış bir kişiyi iyi niyetli meşru hamil addetmek hayatın olağan akışına aykırıdır. Takip ve dava konusu çekteki imzalar üzerinde bilirkişi incelemesi yapıldığında keşideci ile leyhdar dışındaki ciroların(bir kısım imzalar da sahtedir ki yargılama sırasında ortaya çıkacaktır) ıslak imza ve kaşe yerine mürekkep baskı ile oluşturulduğunu, bu şirketlerin adreslerine ulaşılmadığı, ticaret sicil kayıtlatı bulunmadığı yetkililerine ulaşılmadığını ve dahi ---------- adliyesi nezdinde 96 adet ve --------- Mahkemeleri nezdinde 8 adet davanın davalısı bulunduğu ve dahi bu şirketlere ve yetkililerine adreslerine dahi ulaşılmadığını tespit edebilecektir. Söz konusu çek gerçek yetkili hamil----------firması tarafından ciro edilmeden çalınmış ve çalan kişiler tarafından sahte kaşe ve imza ile -------- adına ciro oluşturulmuş, sonrasında da mürekkep baskı ile oluşturulmuştur. Bu hususta dava konusu çek aslı, --------- Şti. yetkilisi --------- ait ---------- Noterliği 05.07.2013 tarih ve-------- yevmiye numaralı imza sirküleri aslı ve yine ----------- Şti. yetkilisi ---------- mahkeme kaleminde alınan imza örnekleri bilirkişi grofolog ----------- tarafından düzenlenen 20.02.2017 tarihli bilirkişi raporu ile imzanın ---------- ait olmadığı tespit edilmiştir. Hırsızlık sonucu yitirdiği çeke sahte imza atılarak müvekkilim ---------- firması borçlu konumuna getirilmiş. Sahte ciro itibariyle cirantalar arasındaki işlem hukuken ölü bir işlem olup mutlak defi olarak tarafımızca ileri sürülmektedir. Bu hususta gerek yasa gerekse --------- ve 13.12.2016 tarihli ilamında da belirtildiği üzere “…Sahtecilik mutlak def’ilerden olup herkese karşı ileri sürülebileceğinden…” iddiamızı destekler niteliktedir. Fakat karşı yanın çalınan çekleri benzer kaşe imzalar ve benzer ciro silsilesi ihtiva eden çeklerle icra takibine konu etmesi karşısında iyi niyetli/meşru hamil olduğu kabul edilemez. --------- iktisap ettiği çekin meşru hamili olmadığı imza ve kaşesi yer alan firmaların ----------- Ticaret Odasından kayıtlarının araştırılmasıyla yani hukuken var olup olmadığı ortaya konulacaktır. Bu anlamda sayın mahkemenizce uygun görülecek ise bahsi geçen şirketlerin ticaret sicil kayıtlarının celbini talep etmekteyiz. Davalı firmanın TTK 790 ve 792 maddeleri uyarınca meşru hamil olmadığı ciro silsilesindeki sahteliğin ispatlanacaktır, bu anlamda davalı yan meşru hamil olduğunu fatura ve ticari defterlerin ibraz ederek ispatlamaya yükümlüdür ki bu talepteyiz. Zira aynı zamanda --------- --------- Soruşturma dosyasında 11.04.2017 tarihinde verdiği ifade de ilgili çekleri --------- ve ---------- firmalarından iktisap ettiğini beyan etmiş bulunmaktadır. Söz konusu adı geçen firmaların ticaret sicil müdürlüğü nezdinde herhangi bir kaydı bulunmadığı gibi firma yetkilisi olarak adı geçen --------- adının ve imzasının kendisinden habersiz kullanılması sebebiyle şikayette bulunmuştur, kendisinin bu şirketlere dahili ve haberi bulunmamaktadır. ----------- arabasından kimliğini çaldırmış ve bilgisi dışında bir çok işlem yapılmış ve dahi bir şirket kurulmuştur.Bu suçlara ilişkin savcılık soruşturması ---------- soruşturma numarası ile takip edilmektir.Ayrıca yine bağlantılı olarak --------- soruşturma numarası ile suç işlemeye yönelik örgüt kurma -hırsızlık-dolandırıcılık ve resmi evrakta sahtecilik konulu soruşturma devam etmektedir.Her iki soruşturma dosyasının celbini ve ---------- tanık sıfatı ile dinlenmesini talep etmekteyiz. Söz konusu çeklerle ilgili takip tarihinden önce şikâyette bulunulmuş olup, yürütülen soruşturmada ve tedbir kararları uygulanmasına rağmen davalı taraf ilgili çekleri savcılık, banka veya ödeme yasağı ilan eden mahkemeye teslim etmek yerine kötü niyetli olarak hukuk aykırı şekilde icra takibine konu etmiştir. Takibe konu çek üzerinde bulunan ciro silsilesi müvekkil firmadan tahsil edilen diğer çalıntı çeklere binaen başlatılan ---------- İcra Müdürlüğü’nün ---------- E., ---------- İcra Müdürlüğü’nün---------- E. ---------- İcra Müdürlüğü’nün ----------- E. -------- İcra Müdürlüğü’nün ---------- E. ------- İcra Müdürlüğü’nün ---------- E. Sayılı dosyalarında bulunan aynı şahıs ve şirketlerdir. İlgili çekler üzerinde ciro silsilesinde yer alan diğer cirolarda müvekkil firmanın cirosu gibi sahtedir. Müvekkil firmanın çalınan çeklerinin işleme konulması olayıyla benzerlik gösteren ---------- Şirketi adlı firmanın da çalınan çekleri ile aynı usul işlemler gerçekleştirilmiş olup,---------- İcra Müdürlüğü --------- E. Sayılı dosyasındaki çalıntı çekte ile aynı ciro silsilesi mevcut olup, buna istinaden yine -------- Sor. --------- E., soruşturma ve çek iptal davası görülmektedir. Ekte arz etmiş olduğumuz ödeme yasağı, el koyma kararı, bankalara yazılan müzekkereler incelendiğinde görüleceği üzere müvekkilim şirket çalıntı çekler ile borçlu olmadığı halde zarara uğratılmış olup, alacaklının ve vekilinin durumdan haberdar olmalarına rağmen kötü niyetli olarak hukuka aykırı işlemlerine devam etmişlerdir. Yine dosyaya sunmuş olduğumuz 23.06.2016 tarihli --------- Sorş. Savcılık şikâyet dilekçesinde de görüleceği gibi alacalının icra takibine geçmesinden önce takibe konu çekler hakkından sahte cirolama ve belgede sahtecilik suçu hasebiyle soruşturma yürütülmekte ve çekler le ilgili bankalara ödeme yasağı getirilmişti" demek suretiyle --------- Bankası -------- Şubesi 15.10.2016 keşide tarihli ---------- çek no12.000,00-TL çeklerin istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.

Hukuki Nitelendirme, Delillerin Değerlendirilmesi ve Netice:Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792 nci maddesine göre açılan çekin istirdadı davasıdır.Davacı vekili, davacı adına cirodaki imzanın sahte, peşi sıra gelen diğer cirantaların imzalarının ise mürekkep baskı olduğunu, sözde hamil dışındaki imzaların bu şekilde oluşturulduğunu, davalının iyiniyetli olmadığını belirterek çekin istirdadını talep etmiştir. Dilekçesinde vekili özetle, müvekkilinin hamili olduğu çek ile ilgili zayi nedeniyle iptal davası açtıklarını, çekin davalı tarafından ibrazı üzerine mahkemesince verilen süre içinde istirdat davası açtıklarını, suç duyurusunda bulunulduğunu, çekin arkasında yer alan imzaların baskı imza olduklarını belirterek 6102 sayılı TTK’nın 792 nci maddesine göre açılan çekin istirdadını talep etmektedir.6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür'' hükmü düzenlenmiştir. Bu madde uyarınca ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının bu hususların yanı sıra ayrıca davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu ileri sürüp kanıtlaması gerekmektedir."… 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde; "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmiştir. Zayi olan çekin istirdadı talebiyle açılan işbu davada ispat yükü davacıda olup, davacının öncelikle çekin yedinde iken rızası hilafına elinden çıktığını, ardından da çeki elinde bulunduran hamilin kötüniyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir .Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davacının karakoldaki ifadesinde, çeki arkadaşına vermek üzere kendi adına yazdığını ve cüzdanında iken kaybolduğunu beyan etmiş olduğu, çek iptali davasında sunduğu 13.02.2018 tarihli dilekçede de çekin arkasının davacı tarafça cirolanmış halde ofisinden çalındığını beyan ettiği anlaşılmaktadır. Davalı ---------- ise, çekin aralarındaki araç kiralama ilişkisine istinaden elden davacıya yaptığı ödemenin karşılığı olduğunu beyan etmektedir. Davalı hakkında yapılmış bir şikayet ve açılmış herhangi bir ceza davası da dosya kapsamında beyan edilmiş değildir.Yukarıda da açıklandığı üzere, ispat yükü üzerinde olan davacı tarafça, sözkonusu çekin rızası dışında elinden çıktığına, davalının çeki iktisabında kötüniyetli veya ağır kusurlu olduğuna dair herhangi bir delil sunulmadan, yalnızca çalındığı yönündeki kendi beyanlarına istinaden çekin istirdadının talep edildiği görülmekte olup, çekin davacı tarafından cirolanmış halde davalının elinde bulunması karşısında, mahkemece davanın ispatlanamadığından dolayı reddine karar verilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırı bir yön görülmemiş" .Mahkememizce ön inceleme duruşmasında uyuşmazlık, dava konusu çek davacı adının atılıp cironun sahte imza ve kaşe kullanılarak atılıp atılmadığı, çekin istirdatı koşullarının oluşup oluşmadığı şeklinde belirlenmiş, aynı celsede tahkikat aşamasına geçilerek-------- soruşturma sayılı dosyasının akıbetinin sorulmasına karar verilmiştir.---------- CBS ye yazılan müzekkereye cevaben ---------- sor. sayılı dosyanın derdest olup, soruşturma işlemlerinin devam ettiğinin bildirildiği, ilgili evrakın gönderildiği; -------- ATM ye yazılan müzekkereye cevap verildiği, 12.000,00.-TL bedelli 05/10/2016 tarihli ---------- seri nolu, çek aslının yazı ekinde gönderildiği anlaşılmıştır.Mahkememizce ilgili soruşturma dosyası sonucu beklenilmiş, ayrıca 16/3/2023 tarihli celsede davacı şirket yetkilisinin istiktap tutanağı düzenlenmesi için gelecek celse ya da celse arasında Mahkeme kalemine müracaat ederek, (çek üzerindeki yazılar) yazı ve imza örneklerinin alınması için Mahkememizde hazır edilmesine karar verilmiştir. Celse arasında kalem marifeti ile davacı şirket yetkilisine ait istiktap tutanağının dosya arasına alındığı görülmüştür. Müteakip celsede,--------- CBS ye yazılan müzekkerenin akıbetinin sorulmasına, ilgili soruşturma dosyasında iddianame tanzim edildi ise bir örneğinin mahkememize gönderilmesinin istenilmesine, ve yine soruşturma kapsamında bilirkişi incelemesi yapıldı ise raporun bir örneğinin mahkememize gönderilmesinin istenilmesine; davacı şirket yetkilisine ait istiktap tutanağı ile temin edilen imza ve yazı örnekleri ile kasada muhafaza altına alınan 05.10.2016 tarihli -------- seri numaralı çek aslı üzerinde inceleme yapılmak üzere dosyanın grafoloji alanında uzman bir bilirkişiye tevdi ile rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.14/8/2023 tarihli grafolog raporunda, "(...) ---------- esas sayılı istemi ile gönderilen dosya ile ilgili olarak bilirkişi seçilmekle olup, beyaz ışık ve değişik açılarda verilen ışık ışınları, yüksek çözünürlü (scanner) tarayıcı, bilgisayar analiz programları kullanılarak, grafolojik, grafometrik ve kaligrafik esaslar dahilinde yapılan mukayeseli incelemede;İnceleme konusu çekteki birinci ciranta imza ile -------- ait mukayese imzaları arasında yapılan karşılaştırmada; başlangıç hareketlerinde, ara gramalarda ve bitiş hareketlerinde farklılıklar görüldüğü, genel kabul görmüş karakteristik tanı unsurlarından; işleklik derecesi, alışkanlıklar, tersim biçimi, istif, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından değerlendirildiğinde; inceleme konusu çekteki birinci ciranta imzanın mevcut mukayese imzalarına kıyasla --------- eli ürünü olmadığı" belirlemelerine yer verilmiştir.“… yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür”Davalı aleyhine soruşturma bulunması yahut adli sicil kayıtlarının varlığı da tek başına kötüniyetli olduğu sonucunu doğurmaz, çekin ticari hayattaki rolü ve tedavül kabiliyetinin getirdiği kolaylık göz önünde bulundurulduğunda çeki iktisap eden kimseden, çeki tevdi eden kimsenin adli geçmişini sorgulama ve araştırma yapması da beklenemez.Çek üzerindeki imza davacı şirket yetkilisine ait değilse de devam eden ve baskı olduğu iddia edilen imzaların baskı olup olmadıkları sabit değil; yani kötüniyet ya da iktisapta ağır kusur ispat edilebilmiş değildir. Bu durumda davacı şirket, hamile karşı menfi tespit davası açmış olsaydı (imzanın kendisine ait olmaması nedeniyle -sadece kendisine yöneltilen talepler bakımından- borçlu olmayacağından) dava kabul edilebilirdi; ancak çekin istirdadı bakımından hamilin çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu ispat edilememiş olduğundan yasal şartları oluşmayan davanın reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1.-Yasal şartları oluşmayan davanın REDDİNE
2.-Alınması gerekli 427,60.-TL karar ve ilam harcının, davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 35,90.-TL harçtan mahsubu ile bakiye 391,70.‬-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3.-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4.-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5.-Kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren iki (2) hafta içerisinde --------- Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. 06/06/2024