Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1341 Esas
KARAR NO: 2024/986
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/11/2018

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9. Maddesi gereğince Türk Milleti adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili ---------- Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.

DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili şirketin sigorta poliçesi tanzim ettiği müşterilerinden olan alacaklarına karşılık olarak aldığı, hamili bulunduğu, davaya konu çekin de içlerinde bulunduğu bir kısım çeklerin rızası hilafına elinden çıktığını, şirket bünyesinde yapılan araştırmalarda şikayete konu çekler dışında birçok müşteri çekinin ve şirket çekininde kayıp-çalıntı olduğunun anlaşıldığını, şirketlerinin çalıntı çeklerinden bir kısmının üçüncü şahıslar tarafından bankaya ibraz edildiğini ve tahsil edilmeye çalışıldığını, tüm bu işlemlerle eş zamanlı olarak çalınan çeklerle ilgili ödemeye yasağı verildiğini, iptal davaları açıldığını, çekteki imzanın müvekkili şirket yetkililerine ait olmadığını, çekin hırsızlık mahsulü olmasının yanında müvekkili şirketin davalıya herhangi bir borcu olmadığını, tüm bu nedenlerle müvekkilinin ---------- Bankası --------- Şubesi ---------- seri numaralı 73.045,00 TL bedelli ---------- Şti tarafından keşide edilen çek bakımından davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalıya ödenen çek bedelinin ve dava konusu çekin istirdadı ile müvekkili şirkete iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından hamili olduğu ---------Ş. ye ait ---------- seri numaralı 17/06/2016 keşide tarihli 73.045,00 TL bedelli bir adet çek bankaya ibraz edilerek hesapta karşılığının bulunması neticesinde ödemesi yapıldığını, ancak davacının iddialarına davacı şirkete ait olan bir kısım çekler rızası dışında elinden çıktığını, TTK.nun 704. maddesi hükmünde "Çek herhangi bir suretle hamilinin elinden çıkmış bulunursa - ister hamiline yazılı bir çek bahis mevzuu olsun, ister ciro suretiyle nakledilebilen bir çek bahis mevzuu olup da hamil hakkını 702. maddeye göre ispat etsin çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle mükellefir'' denildiğini, Yasaya göre davacının öncelikle kendisinin yetkili hamil olduğunu kanıtlaması gerekmektedir. Ancak somut olayda davacı yan meşru hamil sıfatını taşıdığını somut delillerle ispat etmelidir. Buna ilişkin olarak ---------- sayılı 29.09.2015 tarihli ilamı bulunmaktadır. Anılan Yargıtay kararında davacının yetkili hamil olduğunu kanıtlaması gerektiğinin yanında yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerektiği ve bu iddialarını da somut delillerle ispat etmesi gerektiğinin açıklandığını, ispat külfetinin tümüyle davacı yan üzerinde olduğunu, dava konusu çek incelendiğinde ciro silsilesinin kopuk olmadığı ve çekin hukuka ve yasaya uygun bir şekilde müvekkiline geçtiğinin anlaşıldığını, müvekkilinin çeki bankaya ibraz ettiğinde çek üzerinde herhangi bir ödeme yasağı kararı ile karşılaşmadığını ve meşru hamili olduğu çeki tahsilde tereddüt etmemesinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını, dolayısıyla müvekkilinin yetkili ve iyiniyetli hamil olduğunun sabit olduğunu, bu durumda müvekkilinin çek bedelini tahsil etmek amacıyla işlem yapmış olmasının hayatın olağan akışına uygun düştüğünü, müvekkilinin yetkili ve meşru hamil olduğunu, dava konusu çek üzerinde imzası bulunan kendisinden önceki ciranta tarafından ciro edilerek müvekkiline verildiğini, müvekkilinin davacı şirket ile doğrudan bir ilişkisi olmadığını, tüm bu nedenlerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini, işbu davanın açılmasında hiçbir hukuki yararı bulunmadığı halde kötüniyetli olarak müvekkili aleyhine dava açılmasına sebebiyet veren davacı yanın %20den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatı ödemesine hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

BİRLEŞEN DAVADA
DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin sigorta poliçesi tanzim ettiği müşterilerinden olan alacaklarına karşılık olarak aldığı hamili bulunduğu davaya konu ---------Ş -------- şubesine ait ---------- seri nolu 7.552 TL bedelli, --------- Şti tarafından keşide edilen çekin de içlerinde olduğu bir kısım çeklerin, rızası hilafına elinden çıktığını, müvekkilinin eski çalışanlarından ---------- davaya konu çeklerle birlikte onlarca çek müvekkili şirket kasasından aldığını, müşterilerden teslim aldığı bir kısım çekleri de müvekkili şirkete teslim etmeyerek 3.kişilere verdiğini, bu konu ile ilgili karakola şikayette bulunduklarını, davanın kabulü ile müvekkili şirketin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile şirketin rızası hilafına elinden çıkan dava konusu çekin istirdadı, çekin bedeli ödenmiş ise ödenen çek bedelinin istirdardına, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE :Asıl ve birleşen dava kıymetli evraktan kaynaklı menfi tespit ve istirdat davasıdır.Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, ibraz ettikleri tüm deliller, bilirkişi raporu, adli tıp raporu, tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.
25/08/2022 tarihli adli tıp raporunda özetle; İnceleme konusu belgede sorulan husus doğrultusunda sağlıklı bir değerlendirme yapılarak sonuç bildirir rapor tanzim edilebilmesi için; -----------, ----------, -----------, ----------, ----------, ---------- inceleme konusu çeklerin düzenlenme tarihine yakın ve tercihen bu tarihten önce başka amaçlarla atmış olduğu bol ve samimi imzalarını içerir belgelerin; muhtarlıklar, noterler, bankalar, seçim kurulları, tapu ve vergi daireleri, nüfus müdürlükleri, evlendirme dairesi, dernekler ve vakıflar, vb. gibi çeşitli kurum ve kuruluşlardan temin edilerek, mevcutlar ve adli dosya ile birlikte kurumumuza gönderilmesinin gerektiği bildirilmiştir. 12/10/2023 tarihli Adli tıp kurumu raporunda özetle; İnceleme konusu çeklerin arka yüzünde 1. ciroda yer alan "-----------Ş." kaşe izi üzerinde solda atılı bulunan imza ile ----------- mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu imzanın mevcut mukayese imzalarına kıyasla ----------- eli ürünü olmadığı, Söz konusu imza atan şahsın tanı unsurlarını ---------, ----------, ---------, ----------ve ------------ açısından teşhise yeter oranda yansıtmadığından ---------, ----------, ---------, --------- ve ---------- eli ürünü olup olmadığının tespit edilemediği, İnceleme konusu çeklerin arka yüzünde 1. ciroda yer alan "----------Ş." kaşe izi üzerinde sağda atılı bulunan imza ile ------------ mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu imzanın mevcut mukayese imzalarına kıyasla ---------- eli ürünü olmadığı, Söz konusu imza atan şahsın tanı unsurlarını ----------,----------, --------, ---------- ve ----------- açısından teşhise yeter oranda yansıtmadığından ----------, ---------, ---------, ----------ve ---------- eli ürünü olup olmadığının tespit edilemediği kanaati bildirilmiştir. 13/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Gerek inceleme konusu çeklerin arka yüzlerinde -----------Ş.'ne atfen atılmış ciro imzalarının, gerekse davacı şirket yetkilileri ---------, ----------, ---------, ----------, --------- ve ---------- imzalarını içeren karşılaştırma belgelerindeki imzaların göz, lup, optik cihazlar, HS 525 Document Dedector, stereo mikroskop ve bilgisayar yardımıyla yapılan incelemesinde; İnceleme konusu çeklerin arka yüzünde ----------Ş.'ne atfen atılmış iki adet ciro imzası bulunduğu, Ciro imzalarından sol tarafta bulunan imzaların, davacı şirket yetkilisi ----------- imzaların şekilsel olarak benzetilmeye çalışılarak atılmış imzalar oldukları görülmüş olup, söz konusu imzalar ile davacı şirket yetkilisi ----------- ait karşılaştırma imzaları arasında, imzaların başlangıcında yapılan gramanın tersimi, açılanması, dönüş hareketi ile sonraki gramalara bağlantısı, daha sonra yapılan gramaların yapısı, sayısı, birbiriyle bağlantısı, gramaların açılanması, imzaların sonlandırılışı ve genel olarak imzaların tersimi, ebadı, konfigürasyonu, ritm form dengesi, eğimi, istifi, seyri, doğrultusu, işlekliği, hızı, baskı derecesi, el hareketleri ve alışkanlıklar gibi imza incelemesinde kullanılan grafolojik ve kaligrafik tanı unsurları bakımından çok önemli farklılıklar saptandığı, ciro imzalarından sol tarafta bulunan imzalar ile diğer şirket yetkilileri ----------, ----------, ----------, ---------- ve ---------- ait karşılaştırma imzaları arasında, imza incelemesinde kullanılan grafolojik ve kaligrafik tanı unsurları bakımından çok önemli farklılıklar saptandığı, ciro imzalarından sağ tarafta bulunan imzaların, davacı şirket yetkilisi ---------- imzaların şekilsel olarak benzetilmeye çalışılarak atılmış imzalar oldukları görülmüş olup, söz konusu imzalar ile davacı şirket yetkilisi ---------- ait karşılaştırma imzaları arasında, imzaların başlangıcında, çizgilerden ve dönüş hareketlerinden oluşan gramaların tersimi, aralarındaki mesafe, eğimleri, dönüş hareketi ile sonraki gramalara bağlantısı, daha sonra yapılan gramaların yapısı, sayısı, birbiriyle bağlantısı, gramaların açılanması, imzaların sonlandırılışı ve genel olarak imzaların tersimi, ebadı, konfigürasyonu, ritm form dengesi, eğimi, istifi, seyri, doğrultusu, işlekliği, hızı, baskı derecesi, el hareketleri ve alışkanlıklar gibi imza incelemesinde kullanılan grafolojik ve kaligrafik tanı unsurları bakımından çok önemli farklılıklar saptandığı, Ciro imzalarından sağ tarafta bulunan imzalar ile diğer şirket yetkilileri ----------, -----------, -----------, ---------- ve ---------- ait karşılaştırma imzaları arasında, imza incelemesinde kullanılan grafolojik ve kaligrafik tanı unsurları bakımından çok önemli farklılıklar saptandığı, İnceleme konusu çeklerin arka yüzlerinde ---------Ş.'ne atfen atılmış ciro imzaları ile davacı şirket yetkilileri---------, -----------, -----------, ------------, ----------- ve ----------- ait karşılaştırma imzaları arasında, imza incelemesinde kullanılan grafolojik ve kaligrafik tanı unsurları bakımından, çok önemli farklılıklar saptandığından, inceleme konusu çeklerin arka yüzlerinde ----------Ş.'ne atfen atılmış ciro imzalarının, mevcut karşılaştırma imzalarına kıyasla davacı şirket yetkilileri ---------, ---------, ---------, ---------, ---------- ve ----------- eli ürünü OLMADIĞI kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; eldeki asıl ve birleşen davanın kıymetli evrak olan çekten kaynaklı menfi tespit ve istirdat davası olduğu, asıl davada davacının hamili olduğu--------- Bankası ---------- Şubesinden verilme ---------- seri numaralı 73.045,00-TL bedelli keşidecisi ---------- olan çekin arka yüzündeki ilk ciro olan davacı şirket/lehdar cirosu altındaki imzalarının davacı şirket yetkililerine ait olmadığının iddia edilerek bu çek sebebi ile menfi tespit ve icra tehdidi altında yapılan ödeme sebebi ile 73.045,00-TL çek bedelinin istirdadının talep edildiği, birleşen davanın ise yine davacının hamili olduğu ----------- Bankası ------------ Şubesinden verilme ------------- seri numaralı 7.552,00-TL bedelli keşidecisi ----------- olan çekin arka yüzündeki ilk ciro olan davacı şirket/lehdar cirosu altındaki imzalarının davacı şirket yetkililerine ait olmadığının iddia edilerek bu çek sebebi ile menfi tespit talepli olduğu, mahkememizce davacı şirketin tüm imzaya yetkililerinin tatbike medar imzalarının ilgili yerlerden toplandığı ve ilgililer yönünden istiktab tutanağının düzenlendiği, 13/05/2024 tarihli bilirkişi raporunun gerekçeli, bilimsel ve denetime uygun olmakla mahkememizce de hükme esas alındığı, bu doğrultuda asıl ve birleşen davaya konu çeklerde lehdar olan davacıya atfen atılı olan arka yüzdeki ilk ciro altındaki imzalarının davacı şirketin yetkililerinden hiç birine ait olmadığının dosya kapsamında sabit olduğu, esasen davalının ismi ile uyap kayıtlarından yapılan arama da davalının aynı nitelikte açılmış derdest ve karar çıkmış onlarca dosyada davalı sıfatında olduğu, imza itirazının mutlak defi olmakla herkese karşı ileri sürülebileceği mahkememizce anlaşılmış ve asıl ve birleşen dosyanın kabulüne karar verilmiş, asıl dosyada çek bedeli 17/06/2016 tarihinde ödenmiş olmakla davacının istirdat talebi de kabul edilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
1-Açılan davanın KABULÜ ile,
Davacının ---------- Bankası ------------ Şubesi'ne ait 17/06/2016 keşide tarihli keşidecisi ----------- Şti olan --------- seri nolu 73.045,00 TL bedelli çek sebebiyle davalıya borçlu olmadığının tespitine,
Çek bedeli olan 73.045,00 TL 'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, çekin davacıya iadesine,
BİRLEŞEN ----------- sayılı dosyası yönünden;
1-Açılan davanın KABULÜ ile,
Davacının -------- Bankası ----------- Şubesi'ne ait 30/11/2015 keşide tarihli keşidecisi ---------- Şti olan ----------- seri nolu 7.552,00 TL bedelli çek sebebiyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, çekin davacıya iadesine,
3-HARÇLAR
a-Asıl dava yönünden alınması gerekli 4.989,70-TL karar harcından davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan 1.247,43-TL harcın mahsubu ile eksik bakiye 3.742,27‬-TL'nin asıl davanın davalısından tahsili ile hazineye irat kaydına,
b-Birleşen dava yönünden alınması gerekli 515,87 TL karar harcından dava açılışı sırasında yatırılan 128,97-TL peşin harcın mahsubu ile eksik 386,90 TL'nin birleşen davanın davalısından tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-VEKALET ÜCRETİ
a-Asıl dava yönünden avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı vekili için takdir olunan 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin asıl davanın davalısından alınarak asıl davanın davacısına verilmesine,
b-Birleşen dava yönünden avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı vekili için takdir olunan 7.552,00 TL vekalet ücretinin birleşen davanın davalısından alınarak birleşen davanın davacısına verilmesine,
5-YARGILAMA GİDERLERİ
a-Asıl davada davacı tarafından dava açılırken yatırılan 1.247,43 TL peşin harç, 35,90 TL başvurma harcı toplamı 1.283,33‬ TL'nin asıl davanın davalısından alınarak asıl davanın davacısına verilmesine,
b-Birleşen dava yönünden davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 128,97 TL peşin harç, 35,90-TL başvurma harcı toplamı 164,87‬-TL'nin birleşen davanın davalısından alınarak birleşen davanın davacısına verilmesine,
c-Asıl ve Birleşen dava yönünden davacı tarafından sarf edilen 5.000,00 TL bilirkişi ücreti, 3.645,00 TL ATK fatura ücreti ve 2.744,2‬0 TL posta ücreti olmak üzere toplam 11.389,20-TL yargılama giderinden asıl ve birleşen davanın davalısından alınarak asıl ve birleşen davanın davacısına verilmesine,
d-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avanslarının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ----------- BAM nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 28/11/2024