mahkeme 2024/254 E. 2025/247 K.

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/254
KARAR NO : 2025/247

DAVA : Marka (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ : 21/11/2024
KARAR TARİHİ : 07/10/2025

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkilinin ----- tescil numaralı ------- markasının sahibi olduğunu, yaklaşık 20 yıldır emlakçılık alanında faaliyet gösterdiğini, müvekkilinin aynı zamanda soy ismini taşıyan bu markanın ciddi müşteri kitlesine ve şöhrete sahip olduğunu, ancak davalı tarafından dış tabela, iç kapı ve elektrikli araçlarında dava dilekçesi ekinde sunulan görsellerde olduğu gibi davaya konu markaya kullandığını, davalı tarafından markanın haksız olarak kullanıldığını, tarafların aynı sektörde söz konusu markayı kullandığını, markaların benzer olduğunu, aynı hizmet sınıflarında kullanıldığını ve karıştırılma ihtimali yarattığı hususlarını belirterek, Davanın ve ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilerek, dosyanın bilirkişiye tevdii ile haksız rekabet ve tecavüz konusunda bilirkişi raporu aldırılmasını, sınai mülkiyet hakkına, tescili markaya tecavüz edilerek ------- markasının kullanıldığı tedbir istenenin ofisindeki tabela, yazı ve ekte sunulan elektrikli araçlara bulundukları her yerde el konulması ve saklamasına yönelik kanunun izin verdiği tüm tedbirleri içeren İHTİYATİ TEDBİR kararı verilmesini, Davanın kabulü ile; Tecavüzün kaldırılması ve tespitine, Tecavüze konu ürünlere el konularak imhasına, Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere zararın belirlenebilir olduğu anda artırılmak üzere şimdilik 5.000-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi aksi taktirde yasal faiz ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 200.000TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi aksi taktirde yasal faiz ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmektedir.

DAVAYA CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle,davacı ve kardeşi babalarının onlara verdiği fabrikanın iş konusu 21 sınıf mal ve hizmetler kapsamında elektriksiz temizlik aletleri ve gereçlerini ...kapsamakta iken daha sonra patent alırken 36 sınıf mal ve hizmetler kapsamında sigorta hizmetleri, finansal ve parasal hizmetler, gayrimenkul komisyonculuğu, müşavirliği ve idaresi hizmetler, gümrük müşavirliği hizmetlerini de Türk Patent Enstitüsüne bildirmiş olduğunu, 11.07.2016 yılında marka tescili yapmış olduğunu, Oysa ki müvekkili ... bu işyerini 2011 yılından beri ve 01.03.2013 tarihinde resmi vergi açılışı ile açtığını, yani davacının marka tescili işleminden çok önceden beri kullanmakta olduğunu, 4721 Sayılı TMK, 6102 Sayılı TTK ve 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu hükümlerine göre------ ünvanıyla sürdürdüğü ve sürdüreceği ticari faaliyetlerinin hiçbirinde davacının tescilli ------- markasına tecavüz teşkil eden hiçbir davranışı olmamış, olması da mümkün olmadığını, Türk Patent ve Marka Kurumunda davalının adına Tanınmış marka olmayacak şekilde ----- numarayla tescil edilen ------- Markasının kapsamında “…..gayrimenkul komisyonculuğu…“faaliyetinin yer almasından dolayı Müvekkili ...’in önceye dayalı ticari ünvanıyla sürdürdüğü faaliyetlerinden dolayı davacının markasına bir tecavüzü söz konusu olmadığını, kaldı ki davacının ---- komisyonculuğu faaliyeti hiç olmadığını, davacı hukuken korunabilecek hiçbir hakka dayanmayarak, haksız bir şekilde ---- Noterliği vasıtasıyla 22.12.2023 tarih ve ----- yev. No.lu ihtarname gönderdiğini, müvekkilin yapmış olduğu iş ile davacının yapmış olduğu iş arasında benzerlik bulunmadığını ve her ikisi de soyadından kaynaklı ------ ismini kullandığını, burada marka hakkına tecavüzden bahsetmek, müvekkilenin kullanımının daha eskiye dayalı olması karşısında hukuki dayanaktan yoksun ve haksız olduğunu, aynı soyada sahip birçok kişi mevcut olup, onların da bu isim hakkını kullanmasını önlemek mümkün olmayacağından müvekkilinin ------- ismini kullanımı hukuka uygun olup, haksız davanın reddi gerektiğini, davacının adına, Türk Patent ve Marka Kurumunda ---- numarayla tescilli olan ------ markasına tecavüz teşkil eden veya edecek hiçbir davranışının olmadığını ve olmayacağını, ------ ünvanıyla ticari faaliyetini sürdürdüğünü ve bugünden sonrada sürdüreceğini, ünvanını kullanma hakkına sahip olduğunun bilinmesini, hukuki ve maddi dayanağı bulunmayan işbu davanın reddine karar verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı tarafın ----- kullanımları dolayısıyla davacının ---- tescil numaralı ------- ŞEKİL yönünden marka hakkına tecavüz olup olmadığı tecavüzün varlığı halinde maddi ve manevi tazminat talebi noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.
Dosyaya Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; ----- tescil numaralı "------şekil" markasının 21 ve 36.sınıfta 11/07/2016 tarihinde davacı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.
T.C. ------- Belediye Başkanlığı tarafından 26.11.2024 tarihli ------ Sayılı konusu: müzekkere olan cevabi yazı ile; Davacı ... ile davalı, ... arasında mahkemenizde görülmekte olan Marka (Maddi Tazminat İstemli) davası nedeniyle; Davaya konu davalı tarafın İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsat belgesinin dosyaya ibraz edildiği anlaşıldı.T.C. Gelir İdaresi Başkanlığı ------- Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından 27.11.2024 tarihli --------Sayılı konusu: müzekkere olan cevabi yazı ile; Davacı ... ile davalı ... arasında mahkemenizde görülmekte olan Marka (Tazminat İstemli) davası nedeniyle, davalı taraf olan ... T.C. kimlik numaralı ... adına istemiş olduğunuz iş yeri açma belgelerinin birer örneğinin gönderildiği 02.08.2011 tarihinde ‘-------’ faaliyet adıyla mükellefiyetini işe başladığı,04.08.2011 tarihinde Yoklama memuru ------- imzalı işe başlama yoklama fişinin düzenlendiği görülmüştür.
Mahkememizce delil tespiti yaptırılmış olup alınan raporda özetle; dosyaya sunulan bilirkişi raporunda davacının ----- tescil numaralı ------ markasıyla ilgili olarak, davalının kullanımlarının SMK’nın 7/2-b maddesi kapsamında marka hakkına tecavüz teşkil edebileceği, ancak SMK’nun 7/5-a madde hükümleri ile Yargıtay’ın yerleşmiş içtihatları uyarınca tanınmış markanın tanınmışlığından haksız yararlanma hali dışında kişilerin kendi soyadını dürüst ve ticari hayatın olağan akışı içinde kullanmasının marka hakkı sahibi tarafından engellenemeyeceği hususundan dolayı, davalı kullanımının hukuka uygun kullanım kapsamında kalabileceği, uyuşmazlık hakkında esas yargılamaya ihtiyaç duyulduğu kanaatine varılmıştır.
Marka hakkına tecavüz talepleri yönünden rapor düzenlenmiş olup alınan heyet raporunda özetle; Sektör Kapsamında Yapılan İnceleme ve Değerlendirmeler Davalı taraf olan ... T.C. kimlik numaralı ... adına iş yeri açma belgelerinin incelenmesinde 02.08.2011 tarihinde “-------faaliyet adıyla mükellefiyetini işe başladığı, 04.08.2011 tarihinde Yoklama memuru ------ imzalı işe başlama yoklama fişinin düzenlendiği, Marka Hukuku Kapsamında Yapılan İnceleme ve Değerlendirmeler SMK m.7/5-a bendine göre; gerçek kişilerin kendi ad veya adresini belirtmesi, üçüncü kişiler tarafından dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde kullanılıyorsa, marka hakkı sahibinin bu kullanımı men edemeyeceği, dolayısıyla SMK m.7/5-a hükmü kapsamına gerçek kişinin soyadını markasal olarak kullanması hususunun da girdiği, somut olayda da davalının soyadı olan "-------" ibaresini davacı markasına yanaşma kastı taşımaksızın dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içerisinde kullandığı, bu nedenle markalar arasında iltibas tehlikesi bulunduğu varsayılsa bile davalının kendi soyismini markasal olarak kullanımını, davacının SMK m.7/5-a hükmü gereği yasaklayamayacağı, aynı zamanda davacının markasının tanınmış marka olduğunun anlaşılamadığı ve davalının işbu tanınmış markadan haksız yararlandığına ilişkin herhangi bir delillin de dosyada bulunmadığı, böylelikle belirtilen tüm nedenlerle davalının, davacıya ait marka haklarını ihlal eden herhangi bir eyleminin bulunmadığına dair görüş bildirmişlerdir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME:
6769 sayılı SMK'nın SMK , 6/1, 6/4, 6/5, 6/9.7/2,25/1, 29. Ve 149. Maddeleri

GEREKÇE:
Dava, marka hakkına tecavüzden kaynaklı tecavüzün tespiti ile, tecavüzün önlenmesi, durdurulması ve tecavüz teşkil eden araçlara el konulması ile tecavüzden kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasıdır. Davacı taraf, ----- tescil numaralı "------" markasının adına tescilli olduğunu, davalı tarafın "------- şeklindeki kullanımlarının davacının marka hakkına tecavüz oluşturduğunu iddia ederek marka hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 29. Maddesinin (a) bendine göre, marka sahibinin izni
olmaksızın markayı 7/2 maddede belirtilen biçimlerde kullanmak marka hakkına tecavüz olarak Nitelen dirilmiştir.
6769 sayılı SMK'nın 6/5-a maddesinde "Marka sahibi, üçüncü kişiler tarafından dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde, markasının aşağıda belirtilen biçimlerde kullanılmasını engelleyemez: a) Gerçek kişilerin kendi ad veya adresini belirtmesi" düzenlemesi mevcuttur.Sınai Mülkiyet Kanununun 149. maddesinde marka hakkına tecavüz edilen marka sahibinin fiili tecavüzün olup olmadığının tespitini, muhtemel tecavüzün durdurulmasını, tecavüz fiillerinin durdurulmasını, tecavüzün kaldırılmasını, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabileceği düzenlenmiştir.
Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibinin ileri sürebileceği talepler SMK'nın 149. Maddesinde düzenlenmiş, bu hükme göre; (1) Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir: a) Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti. b) Muhtemel tecavüzün önlenmesi. c) Tecavüz fiillerinin durdurulması. ç) Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini. ....g) Haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması hâlinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesi, şeklinde belirtilmiştir.Dava konusu somut uyumalı inceleniğinde; ---- tescil numaralı "-------+şekil" markasının 21 ve 36.sınıfta 11/07/2016 tarihinde davacı adına tescilli olduğu, davalı tarafın markasal kullanımlarının--------" şeklinde olduğu, davacının markasının ana ve ayırt edici unsurunun ve davalı tarafın markasal kullanımının ------ ibaresi olduğu, davacı tarafın renk ve şekil unsurunun tamamlayıcı ve yan unsur olduğu, davalı tarafın kullanımındaki gayrimenkul danışmanlık ibarelerinin sunulan hizmeti tanımlayan yan unsurlar olduğu, bu haliyle davalı kullanımlarının davacı tarafın markası ile ayniyet taşıdığı, yine davacı marksının 21 ve 36. Sınıflarda tescilli olduğu, davalı kullanımlarının da 36. Sınıftaki gayrimenkul komisyonculuğu, müşavirliği ve idaresi hizmetinde olduğu, bu haliyle sınıfsal olarak da benzer kullanımın bulunduğu, ancak davalı tarafın iş yeri tescilinin 02.08.2011 tarihinde ve ... -------- hizmetinde olduğu, bu haliyle davacı tarafın ----- şeklindeki markasal kullanımının davacının marka tescilinden önceki tarih olan 2011 tarihinde başladığı ve davacının öncelikli kullanım hakkı bulunduğu, ayrıca davalı tarafın kullandığı ------ markasının soyadı olan ------- ibaresi olduğu, davacının markasının tanınmış marka olmadığı, bu haliyle davalının aksız yararlanmasından söz edilemeyeceği ve SMK'nın 7/5-a hükmü gereği davalı tarafın kullanımının marka hakkına tecavüz dolayısıyla yasaklanmasının mümkün olmadığı kanaati ile davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 615,40-TL harçtan, peşin alınan 3.500,89-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.885,49-TL'nin karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
3-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden marka hakkına tecavüz davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
4-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden maddi tazminat davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
5-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden manevi tazminat davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
5-Davacı tarafça sarfedilen yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
6-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,Dair; davacı vekili ile davalı ve vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.