mahkeme 2024/182 E. 2025/205 K.

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/182 Esas
KARAR NO: 2025/205
DAVA: Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:23/08/2024
KARAR TARİHİ:16/09/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Şirketin -----alanda faaliyete başladığını, müvekkili ---------- kuruluşundan günümüze kadar yurt içinde ürettiği ürünlerini tüketiciyle buluşturduğu büyük bir bayi ağına sahip olduğunu, ihracat konusunda da orta doğu ülkeleriyle çok verimli çalışmalar yaparak ihracatını tüm dünyada geliştirmeyi ve arttırmayı başardığını,---- su armatürleri üretiminde 58 standartlarında hammadde kullanarak ----------standartlarına göre üretim yaptığını, davalı tarafın kısa bir süre öncesine kadar müvekkili şirketin ortağı iken şirket hisselerini şirketin diğer ortağına devrederek müvekkil şirket ile hukuki bağını kopardığını, davaya konu markada yer alan işarette baskın ve esas unsurun ----ibaresi olduğunu, markanın hükümsüzlüğüne gerekçe olarak göstermiş oldukları müvekkil markalarında asli ve ayırt edici unsurun --------ibareleri olduğunu, öncelikle hükümsüzlük gerekçesi markaları ile davaya konu marka örneğinde yer alan ibare arasında görsel, işitsel ve kavramsal açıdan yüksek düzeyde işaret benzerliği bulunduğu, davaya konu marka örneğinde bulunan -------- ibaresi markaya ayırt edici bir özellik katmadığını, bu nedenle bu ibarelerin işaret benzerliği karşılaştırılmasında dikkate alınmaması gerektiğini, bu nedenle ana unsur olarak müvekkiline ait tescilli markalardan farklılık oluşturmadığını, davaya konu markanın müvekkiline ait markayı birebir içermesi nedeni ile markaların tüketiciler tarafından karıştırılabileceğini, müvekkilinin markalarının ----sınıflarda yer alan mal ve hizmetleri içerdiğini, davaya konu markanın kapsamında ise ---- sınıflar yer aldığını, davaya konu ----Sınıftaki hizmetlerin ------ itiraza mesnet markaların da kapsamında bulunduğunu, bu itibarla hükümsüzlük taleplerine mesnet markanın kapsamında yer alan malların sunumu hizmeti ile davaya konu mallar arasında da benzerlik olduğunu, somut uyuşmazlıkta karşılaştırılan malların/hizmetlerin ------olduğuNU, davaya konu markanın hükümsüzlük taleplerine mesnet markayı AYNEN içerdiği, malların hizmetlerin ------- durumunda işaretler arasındaki düşük bir benzerliğin bile markalar arasında karıştırılma/ilişkilendirme ihtimali oluşturmak için yeterli olduğuNU, ayrıca, tüketicilerin çoğu zaman markaları yan yana karşılaştırma imkânı olmayıp akılda kalan hatıra ile hareket ettiği hususları göz önüne alınınca, markalar arasında karıştırılma/ilişkilendirmenin kaçınılmaz olduğunu, Sınai Mülkiyet Kanunu madde 6/9 uyarınca uyuşmazlığa konu marka başvurusunun kötü niyetli olduğunu, davaya konu markanın kullanımı TTK, md.54'e göre haksız rekabet teşkil ettiğini, davalı ile müvekkili şirket arasında yakın bir tarihe kadar ortaklık ilişkisi bulunduğunu, bu hususları kanıtlar nitelikteki ticaret sicili gazetesi örnekleri ve hisse devir sözleşmesini sunduklarını, mahkemece de malum olduğu üzere ticari şirketlerde yaşanan ayrılmalardan sonra ayrılma yaşanan eski şirketin müşteri portföyüne ilişkin rekabet hukukuna aykırı davranışlar sıkça görüldüğünü, bu davranışların kimi zaman doğrudan müşterilere yönelik olabileceği gibi kimi zamanda somut uyuşmazlık dosyasında görüldüğü üzere markanın taklit edilmesine yönelik olduğunu, çoğu zaman müşterilerin müşterilerin şirketlerin ortaklık yapısında meydana gelen değişimleri bilmesi imkân dahilinde olmadığını, huzurdaki uyuşmazlıkta olduğu gibi “yenilenmiş marka/seri marka” görünümünden faydalanarak benzer marka oluşturma neticesinde müvekkilimizin markalarının bilinirliği ve eski müşterilere kolay şabilme rahatlığı ile kullanılacak olması ve ayrılış sürecinde imzalanan hisse devir sözleşmesi birlikte düşünüldüğünde davalının markasal kullanımlarının kötü niyetli yapıldığını, davalı adına tescilli ---- numaralı ibareli markanın kapsamındaki tüm mal/hizmet sınıfları bakımından hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine, davalı taraf adına kayıtlı ------- ibareli markanın üçüncü kişilere devrinin ve söz konusu markaya benzer markaların tesciline muvafakat verilmesinin ihtiyati tedbir yoluyla engellenmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVAYA CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça hükümsüzlüğü istenen markanın davacı adına tescilli marka/ markalar ile arasında aynı veya ilişkilendirilebilecek ölçüde benzer mal ve hizmetler yönünden görsel işitsel ve kavramsal benzerlik bulunmadığını, müvekkilinin dava konusu --------- aşağıdaki şeklide olup, içerdiği kelimeler ve kelime anlamları, yazılış, şekil, renk, fonetik, tasarım, dizayn açılarından bir bütün olup ne davacı markaları ne de başka markalarda benzer olmadığını, dolayısıyla herhangi bir marka ile karıştırılma ihtimali bulunmadığını, bir marka tek tek kendisini oluşturan kelime, şekil, renk veya diğer unsurlardan ibaret olmayıp, bunların bütünü olduğunu, bu nedenle markayı oluşturan her bir parçayı tek tek inceleyerek, markanın aynı sınıftaki başka bir marka ile benzer olup olmadığının değerlendirilmesi de mümkün olmadığını, tüm unsurları ile bir bütün oluşturan müvekkilinin markasının esas unsuru ------ unsuru olup, ---------ibaresi müvekkilimizin markasının tescilli olduğu sınıfta kullanılan, tek başına kullanıldığında herhangi bir ayırt edicilik sağlamayan ancak diğer unsurlarla bir araya gelerek ayırt edicilik oluşturan bir yan unsuru olduğunu, bu nedenle ------ ibaresinin davacı markalarında da yer alması, müvekkilimizin dava konusu markasının davacı markaları ile karıştırılmalarına neden olmayacağını, bu nedenlerle davacı vekillerinin iddialarının kabul edilmemesi gerektiğini, müvekkilinin markasını oluşturan tüm bu unsurlardan ----- biri olan kelime grubu içerisinde yer alan ----- ibaresini ele alıp bu ibare davacı markasında bu marka davacı marka/markaları ile benzerdir demek elbette ki müvekkili adına ---- numara ile tescilli olan marka logosu Şekil-2 : Davacı adına ----- numara ile tescil iddiası olan markanın ürünlerinin üzerindeki hologramlarda ve ürün — ambalajlarında kullandığı marka Davacı taraf adına----- numara ile tescil kaydı iddiası olan Şekil-2'de gösterilen ---- isimli marka ve logosu ile müvekkil taraf adına -------- isimli marka birlikte bir bütün halinde değerlendirildiğinde markların birbiriyle ilişkilendirilebilecek benzer özellik taşımadığını, zira davacı tarafın ürünlerinin üzerindeki hologramlarda ve ürün ambalajlarında sık olarak kullandığı şekil-2'deki marka logosu genellikle beyaz zemin üzerine kırmızı veya siyah zemin üzerine kırmızı yazı tipinde dizayn edildiğini, davacı tarafın ürün ve ürün ambalajlarına ait görseller) müvekkil taraf üzerinde tescil kaydı olan ------- dizayn edildiğini, bu itibarla müvekkili adına tescil edilen marka ile davacı tarafın üzerinde tescil edilen marka/markaların bir bütün olarak değerlendirildiğinde markalar arasında Aynı veya İlişkilendirilebilecek ------ Bulunma ihtimali bulunmadığını, davacının huzurdaki dava yönünden iddia ve taleplerinin reddedilmesi gerektiğini, davacı adına ------ numara ile tescil kaydı iddiası olunan markanın koruma süre dolduğunu, ayrıca davacı taraf üzerine tescil kaydı bulunduğu iddia olunan ----- numaralı markalar yönünden de koruma süresi sona erdiğini, davacı tarafın üzerinde tescil kaydı bulunduğu iddiası olan------- numaralı markaların da müvekkili tarafın markasıyla ilişkilendirilebilecek benzer özellikleri taşımadıklarını, müvekkiline ait ----- markanın hükümsi ine ve sicilden terkinine ilişkin haksız ve kötü niyetli olan usul ve yasaya aykırı davanın reddine, mahkemece kısmen kabul edilen tedbir kararının kaldırılmasına, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK: Davalı adına tescilli---- tescil numaralı markanın hükümsüzlük şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. ----- tarihli yazı cevabında; "Müdürlüğümüz ----- ünvanı ile------ bünyesinde kurulmuş olup, Kurucu ortaklarının------- olduğu, şirket yetkilisinin ilk ------------olduğu, şirket ----------yapmış olduğu başvurusu üzerine -------yapmış olup ünvanı ---- halini almıştır. Şirketin----- başvurusu üzerine şirket merkezi ---- nakli yapılmıştır.---- tarihli başvurusu üzerine ------ ayrılmış olup Şirketin Tek ortak bilgisi ------ olmuştur. " şeklinde cevap verilmiştir. Dosyaya---- kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; ----------tarihinde davalı adına tescil edildiği anlaşıldı.Hükümsüzlük talepleri yönünden marka hukukunda uzman, makina mühendisi ve sıhhi tesisat sektöründe uzmandan oluşan heyet raporunda özetle; "Dava konusu davalı markası ile davalının eski ortağı olduğu davacı şirkete ait markaların hususiyetle ------ ağırlıklı olarak sıhhi tesisat ürünlerini içeren -------- Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için ------------ mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; ------------mal/hizmetlerde tescilli olduğu Ve karşılaştırma yapılan markalarının belirtilen aynı oldukları, Hükümsüzlüğü talep olunan davalının ----------- tescil numaralı markası ile davalının eski ortağı olduğu davacı şirkete ait markaları; söz konusu marka ve işaret altında sunulan mal/hizmetlerin hitap ettiği kişilerin üzerinde bıraktığı iz itibariyle işitsel ve görsel olarak birbirlerinin benzeridir. Davalı markasını gören ve duyan tüketiciler daha önce tanıdığı davalının eski ortak olduğu şirkete ait markanın bıraktığı intiba hatırlayacak ve en önemlisi, bu hatırlama davalı adına tescil olunan davaya konu markanın daha önce tescil edilip kullanılmakta olan davalının eski ortağı olduğu davacı şirkete ait markanın bir başka versiyonu, serisi veya uzantısı olduğunun ya da verilmiş olan bir lisans gereği mal/hizmetler üzerinde kullanıldığının algılanmasına yol açabilecektir. Açıklanan nedenlerle, davalı markası, davalının eski ortağı olduğu davacı şirkete ait ---------- tescil numaralı markalarına benzer nitelikte olup, ortalama tüketici nezdinde davalı markasının davalının eski ortağı olduğu davacı şirkete ait markalar ile karıştırılma ihtimali bulunduğu, davalının tescil başvurusunu yaptığı andaki niyetinin objektif, ilgili ve istikrarlı göstergeler çerçevesinde markayı işlevlerine uygun biçimde kullanıma sokmak olup olmadığına dosyada sunulan deliller ile ulaşmanın mümkün olmadığı, davalı markasının SMK m.6/9 anlamında ki niyetli tescil olup olmadığı: Mahkemenin takdirinde olduğu, Doktrin ve Yargı kararlarında kümülatif korumanın kabul edilip edilmediğine yönelik farklı kararlar bulunduğundan davalı eylemlerinin TTK 54 vd. maddeleri uyarınca haksız rekabet teşkil edip etmediği" şeklinde rapor düzenlenmiştir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME:6769 sayılı SMK'nın SMK 6/1 ve 6/9. Maddeleri.

GEREKÇE:Dava; davalı adına tescilli -----------ibareli markanın hükümsüzlüğü davasıdır. Davacı taraf, ----- markaların adına tescilli olduğunu, davalı adına tescilli ------- ibareli marknın adına tescilli markaları yönünden iltibas oluşturduğu iddiası ile SMK m. 6/1. Maddesi ve davalının eski olması olması dolayısıyla kötü niyetli olarak tescil ettirdiğinden bahisle SMK'nın 6/9. Maddeleri gereği davalı adına tescilli markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 25/1. maddesinde marka hükümsüzlüğü halleri sayılmış olup, SMK'nun 5. ve 6. maddelerinde sayılan hallerden birinin mevcut olması halinde Mahkeme tarafından markanın hükümsüzlüğüne karar verileceği belirtilmiştir.SMK'nın 6/1. Maddesinde " (1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir." hükmü düzenlenmiştir. 6769 Sayılı SMK'nın 6/9. Maddesinde "Kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir." hükmü düzenlenmiş, ve SMK'nın 25. Maddesine göre "5 inci veya 6 ncı maddede sayılan hâllerden birinin mevcut olması hâlinde mahkeme tarafından markanın hükümsüzlüğüne karar verilir." hükmü düzenlenmiştir. Bu açıklamalardan sonra ----kayıtları incelendiğinde; ---- markasının ---- başvuru tarih ve ----tescil tarihi ile ---- Sınıfta tescil edildiği, tescilin ---- tarihinde yenilendiği ve halen koruma altında bulunduğu,---- markasının ----başvuru tarih ve ---- tescil tarihi ----- Sınıfta tescil edildiği ve halen koruma altında bulunduğu, ----- tescil numaralı ----------Sınıfta tescil edildiği, tescilin ---- tarihinde yenilendiği ve halen koruma altında bulunduğu, ----------tarihinde tescil edildiği ancak markanın dava tarihi itibari ile geçersiz olduğu, --------- başvuru tarih ve --- tescil tarihi ile ----- Sınıfta tescil edildiği ve halen koruma altında bulunduğu, ----- başvuru tarihi ve ---- tescil tarihi ile tescil edildiği ve----- Sınıflarda koruma altında bulunduğu sabittir. Yine ------ kayıtları incelendiğinde davalı tarafın davacı şirketin eski ortağı olduğu ve şirkette ---- tarihli devri sözleşmesi ile ------ devrettiği sabittir. Bu tespitten sonra davacı tarafın SMK'nın 6/1. Maddesi gereği hükümsüzlük talebi incelendiğinde, davacı markalarının ana unsurunun ---- olduğu, davalı markasının-----ibaresi olduğu, her ne kadar davalı markasına ------- eklenerek farklılaştırılmaya çalışılsa da davalı markasının ana unsurunun ------olması hususunu değiştirmeyeceği, öz ibaresinin davalı markasını davacının markasından ayırt edilir kılmayacağı, bu haliyle davacı markaları ile davalı markasının görsel, fonetik ve kavramsal olarak benzer oldukları, yine her iki tarafa ait markaların tescilli oldukları emtia sınıfı olan ---- Sınflarda ortak emtia sınıfında tescilli oldukları dikkate alındığında ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunduğu, her iki taraf markalarında işin uzmanı yahut dikkatli kişilerden oluşmayan makul düzeyde bilgilendirilmiş, mesnet marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin bu hizmetler için ayırdığı satın alma ve yararlanma süresi içinde davalının kullanımlarını gördüğünde derhal ve hiç düşünmeden davacının tescilli markalarından farklı bir marka olduğunu algılayamayacağı, davacı ve davalı arasında işletmesel bağ olduğu ya da idari ve ekonomik açıdan bağlantılı işletme tarafından piyasaya sunulan markalı mal/hizmetler algısı oluşabileceği, yani markaları karıştırabileceği bu açıdan SMK 6/1 maddesi uyarınca davalının markasının kapsamında yer alan tüm mal ve hizmetler açısından iltibas kve SMK 25/1 açısından hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu kabul edilmiştir. Davacı tarafın SMK' nın 6/9 maddesi gereği hükümsüzlük talebi de incelenmiş, davalı tarafın davacı şirketin eski ortağı olduğu bu haliyle davalı tarafın, davacı tarafın markalrından haberdar olmadığını ileri sürmesinin hayatın olağan akışına uygun düşmeyeceği, bu haliyle davalı tarafın marklarında ---------- ibaresini ana unsur olarak kullanmasının davacı markalarınıntanınmışlığından faydalanmak kastı ile olduğu kabul edilmiş ve SMK 6/9 maddesi gereği hükümsüzlük yönünden ispatın yerine getirildiği kabul edilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın KABULÜ İLE,
1-Davalı adına tescilli ------------ markasının tescilli olduğu tüm sınıflar yönünden HÜKÜMSÜZLÜĞÜ İLE SİCİLDEN TERKİNİNE,
2-Alınması gerekli 615,40-TL harçtan, peşin alınan 427,60-TL'nin mahsubu ile bakiye 187,80-TL'nin davalıdan hazine yararına tahsiline,
3-Yargılama sırasında davacı tarafça yapılan 916,00-TL harç, 329,00-TL tebligat ve posta masrafı, 18.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 19.245,00-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre 40.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
16/09/2025