mahkeme 2023/10 E. 2024/154 K.

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/10 Esas
KARAR NO: 2024/154
DAVA: Fikir Ve Sanat Eseri (Tecavazün Meni İstemli)
DAVA TARİHİ: 16/01/2023
KARAR TARİHİ: 21/05/2024

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle,dava konusunun icracı sanatçısının ----- olduğu, ----- adlı 1 adet müzik albümü ile bu müzik albümü içerisinde yer alan ses tespitleri/--------------- üzerinde FSEK md.80 kapsamında ----- yapımcısı haklarına davacı müvekkilinin -------- yapımcısı şirketin sahip olduğunun tespiti ile davacı müvekkil şirketin yazılı izni olmaksızın dava konusu müzik albümlerinin ve bu albümlerdeki ses tespitlerinin/ses kayıtlarının ve ---------davalılarca dijital platformlarda yayınlanması suretiyle vuku bulması muhtemel tecavüzün önlenmesi talebi olduğu, müvekkili ----------- yapımcısı şirketin, FSEK md.80/B kapsamında dava konusu müzik albümlerinin ------- yapımcısı haklarına sahip olan bağlantılı hak sahibi olduğu, Davalı ----- dava konusu müzik eserleri üzerinde hak sahibi olduğu iddiasıyla müvekkili -------- yapımcısı şirketin müzik dağıtım faaliyetlerini durdurmaya çalışmakta, ayrıca ----- dava konusu müzik eserlerinin, ayrıca birçok----- müzik albümünün hak sahibi olduğunu iddia etmekte olduğu, Davalı ------- dava konusu müzik eserleri ve ayrıca birçok ------- albümün ----- üzerinde hak sahibi olduğunu iddia etmesi karşılığında müvekkili ---- yapımcısı şirket ve başkaca birçok ---------- şirketin, davalı şirket aleyhine ihtiyati tedbir ve tecavüzün durdurulması talepleri ile talep ve dava ikame ettiği, davalının, başka sanatçılar da olduğu gibi müvekkili ------ yapımcısı şirketten, izinsiz olarak dava konusu albümleri dijital ortamlarda umuma iletmeye çalışmakta olduğu,------ Mahkemesinde açtığı davanın ekinde belirtilen ----------yer alan ses kayıtları üzerinde tek başına hak sahibi olduğunu iddia etmekte ve dava konusu ses kayıtlarının/ses tespitlerinin ve ---- gelirlerini tahsil etmeye çalışmakta olduğu, davalı ------- yapımcılarının savunma hakkını kullanmasını engellemek amacıyla ------- eyaletinde müvekkil --------- yapımcısı şirket aleyhine açtığı davalar göz önüne alındığında, davalı şirket tarafından --------------mecralarda gerçekleştireceği olası umuma iletim fiillerinin müvekkili şirketin haklarına tecavüz teşkil edeceği, geri dönüşü olmayan gelir ve itibar kayıpları doğuracağı, maddi ve manevi zararlara yol açacağı,bu nedenle dava konusu müzik albümlerinin ve bu albümler içinde yer alan ses tespitlerinin/ses ------- FSEK md.80/B kapsamında-----yapımcısının müvekkili -------- yapımcısı şirket olduğunun tespiti ile FSEK 69. maddesi kapsamında davalı -------- muhtemel/olası tecavüzlerinin önlenmesini Sayın Mahkemeden talep etme zorunluluğu hasıl olduğu, müvekkili ------ yapımcısı şirketin aşağıda liste halinde verilen ve davalı ----- tarafından ------- dava konusu edilen, yine ------------- müvekkili ---------- yapımcısı şirkete ait kanallarda umuma iletilen albümler ile bu albümlerde yer alan ses tespitleri üzerinde aşağıda açıklanan belgeler uyarınca hak sahibi olduğu, ------- dava konusu somut olayda ------------------- kanalda, kendisine ait ya da üzerinde hak sahibi olduğu müzik eserlerinin icraları ve ses tespitlerinin değil, ----------- yapımcıları ile imzaladığı sözleşmelere istinaden sözleşmenin tarafı olan------------- yapımcılarının üzerinde hak sahibi olduğu müzik eserlerinin icraları ve ses tespitlerine yer vermekte olduğu, bu sebeple dilekçe ekinde davalı ------- adına hak sahipliği belgeleri değil, --------- dava konusu müzik eserlerinin icraları ve ses tespitleri üzerinde hak sahibi olan-------------- yapımcıları ile imzaladığı temsilcilik sözleşmelerinin sunulduğu, müzik eserlerini icra eden sanatçıların umuma iletim hakkının kullanılması hak ve yetkisi sadece ve sadece----------- icracı sanatçı meslek birliğine ait olup, herhangi bir üçüncü kişi ile ------------ üyesi bir icracı sanatçı arasında umuma iletim hakkıyla ilgili bir devir sözleşmesi imzalanması hukuken mümkün olmadığı, böyle bir sözleşme imzalanmışsa bile,--------- üyesi icracı sanatçılar umuma iletim hakkını tam ruhsat şeklinde ------ yılından günümüze kadar ---- devretmiş olduklarından, ----------- üyesi herhangi bir icracı sanatçının varsa üçüncü kişilerle umuma iletim hakkına ilişkin imzaladığı sözleşmeler yoklukla malul olduğu” şeklindeki beyanlarını sunarak, listesi verilen dava konusu müzik eserlerine ilişkin FSEK MD. 80/B KAPSAMINDA ----------- yapımcısı haklarına müvekkil şirketin sahip olduğunun tespitine, davalıların açık beyan, yazılı işlemleri ve eylemleri neticesinde müvekkilden izin almaksızın dijital ve dijital olmayan tüm mecralarda yapılacak olası yayınlarının engellenmesi suretiyle FSEK MD. 69 kapsamında olası tecavüzün önlenmesine; yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVAYA CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, bir kısım müzik yapım şirketi,------------münhasıran eser sahibine tanındığı 4630 Sayılı "5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine İlişkin Kanun"un yürürlüğe girdiği 21.02.2001 tarihinden önce üretilmiş eserleri, kanunen hiçbir hükmü olmayan eser işletme belgelerine dayanmak suretiyle, sanatçılara ait dijital haklara tecavüz ederek, bunlardan haksız şekilde gelir elde etmekte ve sebepsiz zenginleşmeye devam etmekte olduğunu, 10 yıllık süreçte, sanatçılar tarafından kendilerine açılan veya bu şirketler tarafından sanatçılara açılan davaların sonucunda, eserlerin dijital mecralarda kullanım haklarının münhasıran sanatçılara ait olduğu hüküm altına alınmış olduğunu, bunlarla ilgili kesinleşmiş Mahkeme ve ------------ kararlarından alıntılara dilekçemizin devamında, kararların kendisine ise dilekçe eklerinden ulaşılabilir olduğu, bu sanatçıların, dijital mecralarda haklarının daha doğru ve adaletli şekilde yöneteceğine inandıkları davalı şirkete dijital haklarını devretmiş olduğu, ayrıca, kesinleşmiş mahkeme kararıyla ve davalı şirket tarafından ------------- açılan dava ile ortaya konan telif ihlalleri nedeniyle --------------- mecralarda yer alan kanalları kapanma tehlikesiyle karşı karşıya kalmış ve gelirleri büyük ölçüde kesilmiş olduğu, davacı ve kardeş şirketlerinin, son çare olarak, yıllardır haksız olarak gelir elde ettiği eserler üzerinden "madem biz gelir elde edemiyoruz, siz hiç edemezsiniz." mantığıyla ve ---------------- aleyhlerine açılan davaları uzatabilmek amacıyla sanatçıların dijital mecrada eserlerini yayınlaması ve bunlardan gelir elde etmelerinin önüne geçmek için taraflarına seri şekilde davalar açmaya başlamış olduğu, davacı'nın, dava dilekçesinin I/6 numaralı beyanında iddia ettiğinin aksine, müvekkili şirketin,------- kurulmuş olan bir şirket olduğundan, --------------- kayıt yaptırma, yapımcı belgesine ya da eser işletme belgesine sahip olma zorunluluğu bulunmamakta olduğu, esasen, davalı şirketin ---------- kurulmuş olan bir şirket olsaydı dahi, eser işletme belgesine sahip olmak zorunda olmadığı, zira bu belgenin tek amacının müzik albümlerinin CD, kaset, plak gibi fiziki çoğaltımlarının takibini yapmak ve bandrol alımını sağlamak olduğu, fiziki çoğaltım yapmayan müzik yapım ve dağıtım şirketlerinin bandrol almasına da gerek olmadığından, eser işletme belgesi edinmesine gerek olmadığı, davacının sadece bu beyanından bile, davalarını kanunen ne kadar hatalı bir zemin üzerine kurduklarının anlaşılmakta olduğu, davacının, dava dilekçesinde yer alan eserlerin fsek 80/b maddesi uyarınca icracı sanatçıdan mali hakları kullanma yetkisi almadığından eserler üzerlerinde bağlantılı hak sahibi olmadığı, FSEK MD 80 ile hedeflenenin, ilk tespiti gerçekleştiren --------------- yapımcısının, ilk tespiti gerçekleştirirken harcamış olduğu emek ve paranın, yani üstlendiği riskin korunması olduğu, burada kanun koyucunun, hak sahibi olmanın koşulunu, sadece "ilk tespiti yapan" ile sınırlayarak, yapımcının kişiliğine bağlanmış bir hak yarattığı, bu hakkın ne devir, ne iflas, ne de haciz yoluyla bir başkasına devredilemeyeceği, çünkü devir alan kişinin "ilk tespiti yapan" kişi olayacağı ve kanunda öngörülen şartı yerine getiremeyeceği, bir kişinin FSEK kapsamında --------- yapımcısı olarak anılabilmesi için; o müzik eserine para ve emek harcayarak “ilk defa tespit etmesi” ve bunu FSEK md. 52 doğrultusunda mali hakların tek tek belirtildiği, iki tarafın da imzalarının olduğu yazılı bir izin alarak gerçekleştirmesi gerektiği, davacıların öyle bir eylemi olmadığı, davacıların, icracı sanatçıdan böyle bir yetki devralmadığı ve dosya içeriğine bu niteliği taşıyan bir belge sunamadığı, Kanunun tanıdığı, özünde rekabet avantajı sağlayan --------- yapımcısı hakkının, emek ve para harcayan ve tüm riski yüklenerek "ilk tespit"i gerçekleştiren------------- yapımcısının şahsına tanındığı, bundan sonra yapılacak devirler veya çoğaltımların, --------- yapımcısı hakkının devri anlamına gelmeyeceği, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, bir an için kalite müzik tarafından davacılara bir hak devri sağlanabileceği düşünülecek olsa dahi, bunun ancak eser işletme belgesinde yer alan kaset ve CD gibi fiziki taşıyıcılarla çoğaltma ve yayma hakkının devri niteliği taşıyabileceği, eser işletme belgesi gibi belgelerde ne devredilen, ne de kullanım hakkı tahsis edilen hakların neler olduğu, ne hangi koşullara veya sınırlamalara bağlandığı yer almadığı, bu durumun dahi tek başına bu belgelerin hükümsüzlüğünü ortaya koymakta olduğu, Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, bir an için davacıların sahip olduklarını iddia ettikleri eser işletme belgeleri ile bu eserler üzerinde hak sahibi oldukları kabul edilecek olsa dahi, davacıların bu eserlerin sadece kaset ve CD ile çoğaltılması ve yayılması konusunda yetkilendirildiği, Dava dışı----------- tarafından, davacılara yapılan devirler varsa, bu devirlerin FSEK md 49, 52 ve 54 kapsamında hukuka aykırı ve geçersiz olduğu, Bu hususta FSEK md 54 hükmü açık olduğu, davacıların, geçerli şekilde hak devir almadığından, ilgili eserler üzerinde mali hak sahibi olamayacağı ve bu nedenle işbu davada taraf sıfatları dahi olmadığı, kabul anlamına gelmemek kaydıyla bir an için bu devirlerin hukuka uygun olduğu düşünülecek olsa dahi, kalite müzik tarafından Davacılara yapılan devir işleminin de-------- çoğaltımlarıyla sınırlı olacağı, dava konusu müzik eserlerinin vücuda getirildiği tarihlerde yürürlükte olan --------------- Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nunda --------------gibi hakların mevcut olmadığı, bu hakların 21.02.2001 tarihinde yasalaşan 4630 sayılı “Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine İlişkin Kanun” ile mevzuata eklendiği, eserlerin vücuda getirilmesi ve çoğaltılması, yayılması ve umuma iletilmesinden sonra ortaya çıkmış olan bu “dijital iletim hakları”nın sanatçıların kendilerine ait olduğu, bu hakların ancak doğduktan sonra, FSEK Md. 52’ye (“Mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır.”) uygun bir sözleşme ile sanatçı tarafından bir başkasına devredileceği, müvekkili şirketin dava konusu eserlerin eser sahipleriyle FSEK 52. Madde kapsamında yazılı olarak tesis etmiş olduğu kanuna uygun dijital hak devir sözleşmeleri mevcut olduğu, müvekkili şirketin, dava konusu eserler üzerindeki dijital haklara tek başına sahip olduğu, eserler üzerindeki dijital hakların tamamen eser sahibi sıfatıyla yorumculara ait olduğu ve bu nedenle de bunlar üzerinden elde edilecek gelirlerin de tamamen sanatçılara ait olduğunun yukarıda belirttikleri üzere bir çok farklı kararda tespit olunduğu, eser sahibinden dijital hakları FSEK 52.'de düzenlenen sözleşme ile devralmayan veya kullanım yetkisi almayan yapımcının, bu hakları eser sahibinin arkasından dolaşarak meslek birliğinden alması ve yasal şekilde kullanmasının mümkün olmadığı, müvekkili şirket tarafından ------- eyaletinde,---------------davacının da bulunduğu bir çok müzik yapım şirketine dava açılarak, sahip olduğu dijital hakların izinsiz kullanılması nedeniyle uğradığı zararların tazminini talep edildiği, bu nedenle davacının --------- kanalının kapanmakla karşı karşıya kaldığı, davacının kaybettiği tüm davalara karşın son bir umutla bu davaları açtığın beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:Taraflar arasındaki uyuşmazlığın dava dışı Sanatçı----------müzik albümünddeki yayın haklarının sahibi olan davacının sahip olduğu bu haklar dikkate alınmaksızın davalı tarafça yayınlanması dolayısı ile yayıncının haklarına tecavüz bulunup bulunmadığı, noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.Ticaret sicil kaydı dosya içerisine getirtilmiş olup, davacı ----- tarihinde, davacı ----- tarihinde tescil edildiği bildirilmiştir. ------ müzekkere yazılmış, ----- sayılı müzik eserleri işletme belgesi ve evraklar dosya içerisine alınmıştır. Dosyaya-------- getirtilmiş olup, incelendiğinde;---tescil numaralı markasının---- davalı adına tescili olduğu, ----tarihinde sicile tescil edildiği anlaşılmıştır.Tarafların delilleri ve dijital materyaller ve belirtilen internet adresleri incelenmek suretiyle, eserin tarihi, yasal mevzuat ve davacı tarafın hak sahipliğine ilişkin kayıtlar ile varsa davalı tarafça yapılan yayınlar dikkate alınarak davacı tarafın eser üzerindeki telif haklarına tecavüz oluşturup oluşturmadığı konusunda FSEK uzmanı, müzik yapımcısı ve bilişim uzmanından oluşan heyet raporunda özetle; dava dışı ------ tarafından icra edilen -------adlı albümde yer alan, ---------- yapımcılığından --------mali hakların davacıya ait olduğu, Dava dışı ----- tarafından icra edilen --------- icralara ilişkin FSEK m. 80/B’de düzenlenen -------- yapımcılığından -------------mali hakların rapor içerisinde açıklanan gerekçelerle davacıya ait olduğunun ispatlanamadığına dair görüş bildirmiştir. Davacı tarafın talebinin -------- adlı albüm olduğu ve devir sözleşme tarihi dikkate alınarak bu albümün kapsadığı parçalar nazara alınarak hak sahipliği yönünden ek rapor alınmış olup alınan heyet raporunda özetle; rapor içeriğinde açıklanan gerekçelerle davacının, ----- tarafından icra edilen ----- albümünde yer alan icralara ilişkin FSEK m. 80/B’de düzenlenen ------ yapımcılığından ------------mali hakların sahibi olduğu hususunu ispatlayamadığına dair görüş bildirmişlerdir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME:5846 Sayılı Fsek'in 25,49,52,54,68,80 ve 84. Maddeleri.

GEREKÇE:Dava; davacı tarafın lisans hakkından kaynaklı eser üzerindeki ---------- yapımcılığının tespiti ile fomogram yapımcılığından kaynaklı eserin yayın ve umuma iletim hakkına tecavüzün tespiti ile tecavüzün önlenmesi davasıdır.Davacı taraf dava dışı icracı sanatçı -------- adlı müzik albümünün lisans haklarını devraldığını, kendisinin bu albümün üzerinde tek hak sahibi olduğunu, davalı tarafın----------- dava konusu albümde bulunan şarkı eserlerini yayınladığını, bu yayınlar sebebiyle kendisinin tasarrufu altında bulunan umuma iletim hakkını ihlal ettiğini, bu sebeple kendisinin ----- yapımcısı olduğunun tespiti ile davalının eylemleri dolayısıyla kendisinin umuma iletim hakkına tecavüzde bulunduğunun tespitini ve tecavüzün önlenmesini talep ve dava etmiştir. Fsek 25. Maddesinde "Bir eserin aslını veya çoğaltılmış nüshalarını, radyo-televizyon, uydu ve kablo gibi telli veya telsiz yayın yapan kuruluşlar vasıtasıyla veya dijital iletim de dahil olmak üzere işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla yayınlanması ve yayınlanan eserlerin bu kuruluşların yayınlarından alınarak başka yayın kuruluşları tarafından yeniden yayınlanması suretiyle umuma iletilmesi hakkı munhasıran eser sahibine aittir. "şeklinde eserin çoğaltma ve umuma iletme hakkının eser sahibine ait olduğu düzenlenmiş, Fsek 80/B Maddesinde --------- yapımcıları eser sahibinden ve icracı sanatçıdan mali hakları kullanma yetkisini devraldıktan sonra kullanacağı haklar düzenlenmiş, FSEK 84. Maddesinde eser üzerinde hak sahibi olan tarafın eserinyayınlanmasını ve umuma iletilmesi hakkı bulunmayan tarafı eserin yayınlamasını ve umuma iletmesini engelleme hakkı bulunduğu düzenlenmiştir. Dava konusu somut olayda davacı tarafın dava dilekçesinde öncelikli olarak dava dilekçesinde dava dışı icracı sanatçı -------- albümde yer alan ses tespitleri/ses kayıtları-------- üzerinde FSEK m. 80/B kapsamında ---------- yapımcısı haklarına sahip olduğunun tespitini talep ettiği, bu tespit sonrasında eser üzerinde---------- yapımcılığından kaynaklı haklarının davalı tarafça ihlalinin tespitini talep ve dava ettiği, bu talepler karşısında öncelikle çözümlenmesi gereken konunun davacı tarafın icracı sanatçı -------- albümde yer alan ses tespitleri/ses kayıtları------- üzerinde FSEK m. 80/B kapsamında ------------ yapımcısı haklarına sahip olduğunun tespiti hususu olduğu, ---- albümde yer alan parçaların -------- parçaları olduğu, davacı tarafça lisans haklarının alındığı belirtilen --------- yevmiye numaralı ------- yazılı lisans devir sözleşmesinde-------albümde yer alan parçaların lisans hakkının devredildiğinin belirtilmediği, yine davacı tarafça --------icracı sanatçı ------ albümünün eser sahibi olarak -------- göründüğü, bu şirket tarafından davacı tarafa lisans devrine ilişkin bir sözleşmenin bulunmadığı, davacı tarafça -------- yevmiye numaralı dava dışı --------- tarafından yapılan lisans devir sözleşmesine göre yapılan devrin, sanatçı --------- albümü olmadığı dikkate alındığında davacı tarafın icracı sanatçı -----albümde yer alan ses tespitleri/ses kayıtları/---------- üzerinde FSEK m. 80/B kapsamında hak sahibi olduğunu ispat edemediği kabul edilmiştir. Davacı taraf cevaba cevap dilekçesinde ve ıslah dilekçesinde icracı sanatçı ------- albümde yer alan ses tespitleri/ses kayıtları/-------- üzerinde FSEK m. 80/B kapsamında hak sahibi olduğu yönündeki talebinin aslında sanatçı ---------- adlı albümüne ilişkin talebini ıslah ettiğini beyan etmiş ise de bu talebin dava konusu olmayan bir talebin cevaba cevap ve ıslah yoluyla talep edildiği Islah ile dava konusu olmayan bir talebin dava kapsamına alınması mümkün olmadığından bu yöndeki talepler yönünden taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Bu kabuller karşısında davacı tarafın eserin sahibi olmadığı dikkate alındığında, davacı tarafın davalı tarafın eser üzerindeki hakları ihlal etse dahi davacı tarafın talep hakkının bulunmayacağı bu yönden aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı kabul edilerek davanın tümden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Davanın REDDİNE,
1-Alınması gerekli 427,60 TL ilam harcının başlangıçta alınan 179,90 TL harçtan mahsubu ile 247,7‬0 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,
2-Davalı yararına "tecavüzün tespiti davası üzerinden" karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 25.500,00 TL vekalet ücreti takdiri ile davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Taraflarca yatırılan gider avanslarından kullanılmayan miktarların karar kesinleştiğinde ve istek halinde taraflara iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin ve feri müdahil vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/05/2024