mahkeme 2022/273 E. 2024/105 K.

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/273
KARAR NO : 2024/105

DAVA : Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/12/2022
KARAR TARİHİ : 16/04/2024

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirket, uzun yıllardır ----- Ticaret Odasına kayıtlı olarak faaliyet göstermekte olan tanınmış bir şirket olduğunu, müvekkili şirket, faaliyetlerine başladığı 1998 yılından bu yana ----- ürünlerinin Türkiye'deki yasal temsilcisi, distrübitörü ve yasal ithalatçısı olduğunu, ---- ürünleri Türkiye'ye sadece müvekkili şirket tarafından ithal edilmekte olup ----- ürünlerinin Türkiye içerisindeki dağıtım, pazarlama, satış ve sair tüm hakları münhasıran müvekkili şirkete ait olduğunu, müvekkili şirket, ticaret unvanındaki ''----'' ibaresini, 23/12/1998 Tarihi itibariyle ----- Şirketi unvanıyla kullanmaya başlamış olup o tarihten bu yana ''----'' İbaresini ticaret unvanında kullanmaya devam ettiğini, "-----" markalı ürünler, sadece Türkiye'de değil tüm dünyada bilinen ve tanınan ürünler olup dünyada en çok gıda takviyesi satışı yapan 2. marka konumunda olduğunu, müvekkilinin ----- çatısı altında çok geniş bir ürün gamına sahip olup, 30.12.2005 tarihinden bu yana "---- markalı ürünlerini nihai tüketiciye arz etmekte ve 2005 yılından bu yana aralıksız olarak Türkiye genelinde söz konusu ürünlerin satışı gerçekleştirdiğini, müvekkilinin ----ürünlerini bir marka olarak tescil ettirmemiş olsa da, anılı markanın ulaştığı tanınırlık ve bilinirlik nedeniyle tescile gerek de duyulmadığını, müvekkilinin, 2005 yılından bu yana kesintisiz şekilde ----- markalı ürünlerini satmakta olup ----markalı ürünleri üzerinden gerçek hak sahibi konumunda olduğunu, müvekkilinin ------ markasının ayırt edici özellik kazanmasını sağlamış olup davalı yan, söz konusu tanınırlığı ve bilinirliği kötü niyetli olarak kullanmak suretiyle, dava konusu ------ markasını kendi adına tescil ettirdiğini, müvekkilinin eskiye dayalı kullanımı ile ilgili markanın gerçek hak sahibi olduğunu, davalı yanın ------- kod numaralı “----- kod numaralı “-----” unsurlu markaları kötüniyetli olarak adına tescil ettirdiğini, İlgili markaların SMK 5/1-c, 6/1, 6/3, 6/4, 6/5, 6/6 ve 6/9 hükümleri kapsamında hükümsüz kılınmasını talep ve dava etmiştir.

DAVAYA CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı taraf 2005 yılından bu yana kullandığı ancak TPE nezdinde tescil ettirmediği markasına yapılan tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ile, tecavüzün ve haksız rekabetin önlenmesi, durdurulması, giderilmesi ve davacı müvekkilin önceye dayalı kullanımı karşısında davalı şirketin haksız olarak tescil ettirdiği -- tescil numaralı "------" markasının ve ---- tescil numaralı "-----" markalarının hükümsüzlüğüne kadar verilmesi talepli dava yöneltmiş olup, işbu soyut ve hiçbir dayanağı olmayan davanın reddi gerektiğini, müvekkili şirket, ---- Ticaret Odasında ----- oda kayıt numarası ile kayıtlı ve ilaç ve tıbbi cihaz meslek grubuna haiz olarak faaliyet göstermekte olan bir şirket olduğunu, müvekkili davacının haksız ve dayanaksız olarak iddia ettiği gibi davacının "pazarlama stratejisini, büyüme planlarını, lojistik ağını, reklam çalışmalarını, eczane çalışmalarını, sosyal medya çalışmalarını" kullanarak kendi lehine asla fayda sağlamadığını, davacı taraf bu soyut iddiasıyla ilgili tek bir delil dahi sunamadığını, markanın gerçek sahibi olan müvekkilinin markadan kaynaklanan haklarının ihlal edilmemesi adına davacı tarafa ihtarname keşide etmişse de davacı yan söz konusu ihtarın tehdit unsuru olduğu gibi gerçeklik ve hukukla bağdaşmadığını, davacının haksız davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacının 2005 yılından bu yana 05.sınıf kapsamında kalan ürünleri "------" markası ile satışa sunup sunmadığı, bu marka üzerinde tescilsiz kullanım nedeniyle hak sahibi olup olmadığı, davalının tescil ettirdiği ----- tescil numaralı "-----" markası ile ---- tescil numaralı ------ markalarının davacının hak iddia ettiği marka ile iltibasa neden olacak derecede benzer olup olmadığı, kötü niyetle tescil edilip edilmedikleri, "-----" ibaresinin Türkçe karşılığı "------" olduğundan davalının markalarının tescilli oldukları mal ve hizmetler için vasıf bildiren bir ibare olup olmadığı, tüm bu nedenlerle davalının markalarının SMK'nun 5/1-c, 6/3 ve 6/9 maddeleri uyarınca hükümsüzlüklerine karar verilip verilemeyeceği noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde;------ tescil numaralı ----- markasının 03, 05, 35 ve 44.sınıflarda 08/11/2022 tarihinde, ---- tescil numaralı ------- markasının ise 03, 05, 32, 35 ve 44 sınıflarda 20/07/2022 tarihinde davalı adına, ----tescil numaralı ŞEKİL markasının 99.sınıfta tescil işlemlerinin devam ettiği---- tescil numaralı ---- markasının 05 ve 35.sınıfta 08/10/2021 tarihinde, ----- tescil numaralı ŞEKİL markasının 05.sınıfta 02/05/2000 tarihinde davacı adına tescil edildiği anlaşılmıştır.Ticaret Bakanlığı yazı cevabı ile davacı şirketin "---- isimli ürünle ilgili 09.12.2022 tarihinden geriye doğru 5 yıllık ithalat kayıtları ile Tarım ve Orman Bakanlığı müzekkere yazılmış davacı şirketin -----isimli ürünle ilgili 2005 yılında ruhsat alıp almadığının sorulmasına, varsa buna ilişkin belge örnekleri dosya içerisine alınmıştır.
Dosya teknik bilgi gerektirdiğinden bilirkişi raporu aldırılmış olup alınan heyet raporunda özetle; ----- unsurunu ihtiva eden herhangi bir tescilli marka sahibi olmayan ya da dosya münderecatından ilgili unsur bakımında eskiye dayalı kullanım ile hak sahibi olduğu anlaşılamayan davacı yanın herhangi bir hakkına davalı yan tarafından tecavüz edildiği yönünde heyetimizde herhangi bir kanaat oluşmadığına dair görüş bildirilmişlerdir.
Dosyada bulunan ilaç numuneleri ile birlikte dosyanın önceki rapor düzenleyen bilirkişi heyetine tevdi ile kullanımdan kaynaklı öncelikli hak sahipliği iddiası da değerlendirilerek hem davacının varsa öncelikli kullanımdan kaynaklı haklarına tecavüz yönünden ve yine davalı taraf adına tescilli markanın hükümsüzlüğü taleni yönünden ek rapor aldırılmış davacı yanın gerçek hak sahibi olduğu kanaati heyetimizce mevcut olan ----- markasının zayıf marka muhteviyatında oluşu, davalı markasının ihtiva ettiği farklı kelime unsuru ve bu kelime unsurunun markanın başlangıç kısmında asli unsur olarak yer alıyor olması dikkate alındığında ---- başvuru numaralı ----ibaresini ve ----- görselini ihtiva eden markası ile davacının “-----” ibareli arasında ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimaline sebebiyet verecek kadar benzerliğin var olmadığı ve dolayısıyla ilgili markanın SMK 6/3 hükmü kapsamında hükümsüzlüğü şartlarının oluştuğundan bahsedilemeyeceği, SMK'nun 6/3. maddesine göre eskiye dayalı kullanım nedeniyle üstün ve öncelikli hak hangi mal ve/veya hizmetler için elde edilmiş ise, sadece bu mal ve/veya hizmetler ile benzer sınıflardaki mal ve hizmetler yönünden tescil engeli söz konusudur ve sadece bu mal ve/ veya hizmetler ile benzer sınıflardaki mal ve hizmetler yönünden hükümsüzlük kararı verilmesi, diğer sınıflar yönünden hükümsüzlük talebi reddedilmesinin gerekeceği, Davalının ---- ibareli markasının tescilli olduğu mal ve hizmetler yukarıda yer verilmekle birlikte davacının ----- markası bakımından gerçek hak sahipliğinin bulunduğu 05.sınıfta “gıda (besin) takviyeleri” emtiası ve 35.sınıfta “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için gıda (besin) takviyeleri mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmetleri ile ----- başvuru numaralı markanın tescil sınıflarının içeriklerinin örtüşmediği, bu eksende Davalının ---- başvuru numaralı markası “----” ibaresini ve ----- görselini ihtiva eden markasının tescilli olduğu mal ve hizmet sınıfları bakımından SMK 6/3 hükmü kapsamında hükümsüzlüğü koşullarının oluşmadığı, Davalı yanın kullanımlarının davacı yanın herhangi bir markasal hakkını ihlal eder mahiyette olduğunun değerlendirilemeyeceği yönünde görüş bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME:
6769 sayılı SMK'nın SMK 5/1-c, 6/1, 6/3, 6/4 ve 6/5 ve 25. Maddeleri, GEREKÇE:
Dava, davalı adına tescilli-----tescil numaralı markaların SMK 5/1-c, 6/1, 6/3, 6/4 ve 6/5. Maddelerinden kaynaklı markanın hükümsüzlüğü davasıdır.
Davacı taraf, davalı adına tescilli ----- tescil numaralı "----" ve ---- tescil numaralı "------" markalarının kendisi tarafından tescilsiz olarak 2005 yılından bu tarafa kullanılan ----- markası altında satışa sunulan "-----" tescil numaralı marka ile iltibas oluşturduğu, yine davalı tarafın tescili öncesinde kendisinin tescilsiz kullanımları dolayısıyla öncelikli hak sahibi olması dolaysısıyla, davalı markasının yurt dışında yapılan önceki tescillerle aynı mal ve hizmetler yönünden aynı ibare ile ayırt edilmeyecek derecede benzer tescil olması dolaysıyla, dava konusu ibarenin Türkiye'de ulaşmış olduğu tanınmışlık düzeyi sebebiyle tescilinin mümkün olmadığı iddiası ve birleşen davada da dava konusu markanın ana unsuru olan ----- ibaresinin cins, çeşit, malların karakteristik özelliklerini ihtiva eden ibare olması dolayısıyla mutlak tescil engeli bulunduğu iddiası ile markanın hükümsüz kılınmasını talep ve dava etmiştir.6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 25/1. maddesinde marka hükümsüzlüğü halleri sayılmış olup, SMK'nun 5. ve 6. maddelerinde sayılan hallerden birinin mevcut olması halinde Mahkeme tarafından markanın hükümsüzlüğüne karar verileceği belirtilmiştir.
SMK'nın 6/1. Maddesinde " (1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir."SMK'nın 6/3. Maddesinde "(3) Başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmişse, bu işaret sahibinin itirazı üzerine, marka başvurusu reddedilir."SMK'nın 6/4. Maddesinde, "(4) Paris Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından itiraz üzerine reddedilir."
SMK'nın 6/5. Maddesinde "(5) Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir."SMK'nın 5/1-c. Maddesinde "c) Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin sunulduğu zamanı gösteren veya malların ya da hizmetlerin diğer özelliklerini belirten işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler." hükümleri düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler dikkate alınarak davacı tarafın hükümsüzlük iddiaları değerlendirildiğinde;---- tescil numaralı "-----" markasının 03,05,35 ve 44. Sınıfta, ---- tescil numaralı -----markasının 03, 05, 32,35 ve 44. Sınıflarda davalı adına tescilli olduğu, alınan bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere ----- ibaresinin ---- anlamına gelen ve 3,5,32,35 ve 44. Sınıftaki emtialarla özdeşleşen bir yapısının olmadığı, her ne kadar sektörde yaygın olarak kullanılsa da tek başına sektördeki emtiaları tanımlar mahiyette olmadığı, bu haliyle SMK'nın 5/1-c maddesi gereği birleşen dava yönünden hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı kabul edilmiştir.Davacı tarafın SMK'nın 6/1. Maddesi gereği kendi adına tescilli markalar ile davalı markasının iltibas oluşturacak kadar benzerlik yönünden iddiaları da değerlendirilmiş, davacı tarafın tescilsiz kullanımının ---- şeklindeki markasal kullanımlar olduğu, ----- ibaresinin markanın davacı ürünleri açısından ayırt edici ve ana unsur olarak kullanılmadığı, ----- markasına ait gıda takviyesi ürün grubunu ifade etmek için kullanıldığı, bu haliyle hem davalı adına tescilli markalar ile aynı sınıfta tescilli olmadığı hem de markaların görsel, işitsel ve anlamsal açılardan benzer olmadıkları, markalarda müştereken yer alan ----- unsurunun ihtiva ettiği anlam nispetinde marka korumasının zayıf olduğunun değerlendirilebileceği, her ne kadar davalı tarafa ait marka davacı tarafa ait dayanak markada birebir olarak yer alıyor ise de davacı tarafa ait markanın bütünsel olarak davalı tarafa ait markadan uzaklaştığı, yine davalı adına tescilli ---- markasındaki ana unsurun nutrefor ibaresi olduğu ve bu haliyle hem ibare hem renk, şekil ve ifade olarak davacı markasal kullanımı yönünden iltibas riskinin var
olmadığı ve dava konusu markanın SMK 6/1 hükmü kapsamında hükümsüzlüğü koşullarının oluşmadığı kabul edilmiştir.
Davacı tarafın SMK'nın 6/3. Maddesi gereği hükümsüzlük talepleri de değerlendirilmiş; dosyadaki deliller incelendiğinde, davacı taraf her ne kadar dava konusu marka bakımından gerçek hak sahibi olduğunu iddia etmiş ise de dosya içerisinde davalı tarafın ----- ibaresine ait markasal kullanımın gerçek hak sahipliğine ve anılan markayı maruf hale getirdiğine dair bir delilin bulunmadığı dikkate alındığında davalı markanın SMK 6/3 kapsamında hükümsüzlüğü şartlarının oluşmadığı kabul edilmiştir.
Davacı tarafın SMK'nın 6/4 ve 6/5. Maddeleri gereği hükümsüzlük talepleri de değerlendirilmiş; dava konusu markanın yurt dışında tanınmış olduğu, yine ülkemizde de markanın ana unsuru olan ---- ibaresinin tanınmış olduğu iddia edilmiş ise de bu ibarenin davalı tarafın markasını tescil ettirdiği tarih itibariyle ----- ibaresinin tanınmış marka olarak nitelendirilebilecek markalardan olmadığı, genellikle markalarda kullanılan yan ifade olduğu dikkate alındığında SMK'nın 6/4 ve 6/5 maddeleri gereği de hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı kabul edilmiş davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Davanın REDDİNE,
1-Alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 346,9‬0 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye irad kaydına,
2-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davanın reddi dolayısyla Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.