Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/165 Esas
KARAR NO: 2024/296
DAVA: Marka (Marka Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/07/2022
KARAR TARİHİ: 03/12/2024

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin ---------markasını tescilli bir şekilde kullanarak ürünlerini satışa sunduğunu, aynı zamanda kullanmış olduğu ------ paketlerinin ambalaj kompozisyonunun fikir sahibi ve özgün yaratıcısı olduğunu; davalı şirketin piyasaya sürmüş olduğu marka ve tasarımların müvekkili şirketin uzun yıllardır kullandığı tescilli marka ve tasarım hakkına açıkça tecavüz ettiğini; davalı şirketin tanınmış----markasından haberdar olmadığını söylemenin mümkün olmadığını; davalının tanınmış bir marka ile iltibasa sebep olan bir marka ve tasarım ambalajını seçip ürünlerini bu şekilde piyasaya sürmesinin TTK m.20 anlamında basiretli tacir özeniyle bağdaşmadığını; -----------------numarasıyla tescilli ---- markası ve ambalaj kompozisyonunun ---------- paket ön yüzünde, en üstte ---- yazılmış ve sarı renkle gölgelenmiş ------- markası ile -----alt tonun üzerine savrulmuş bir halde duran 4 (dört) adet --------oluştuğunu; davalı şirketin marka ve ambalaj kompozisyonunun, -------ön paket yüzünde, en üstte -------renkle gölgelenmiş --------markası ile ----- savrulmuş ortasında figürün yer aldığı savrulmuş bir halde duran 4 (dört) adet -------oluştuğunu; davalı şirketin piyasaya sürdüğü marka ve ambalaj kompozisyonunun müvekkili şirketin marka ve ambalaj kompozisyonu ile ayniyet derecesine varacak kadar benzer olduğunu; ---- markaların fonetik olarak benzediğini; davalı şirketin kullandığı markada -------bulunmakta ise de paketlere yalnızca ------- markası belirgin şekilde yazılmış olduğundan tüketiciler tarafından yalnızca----- göze çarptığını; markanın devamı olan---------- ibaresinin dikkat bile edilmeyecek küçük bir punto ile kullanıldığını ya da hiç kullanılmadığını; davalı şirketin ------- seçiminin, paketin içerisinde ağırlıklı olarak kullandığı -------rengin, ambalajın ortasında duran markaların tamamen benzeştirme amacıyla tasarlandığını; davalı şirketin tescil ettirdiği markalardaki ---------- arkasındaki sarı gölgenin tamamen aynı olmakla birlikte kullanılan yazı fontunun ayniyete varacak derecek benzer olduğunu; söz konusu ambalaj paketlerinin üzerinde yer alan markaların ilk bakışta ayırt edilemeyeceğini, tüketiciler tarafından karıştırılacağını; davalı şirketin müvekkili şirketin markalarına benzeştirerek tescil ettirdiği tasarımların yanı sıra markayı kullanım şekli itibarıyla müvekkili şirketin ambalaj tasarımlarıyla iltibas yaratmaya çalıştığını; ----- numarasıyla tescilli ----markası ve ambalaj kompozisyonunun, ----- yüzünde, en üstte ----renkle yazılmış ve ---- renkle gölgelenmiş-------ile ortasında sarı rengin konumlandığını ve dağınık halde bulunan cipslerden oluştuğunu; davalı şirketin ambalaj kompozisyonunun -----------ön paket yüzünde, en üstte -----renkle yazılmış ve ------renkle gölgelenmiş ------- markası ile ortasında sarı rengin konumlandığı dağınık halde bulunan cipslerden oluştuğunu; davalı şirketin müvekkil şirketin ----markası dışında, -mbalajıyla da iltibasa yol açacak şekilde ürünün ambalajını piyasaya sürdüğünü; -------arkasındaki sarı gölge ve işbu markaların fonetik olarak benzediğini; bu benzerliğe ek olarak davalı şirketin, paketin ortasında konumlandırdığı ----- kelimesindeki kullanılan yazı fontunun müvekkil şirketin ------- benzemesinin iltibas tehlikesine yol açtığını ve söz konusu ürünlerin market raflarında yan yana sunulduğunda aynı marka ürünün varyasyonu etkisi yarattığını ve hızlı bir alışveriş esnasında bilinçli bir tüketiciyi bile yanılgıya sürüklediğini; davalı şirketin, müvekkili şirketin marka ve ambalaj tasarımları dışında piyasada hakim konumda olan şirketlerin marka ve ambalajlarından da haksız yarar sağlamaya çalıştığını belirterek davalı şirket tarafından gerçekleştirilen marka tecavüz ve haksız rekabet eylemlerinin tespiti, meni, refi ve müvekkili şirketin uğramış olduğu zararın tespiti ve bu tespit doğrultusunda tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVAYA CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkilinin ------ yılından bu yana yoğun olarak ve kesintisiz biçimde kullandığını; davacının ----- tarihinde müvekkiline ihtarname keşide ettiğini, yani en az 6 yıl boyunca müvekkilinin markayı kullanmasına göz yumduğunu; müvekkilinin markayı yoğun olarak kullanarak ayırt edicilik kazandırdığını; müvekkili şirketin 6 yılı aşkın zamandır------- markasına pek çok yatırım yaptığını, reklam harcamaları ve kesintisiz, sürekli ve ciddi kullanım yoluyla markayı tanınmış hale getirdiğini; bu süre içinde, davacı taraf ile müvekkil arasında hiçbir hukuki ihtilaf çıkmadığını; davacı tarafın, bunca yıl bekledikten sonra, müvekkil şirket markaya yatırım yapıp markanın değerini yükselttikten sonra huzurdaki davayı açmasının sessiz kalma yoluyla hak kaybı sonucunu doğurduğunu; markaların iltibasa yol açmasının, tarafların uzun süredir aynı sektörde faaliyette bulunmasının başlı başına kötü niyet ve hükümsüzlük nedeni oluşturmadığını; kaldı ki markaların iltibasa yol açmasının mümkün olmadığını; ----markaların müvekkili adına tescilli olup müvekkilinin markayı kullanımının usul ve yasaya uygun olduğunu; ------ zaten müvekkili adına tescilli olduğu, müvekkilinin kötü niyetli olmadığını ve davacı firmasından fayda sağlamaya çalışmak gibi bir niyeti olmadığını;-------markaları arasında iltibas yaratacak düzeyde bir benzerlik bulunmadığını; davacı markaları ile müvekkiline ait markalar karşılaştırıldığında tek benzerliğin her iki ibarenin de ---- ambalajları üzerinde kullanılmış olması olduğunu; bu benzerliğin her iki ürünün de -------- olmasından kaynaklanan zorunlu bir benzerlik olduğunu; müvekkiline ait ambalajların içerdikleri diğer yazım biçimleri, şekiller, renkler ve sözcükler itibariyle bıraktıkları genel izlenim itibariyle anlamsal, görsel ve fonetik olarak birbirlerinden farklı olduklarını, bu sayede ayrı işaretler olarak ortalama tüketiciler tarafından anlaşılabilir olduğunu; müvekkili tarafından kullanılan ambalajın ---- numaralı ile tescilli olduğunu; bu nedenle müvekkilinin gerek markalarının gerekse ambalaj tasarımı tescilli olduğundan tecavüz gerçekleşmediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı şirketin kullandığı ----- bu marka altında satışa sunduğu ürünlerin ambalajlarının davacı şirkete ait tanınmış -----markasının kullanıldığı ürün ambalajlarına benzer olup olmadığı, bu şekilde ambalaj tasarımı içeren davacı markalarına tecavüz ve haksız rekabette bulunulup bulunulmadığı, davacının maddi ve manevi tazminat talep edip edemeyeceği, tazminat tutarlarının ne kadar olduğu, davacının sessiz kalma nedeniyle hak kaybına uğrayıp uğramadığı, davalının ---- markasını yoğun bir şekilde kullanmak suretiyle ayırt edicilik kazandırıp kazandırmadığı, davalının marka kullanımlarının marka tescillerine uygun olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. ------ kaydı yazı cevabı ile davacı şirketin ------- tarihinde davalı şirketin ise ---- tarihinde tescil edildiği anlaşılmıştır.Dosyaya----- kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; ---------- adına tescil edildiği anlaşılmıştır. Davalı tarafın varsa davacı tarafın marka hakına tecavüz ve bu tecavüz dolayısyla oluşan zararın belirlendiği rapor düzenlenmesi hususunda marka patent uzmanı, gıda mühendisi, muhasip üye bilirkişiden oluşan heyet raporunda özetle; davalı tarafın kullandığı şirketin kullandığı ------markası ve bu marka altında satışa sunduğu ürünlerin ambalajlarının davacı şirkete ait tanınmış-------kullanıldığı ürün ambalajlarına iltibas yaratacak derecede benzer olduğu, bu şekilde davalı kullanımlarının davacının marka hakkına tecavüz teşkil ettiği; davalının sonraki tarihli markalarını SMK m.155 karşısında savunma gerekçesi olarak ileri süremeyeceği; davacının işbu davayı açmakta sessiz kalma yoluyla hak kaybına uğramadığı hususunda görüş bildirmişlerdir. ------ Asliye Hukuk Mahkemesindeki talimat dosyasından alınan raporda özetle; davalı şirketin ---- zamanında verilmiş -----------yer alan şirketin net satışları ve satış karları baz alınarak oranlama yoluyla ----yıllarına ilişkin elde edilen net kar neticesinde; ------ net satışları ve satış karaları yıllar itibariyle aşağıdaki gibidir.
- -------
- DİĞER SATIŞ VE GELİRLER : 90.584.970,38.-
- GAZLİ İÇECEKLER : 207.033,00.-
- T OPLAM BRÜT SATIŞLAR : 102,054.205,27.-
- TOPLAM KAR : 572.844,39.-
- 2019 yılıDÖNEM NET KARI 5.666,97 --- 190,32.-TL.
- 2020 yılı DÖNEM NET KARI 50.019,95 ---- SATIŞ KARI 1.235,49.-TL.
- 2021 yılı DÖNEM NET KARI 199.240,73 ------ SATIŞ KARI 15.889,01.-TL.
- 2022 yılı DÖNEM NET KARI 317.916,74 ---------SATIŞ KARI 48.767,96.-TL.
- TOPLAM NET KAR 572.844,39 66.082,78.-TL.
- TOPLAM DİĞER SATIŞTANELDE EDİLENKAR : 506.761,61.-TL. TOPLAM ------KARI : 66.082,78.-TL. açıklamalar doğrultusunda ------toplam satış karları 66.082,78,00.-TL. Olduğuna dair görüş bildirmiştir. Davacı vekilinin ıslah dilekçesinde özetle; tazminat talebimize ilişkin 10.10.2024 tarihli Bilirkişi Raporu hazırlanarak Davalı'nın 2019-2022 yılları arasında --------marka ürün satışından kaynaklı toplamda 66.082,78 TL net kar elde ettiği değerlendirilmiştir. İşbu Bilirkişi Raporu doğrultusunda, dava dilekçemizde yer alan maddi tazminat talep tutarımızı 61.082,78 TL arttırarak 66.082,78 TL olarak ıslah ettiklerini beyan etmişlerdir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME:6769 sayılı SMK'nın SMK 7/2, 29, 56/1, 77, 149, 150 ve 151.Maddeleri, TTK'nın 54 vd. Maddeleri,

GEREKÇE:Dava marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetten kaynaklı, tecavüzün tespiti ile tecavüzün men'i ve ref'i ile tecavüzden kaynaklı maddi tazminat davasıdır. Davacı taraf davalı tarafın ---- şeklindeki kullanımları dolayısıyla adına tescilli, -----markası yönünden marka haklarına tecavüz oluşturduğunu, bu eylemin aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğini, bu sebeple tecavüzün tespitini, men'i ve ref'ini ve tecavüzden kaynaklı maddi tazminat talebinde bulunmuştur. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 29. Maddesinin (a) bendine göre, marka sahibinin izni
olmaksızın markayı 7/2 maddede belirtilen biçimlerde kullanmak marka hakkına tecavüz olarak nitelendirilmiştir.Sınai Mülkiyet Kanununun 149. maddesinde marka hakkına tecavüz edilen marka sahibinin fiili tecavüzün olup olmadığının tespitini, muhtemel tecavüzün durdurulmasını, tecavüz fiillerinin durdurulmasını, tecavüzün kaldırılmasını, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabileceği düzenlenmiştir. Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibinin ileri sürebileceği talepler SMK'nın 149. Maddesinde düzenlenmiş, bu hükme göre; (1) Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir: a) Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti. b) Muhtemel tecavüzün önlenmesi. c) Tecavüz fiillerinin durdurulması. ç) Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini. ....g) Haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması hâlinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesi, şeklinde belirtilmiştir.Markaların karıştırılma (iltibas) tehlikesi, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle, sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir. Diğer bir tanıma göre karıştırılma ihtimali, bir -tescilsiz- işaretin veya tescil edilmiş bir markanın daha önce tescil edilmiş bir marka ile şekil, görünüş, ses, genel izlenim vs. sebeple ya aynı ya da benzer olduğu için önce tescil edilmiş marka olduğu zannını uyandırması tehlikesidir.Yapılacak incelemede karıştırılma (iltibas) ihtimalinin araştırılmasına ilk önce markalar arasında ayniyet ya da benzerlik bulunup bulunmadığından başlanması gerekir. Bunun için de ilk önce markalar arasında ayniyet veya benzerlik ve daha sonra mal ve/veya hizmetler arasında ayniyet veya benzerlik olup olmadığı araştırılmalıdır. Burada iltibas tehlikesinin belirlenmesinde, benzerliğin vasat düzeydeki tüketicilerin ilk bakışta ürün veya hizmetin karıştırılmasına sebep olması veya karıştırma tehlikesinin bulunması ölçütü esas alınır. Ancak özel alıcı grubu olan hedef kitle de somut olayda nazara alınabilir.Bu açıklamalardan sonra dava konusu somut uyuşmazlıkta, davacı tarafın---- seri markaların hak sahibi olduğu, markaların ----- Sınıflarda tescilli oldukları, dav--------- ibareli kullanımlarının bulunduğu, davalı kullanımı kelime, şekil ve renk unsurlarının bir arada bulunduğu ürün
ambalaj tasarımından oluştuğu, aynı mallarda marka, şekil unsurlarının bütünsel yerleşimi, renk kullanımı olarak genel kompozisyon bakımından benzer ambalajlarda kullanıldığı, davacı tarafın markasının tanınmış marka olduğu ve davalı kullanımlarının da davacının tescilli ---benzer nitelikte bir markanın aynı mallarda genel kompozisyon olarak benzer ambalajlarda satışa sunulması sonucunda ortalama seviyedeki tüketici nezdinde ilişkilendirme ihtimali de dahil karıştırma ihtimali ortaya çıkacağı dikkate alındığında marka hakkına tecavüzün oluştuğu ve haksız rekabetin oluşacağı kabul edilmiştir. Her ne kadar davalı taraf kendi kullanımlarının adına tescilli markaların kullanımı şeklinde olduğunu beyan ve iddia etmiş ise de davalı kullanımlarının davacının marka hakkına tecavüz eder mahiyette olduğu, davacının öncelikli tescil dolayısıyla hak sahibi olduğu, tecavüzün varlığı halinde SMK'nın 155. Maddesine göre davalının kendisi adına tescilli sınai mülkiyet hakkı savunmasını ileri sürmeyeceği gözetilerek bu yöndeki savunmalara itibar edilmemiştir. Davalı tarafın sessiz kalma dolayısıyla hak kaybı oluşacağı yönündeki itirazları incelenmiş, davalı tarafın kullanımlarındaki ----- şeklindeki kullanımlarının markaların tescil edildiği----tarihinden sonrasına ait olduğu, davalının bu tarihten önceki kullanımlarının ----şeklinde olduğu ve ambalşaj tasarımındaki markasal kullanımında davacının markasının kelime ve şekline benzemediği, ---- tarihinden sonraki kullanımların davacı markasal kullanımları ile iltibas oluşturur şekilde olduğu ve dava tarihinin de 06.07.2022 tarihi olduğu dikkate alındığında sessiz kalma dolayısıyla hak kaybının oluşmadığı kabul edilmiştir. Bu tespitlerden sonra davacı tarafın marka hakkına tecavüzden ve haksız rekabetten kaynaklı maddi tazminat talepleri de incelenmiş, SMK'nın 150. Maddesine göre hakları ihlal edilen marka hakkı sahibinin oluşan zararının tazminini talep hakkı bulunduğu, az yukarıda ifade edildiği üzere davalı tarafından davacının marka üzerindeki haklarının ihlal edildiğinin ve davalı kullanımlarının haksız rekabet oluşturduğunun sabit olduğu, davacı tarafın SMK'nın 151/2-b maddesi gereği net kazanç yönünden talepte bulunduğu, davalı kayıtlarında davalı tarafın ihlale konu dönem olan ---- yılında toplam ihlale konu ------ olduğu bu haliyle davacı tarafın bu miktar yönünden talepte bulunma hakkının bulunduğu kabul edilerek ıslah talebi de dikkate alınarak 66.082,78-TL maddi tazminat talebinin kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Davanın KABULÜ İLE;
1-Davalı tarafın ---- isimli ürünü üzerinde davacı tarafın ----- markasını, markasal olarak kullanmak suretiyle satışa sunması dolayısıyla davacı tarafın tescilli markası olan -----markasından kaynaklı marka hakkına tecavüz ettiğinin ve haksız rekabet oluşturduğunun tespiti ile tecavüzün men'i ve ref'ine,
2- 66.082,78-TL maddi tazminat alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
3-Alınması gereken 4.514,11 TL harçtan peşin alınan 80,70 TL ve ıslah harcı olarak yatırılan 1.045,00 TL olmak üzere toplam 1.125,7‬0 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.388,41‬ TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
6-Davacı tarafından yatırılan toplam 1.125,7‬0 TL harç giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 92,2‬0 TL ilk dava masrafı, 471,25‬ tebligat-müzekkere gideri, 13.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 13.563,45‬ TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
8-Davalı taraflarca sarfedilen yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
9-Davacı marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti ve men'i ile refi'i davasında kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
10-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen maddi tazminat davası yönünden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
11-Karar kesinleştiğinde sarf edilmeyen gider avansının ilgilisine iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.. 03/12/2024