Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2017/326 Esas
KARAR NO:2025/4
DAVA : Faydalı Model Belgesi (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ : 04/11/2015
KARAR TARİHİ : 07/01/2025

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin -------markası ile ---------olan -------sağlayan makinalar üretmekte olduğunu; müvekkilinin üretimini yaptığı ürünler ----------sahibi olduğunu; müvekkilinin----- faaliyet gösterdiği gibi --------- olarak faaliyet gösterdiğini; davalı firmanın da ----- adında bir grup şirketi olduğunu, ------sahibi ile davalı şirketin sahibinin aynı olduğunu; müvekkili şirketin grup şirketi -------- davalı arasında gizlilik antlaşması imzalandığım ve verilen bilgi ve belgelerin sır olduğu konusunda antlaşmaya varıldığını; müvekkili şirketin gizlilik, antlaşması sonrasında ----- üretim için ödemede bulunduğunu, yapılan antlaşma çerçevesinde ---- üretilen ürünlerin------- şirketine teslim edildiğini, sonrasında davalı şirketin anlaşma çerçevesinde ürünleri teslim etmekten imtina etmeye başladığım; birlikte yapılan çalışmalar sırasında müvekkili şirketin potansiyel müşterisi olan ----müşterisi için üretilecek ürünlere ait bilgiye ve ticari ilişkilere vakıfolduğunu, ------ yetkili ile yapılan yazışmada bunun kötü niyetli olmadığı hakkında kendisine haber verildiğini ve bu şekilde ticari ilişkiyi ikrar etmiş olduklarını, ----- internet sitesinde bulunan ürünlerin müvekkili şirkete ait tasarımlar olduğunu ve bu ürünlerin ------- şirketi tarafından satıldığını; davalının adresinde bu ürünlere ait model ve markaların, bu ürünleri üretmeye yarayan bitmiş ve yan bitmiş ürünler ile bu ürünlerin üretimine yarayan kalıpların bulunduğu istihbaratına sahip olduklarım; davalının müvekkili şirketin tescilli tasarımlarına tecavüz ettiğim, bu adreste yapılacak tespit ile iddianın doğruluğunun görüleceğini; davalıya ait gümrük kayıtları incelendiğinde, davalının dava konusu tasarımlardan ne kadarım ne bedelle hangi firmaya sattığının ortaya çıkacağım, davalı şirketin elde ettiği müşteri bilgileri ile hakstz rekabet eyleminde bulunduğunu, müvekkili şirketin bu nedenlerle maddi kayıplan bulunduğunu belirterek davalıya tebligat yapılmaksızın ihtiyati tedbir kararı verilmesini, imalathanesinde bulunan müvekkili şirkete ait tescilli tasarımlara tecavüz mahiyetindeki bitmiş, yarı bitmiş ürünler ile bunları üretmeye yarayan her türlü ekipmana ve kalıplara ihtiyaten el konulmasını, ürünlerin yediemine tevdiini, ihtiyati tedbirin uygulanması için ----müzekkere yazılmasını,----- da müzekkere yazılarak davalı şirketin ihracat yaptığı dava konusu ürünlerin fatura kodlan ve parça isimleri nazarı dikkate alınarak araştırılmasını; bilirkişi ataması yapılarak, davalıya ait ticari defter ve kayıtların incelenmek sureli ile davalı şirketin dava konusu ürünlerden ne kadar satış yaptığının tespitini, davanın kabulü ile fazlaya ilişkin haklan kayıtlı kalmak kaydı ile 40000 TL manevi ve şimdilik 1000 TL maddi olmak ve sonra tespit edilen zarar oranında artırılmak üzere dava tarihinden itibaren işletilecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek, taraflarına verilmesini talep etmiştir.

DAVAYA CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, ---- müvekkili şirketin grup şirketi ilişkisinin bulunmadığını, husumet eksikliği olduğunu, ---- üretimlerinin bir kısmını --- firmalarında yapıldığını; davacı ile -----dava dosyası bulunduğunu, her iki davadaki davacı beyanlarında çelişki bulunduğunu, zira davacının ----davada ------ olan ticari ve hukuki ilişkisini reddettiğini, davacının iddiasının aksine ---- yoğun ticari ilişkilerinin olduğunu, şirketlerin hakim ortağının -------- olduğunu fakat bu şirketlerin ayrı lüzel kişiliklerinin bulunduğunu, davaya dayanak yapılan gizlilik sözleşmesinin taraflarından olmadıklarını, bahsi edilen antlaşmada -------- mahkemelerinin yetkili kılındığını, davacının çizimlerim kopyalamadıklarını, bahsedilen ürünlerin üretiminin sadece bir kısmının firma tarafından yapıldığını, ---- davacı için ürün ürettiklerini fakat faturalardırma işleminin ---- asına yapıldığını, üretilen ürünlerin ----------firmasına teslim edildiğini, ihlal olarak nitelenen üretimlerin bizzat davacı tarafa yapıldığını, çizimlerin başka bir müşteride kullanılmadığını, müşterilerinin müvekkili firmaya kendi çizimleri ile geldiğini ve bu çizimlere göre üretim yapıldığını,----- firmasına ait ürünlerin müşteri firmanın kendi çizimleri olduğunu, ---- piyasada standarta yakın bir ürün olduğunu, ---- firmasına bu anahtardan ürettiklerini ama yaptıkları ürünlerin çizimlerinin ve niteliğinin belli olduğunu, yapılacak bilirkişi incelemesinde bu ürünün, davacının tescilini aldığı ---- olmadığının açık bir şekilde görüleceğini, davacının üretim yapıldıktan sonra tescil aldığım, tescil tarihinden sonra davacı için herhangi bir üretim yapılmadığını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığım, dava husumet eksikliğinden red edilmeyecekse ----- firmasının da davaya dahil edilmesi gerekliğini belirtmiş ve davanın reddini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; Uyuşmazlığın davacı adına tescilli ---- marka ile yine davacı adına tescilli ----- numaralı endüstriyel tasarımlara ---numaralı faydalı modele davalı tarafından tecavüz edilip edilmediği, tecavüzün tespitini ve men'ine karar verilip verilemeyeceği, davacının maddi ve manevi tazminata hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. Dosyaya ----- kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; --- tescil numaralı endüstriyel tasarımının ---- tescil numaralı endüstriyel tasarımını ---- ibareli markanın ----tarihinde davacı adına tescil edildiği anlaşılmıştır.---- kaydı yazı cevabında davacı şirketin 11/06/2014 tarihinde davacı adına tescil edildiği bildirilmiştir. ---- lisans bedelinin ne kadar olabileceğinin sorulmuş olup %15 oranında emsal lisans olarak görüş oluşturulmuştur. Mahkememizin ---- esas sayılı dosyasının bu dosya içerisine alınmıştır. Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda endüstriyel tasarım uzmanı, faydalı model uzmanı, marka vekili, hukukçu ve mali müşavirden oluşan heyet raprounda özetle; davacının derdest davadaki lüm iddiaları dosyada bulunan gizlilik sözleşmesine dayalı olmadığından, davalının husumet itirazının yerinde olmadığı, davacının 556 sayılı KHK m, 63 uyarınca, marka hakkına dayalı hukuk davalarını, ikametgahının bulunduğu yerdeki mahkemelerde de açabileceği: davacı şirket ------olduğu göz önünde bulundurulduğunda, işbu davada---------- Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğu, tarafımıza tevdi edilen dosya kapsamında, davacı adına tescilli markanın aynısı/benzerinin aym/benzer emtialarda davalı tarafından kullanımını gösterir bir delil bulunmamakta olup, bu nedenle marka hakkına tecavüzün şartlarının gerçekleşmediği, davalı taraf dosyaya sunulan ürün numunesi doğrultusunda üretim yaptığını kabul etliğinden ve tasarımcı bilirkişi tarafından, tasarımların bilgilenmiş kullanıcı gözünde farklı algılanmayacağı mütalaa edildiğinden, somut olayımızda ------- no’lu çoklu ----- belgesine tecavüzün şartlarının gerçekleştiği, ------- sitesindeki ürünlerin, davalı tarafından ------ firmaya tedarik edildiğinin anlaşılması halinde, 554 sayılı KlIK m. 48 uyarınca, ------- tanhli ve ------------ çoklu endüstriyel tasarım belgesindeki ---- tasarıma tecavüzden söz edilebileceği, davalı tarafın üretimini yaptığı ürün numunesi ile davacı tarafa ait faydalı model belgesindeki istemler karşılaştırıldığın da, da vali ürünü ile davacının faydalı modelinin hem yerine getirmekte olduğu fonksiyon hem de form olarak sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösterdiği; bu nedenle, 551 sayılı KHK m. 136/1-a uyarınca, davacının faydalı model belgesine tecavüzün şartlarının gerçekleştiği, mahkcmcnizce gerek endüstriyel tasarım gerekse faydalı model belgesine tecavüzün gerçekleştiği kanaatine varılması halinde, davalının tecavüz teşkil eden üretimleri davacı ürünleri ile iltibasa sebebiyet vereceğinden, TTK m.55 uyarınca haksız rekabetten de söz edileceği, davacının 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 52. ve 551 sayılı Patent I laklarının Korunması [ [akkında Kanun i [ükmünde Kararnamenin 140. maddesinde düzenlenen yoksun kalınan kazanç hesaplama yöntemlerinden birisini seçmediği, yoksun kalman kazanç hesabı yapılabilmesi için, davacı tarafça ilgili maddelerce bir seçim yapılması gerektiği; ayrıca dosya kapsamında mali hesaplama yapmaya mesnet teşkil edecek herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, anılan sebeplerle dosyanın halihazır durumu itibariyle, mali hesaplama yapılabilmesinin mümkün olmadığı; söz konusu tespitin yapılabilmesi için tarafların (özellikle davalının) tican defler ve belgelerini ve ilgili hesap muavinlerini sunması gerektiğine dair görüş bildirmişlerdir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME:SMK 7/2, 29 ve TKK ' nun 54. maddesi.

GEREKÇE: Dava, markasına tecavüzden kaynaklı, marka hakkına tecavüzün tespiti davasıdır. Davacı taraf adına tescilli davacı adına tescilli ----marka ile yine davacı adına tescilli ----- numaralı faydalı modele tecavüzden kaynaklı haklarının ihlal edildiğini, yine davalı tarafın kullanımlarının hem marka hakkına tecavüz hem de haksız rekabet oluşturduğunu iddia etmiştir. Bu iddia karşısında ve davanın mahiyeti gereği ispat yükü davacı üzerindedir. İddia ve savunma dahilinde dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına 15/10/2024 tarihli celsede karar verilmiş, davacı vekiline bilirkişi ücretini yatırması için verilen iki haftalık kesin süre içerisinde bilirkişi ücreti yatırılmadığından, davacı taraf bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiştir.Tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde;Dava konusu uyuşmazlığın davalı tarafın kullanımlarının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturulup oluşturulmadığı hususuna yönelik olduğu, HMK'nın 190. Maddesi ve TMK'nın 6. Maddesi gereği ispat yükünün davacı üzerinde olduğu, davalı kullanımları dolayısıyla davacı tarafça marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturulduğu iddia edilmiş, ise de bu iddiayı ispatlar somut ve Mahkememizce Hakimin hukuki bilgisi ile olayı çözümleyecek delillerin bulunmadığı, yargılama sırasında davalı tarafın cevap ve savunma hakkı kullandıktan sonra davalı tarafın marka hakkına tecavüz oluşturup oluşturmayacağı hususunun ve taraflar arasındaki lisans anlaşmasının sona erip ermediği hususunun ve davacının muhtemel zararlarının tespiti yönünden bilirkişi incelemesi yapılmasının zorunlu olduğu dikkate alınarak Mahkememizce iddia ve savunma çerçevesinde SMK hükümleri çerçevesinde inceleme yapılmak üzere Marka hukuku uzmanı, Bilgisayar mühendisi ve bilişim uzmanı üyeden oluşan bilirkişisine tevdiine ve masrafları yatırmak üzere davacı tarafa 15/10/2024 tarihinde kesin süre verildiği, kesin süreye ilişkin ihtarın duruşma zabtının tebliği ile sağlandığı, verilen kesin süre içerisinde bilirkişi ücreti yatırılmadığı dikkate alındığında ispat yükü üzerinde olan davacı tarafın davasının reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın REDDİNE,
1-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 27,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 587,7‬0 TL bakiye harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
2-Davalı yararına maddi tazminat davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
4-Davalı yararına manevi tazminat davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
5-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,
Dair; davalı vekilinin yüzüne karşı, davacının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/01/2025