Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/108 Esas
KARAR NO : 2026/116
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 02/02/2026
KARAR TARİHİ : 04/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; --------Ş. -------- Şubesi’nin 27.02.2026 keşide tarihli -------- nolu 868.181,00-TL bedelli çekin davacı şirkete kargo yolu ile keşideci şirket tarafından gönderilmiş, ancak kargo teslim edildi olarak bildirilmiş olmasına rağmen müvekkil şirkete ulaşmamış ve iradesi dışında kaybolduğunu, zayi olan çek halen kimin elinde bulunduğu bilinmemekle birlikte, üçüncü kişilerce kötü niyetle bankaya ibraz edilerek tahsil edilmesi ihtimali bulunduğunu, bu durum davacı şirket açısından telafisi imkânsız zararlara yol açabileceğinden, çek bedeli yönünden ivedilikle ödeme yasağı konulmasını talep ettiklerini beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, TTK.nun 818/s,757-765. madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.Kıymetli evrakın iptali, kıymetli evraka ilişkin “umumi hükümler” arasında TTK'nın 651 ve 652'de genel bir şekilde düzenlenmiş, ayrıca nama (TTK m. 657) ve hâmiline senetlerin iptali hakkında (TTK m. 661-668) özel hükümler öngörülmüştür. TTK’da emre yazılı senetlerin iptaline dair ayrık hükümler bulunmamaktadır. Bunun yerine poliçenin iptali için özel bir düzenleme (TTK m. 757-765) getirilerek bu hükümlerin TTK m. 778/1-ı yollamasıyla bonolar bakımından, 818/1-s yollamasıyla çekler bakımından da uygulanacağı öngörülmüştür.
Dosyaya sunulan evrakların incelenmesinde; iptali istenen çekin; --------Ş. -------- Şubesi’nin 27.02.2026 keşide tarihli --------- nolu 868.181,00-TL bedelli çek olduğu, söz konusu çekin keşideci şirket tarafından davacı şirkete teslimi için kargoya verildiği ve dava konusu çekin teslim edilmeden önce teslim aşamasında kaybolduğu anlaşılmaktadır.
TTK'nın 788/1 hükmü uyarınca, emre yazılı veya belirli bir kimse lehine düzenlenen çek, ciro ve teslim yolu ile devredilebilir. Emre yazılı senetlerin devri iki tasarruf işleminin bir arada yapılması ile gerçekleşir. Bu işlemlerin birincisi senedin ciro edilmesi, ikincisi de buna ek olarak senedin zilyetliğinin devralana geçirilmesidir. Dolayısıyla, kambiyo senedinde mündemiç hakka sahip olmak için senet üzerindeki zilyetlik zorunlu olduğu gibi cironun varlığı veya bu yönde bir iddianın da yer alması zorunludur .
Somut olayda da, dava konusu çekin keşideci tarafından düzenlendikten sonra lehtara teslim edilmeden kargo teslim aşamasında kaybolduğu ileri sürüldüğüne göre, davacının çekin hamili olmadığı dolayısıyla çekin iptalini talep edemeyeceği, iptal davası açmakta hukuki yararı bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerine bırakılmasına,
4-Davacı tarafça yatırılan ancak sarf olunmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde --------- Bölge Adliye Mahkemesi'nde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 04/02/2026