mahkeme 2025/453 E. 2025/918 K.

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/453 Esas
KARAR NO : 2025/918
DAVA : Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h))
DAVA TARİHİ : 27/05/2025
KARAR TARİHİ : 27/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 13/06/2001 yılında kurulduğunu, ana faaliyet kolunun jeneratör imalatı ile yurt içi ve yurt dışında satış işlemleri olduğunu, davacı şahsın davacı şirketin tek hissedarı ve yöneticisi olduğunu, müvekkili şirketin jeneratör imalatı, ithalatı ve ihracatında öncü firmalardan olup 2022-2023 yıllarının finansal zorluklarına rağmen karlı ve istikrarlı bir ticaret yürüttüğünü, ------, --------, --------, -------- ve -------- başta olmak üzere 20'den fazla ülkeye jeneratör ihracatı gerçekleştirdiğini, müvekkili şirketin mevcut durumda faaliyetine devam etmekte ise de vadesinde ödeyemediği borçları nedeniyle nakit akışını dengelemekte zorlandığını ve alacaklı baskısı ile zararına satış yapmak zorunda kaldığını, dava dilekçesi ekinde sundukları projeye göre de şirketin borca batık durumda olmadığını, son iki yılda üretim maliyetlerinin ve sabit giderlerin ciddi şekilde artmasına rağmen, satış fiyatlarına bu artışlar yansıtılamadığını, ciro ve kâr hedeflerine ulaşılamadığını, peşin ödemeli ithalat baskısı ve geç tahsilatlar, nakit akışını kritik seviyede etkilediğini, kısa vadeli kredi kullanımının ise yüksek faiz maliyetleri yarattığını, müvekkili şirketin finansal kırılganlığını artıran en önemli özel nedenlerden biri, ------- firması ile yapılan satışlara ilişkin tahsilatların yapılamaması ve alınan çeklerin karşılıksız çıkması olduğunu, bu çeklerin bazılarının, kullanılan ticari kredilere teminat gösterildiğinden, ilgili borçların da davacı şirketçe karşılanmak zorunda kalındığını, müvekkili şirketin borçların vadeleri ile alacakların vadeleri arasında ciddi uyumsuzluklar bulunduğunu, bu uyumsuzluğun kredi olanaklarının daralmasıyla giderilemediğini vadeli mal alımları ise ilave vade farkı maliyetlerine sebep olduğunu, ayrıca yüksek stok maliyetleri ve faiz oranlarının hızla artmasının, şirketi finansal darboğaza sürüklediğini, bu kapsamda müvekkili şirketin iflas etmeden faaliyetlerine devam edebilmesinin, alacaklıların alacaklarına büyük ölçüde kavuşabilmesi ve varlıkların bütünlük içinde korunabilmesi için vade uzatımı esasına dayalı bir konkordato talebinde bulunulduğunu, şirket aktiflerinde yer alan gayrimenkullerin piyasa rayiç değerleri şirket borçlarını büyük bir bölümünü karşılamaya yetecek düzeylerde olduğunu, ancak içerisinde bulundukları konjonktür itibariyle bu gayrimenkullerin kısa vadelerde satılabilmesi mümkün görünmediğini, bu nedenle firmalarına borçlarını ödeyebilmesi için belirli bir vade tanınması gerektiğini, müvekkili şirketin ekonomik ve finansal problemlerini çözebilmesi için şirket faaliyetlerinin aynen kesintisiz devam etmesi gerektiğini, bu nedenle de alacaklılarla sağlıklı bir borç tasfiye sözleşmesi akdedilebilmesi amacıyla konkordato ön projesi tanzim edildiğini, davacı şahsın %100 hissedar ve yönetici sıfatıyla davacı şirketin borçlarına şahsi kefalet verdiğini, şirketin yaşadığı mali darboğaz nedeniyle banka ve piyasa borçları ödenemediğini, bu durumun şahsi malvarlığını da etkilediğini, şahsi kredi kartı ve kefalet borçlarıyla birlikte toplam 54.445.408 TL borç yükü oluştuğunu, borçların büyük kısmının kısa vadeli ve ipotekli olduğu, mevcut gelir yapısı ve piyasa koşulları nedeniyle borçların vadesinde ödenmesi mümkün olmadığını, ancak gerek şahsına ait --------- mesken (18.000.000 TL), gerekse şirkete ait taşınmazlardan (65.500.000 TL) sağlanacak satış gelirleriyle tüm borçların üç yıl içinde, ilave faiz ödemesiyle tasfiye edilmesi planlandığını, alacaklılardan herhangi bir anapara indirimi (tenzilat) istenmediğini, yıllık %30 faiz ödemesiyle borçların tamamı ödeneceği taahhüt edildiğini, konkordato başvurusunun, alacaklıların alacaklarını daha yüksek oranda tahsil edebilmelerini sağlamak, İİK 285 vd. hükümleri doğrultusunda iflası önlemek ve borçların vade yapısını düzenlemek amacıyla yapıldığını, öncelikle İcra İflas Kanunu m285 gereği konkordato talebimizin tensiben kabulü ile geçici 3 aylık mühlet kararı ile gerek görülmesi ve ihtiyaç hasıl olması halinde 2 aylık ek mehil dahil olmak üzere İİK 287 ve 294 uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmesine, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanuna göre yapılan takipler dahil olmak üzere hangi nedene dayanırsa dayansın müvekkili şirket aleyhine ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ve muhafaza işlemleri gibi tüm takip işlemlerinin yapılmasının ihtiyati tedbir yolu ile durdurulmasına, rehnin paraya çevrilmesi yolu ile yapılan takipler nedeniyle de muhafaza tedbirlerinin alınmamasına ve rehinli malın satışının yapılmamasına, konkordato talebinde bulunanların faaliyetlerine devam edebilmesi ve malvarlığının korunması amacıyla alacaklılarca muhafaza altına alınmış veya alınacak tüm emtia, taşıt, cihaz, demirbaş, makine ve diğer hak ve alacakların şirket yetkilisine teslimine karar verilmesine, müvekkili şirketin takip borçlusu olduğu takiplerde kendisi aleyhine veya 3. Şahıs konumunda oldukları takiplerde kendisine yönelik İK 89/1 haciz ihbarnamesi gönderilmesinin tedbiren önlenmesine, yargılama neticesinde tensiben ihtiyati tedbir kararı verilmesine ve şirkete komiser tevdiine, konkordato talebinde bulunan şirket ortağı-------- davacı şirket lehine müşterek borçlu ve müteselsil kefaleti ve şirket menfaatine oluşan şahsi borçlanmalârı nedeniyle konkordato talebinin kabulüne, sonrasında ise ihtiyati tedbir kararının müvekkili şirket ve şirket yetkilisi yönünden devamı ile birlikte 12 aylık kesin mühlet kararı (gerekli görülmesi ve ihtiyaç hasıl olması durumunda ek 6 aylık mehil istemi ve İİK m304-2 fıkrasındaki ek 6 aylık mehil dahil olmak üzere ) verilmesini, akabinde müvekkili şirket ve şirket yetkilisi yönünden davanın kabulü ile birlikte konkordato istemlerinin tasdikine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava; Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h)) istemine ilişkindir. Konkordato borçlarının vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan borçluya alacaklılarla yaptıkları anlaşma çer çerçevesinde ödeme imkanı tanıyan bu haliyle borçluyu haciz baskısından kurtararak mal varlığını korumayı amaçladığı için borçlunun menfaatine olan, aynı zamanda borçlunun iflasına göre daha fazla tatbik edilmesi nedeniyle alacaklıların da lehine olduğu kabul edilen bir kurumdur. Ancak bu dengenin korunması halinde alacaklı konkordatodan yararlanabilecektir. Konkordato projesinin kabule değer olup olmadığının değerlendirilmesinde borçlunun proje kapsamında borçlarını öngördüğü plan çerçevesinde ödeyebilme imkanının olup olmadığı mahkemece değerlendirilecektir. Konkordato talepleri yargılama sırasında değişen ekonomik parametrelere göre değerlendirilebileceğinden bu haliyle dava teorisinden ayrılır. Komiser raporları ve atanmış komiser raporları çerçevesinde konkordato tasdiki sonrası gelişmeler de dahil olmak üzere borçlunun davranışları verilecek karar üzerinde etkili olacaktır.
Konkordato isteminde bulunan her bir davacı için ayrı konkordato ön projesi sunulmalı İİK'nun 305.maddesinde konkordatonun tasdiki için aranan şartlar her bir davacı için ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Borca batıklık ise, borçlunun mal varlığındaki aktif değerler toplamının, pasif değerler toplamını karşılayamaması durumudur. Şirketin borca batık durumda olup olmadığı TTK'nun 376. maddesi uyarınca rayiç değerlere göre tespit edilmelidir.Dava teorisindeki genel ilkeden farklı olarak konkordato bir dava olmadığından, borca batıklık sadece talep tarihi itibariyle değil, yargılama safhasındaki olumlu veya olumsuz gelişmeler de dikkate alınarak belirlenmelidir. İİK'nun 285. maddesinde konkordato talebi düzenlenmiştir. Konkordato öncelikle borçlu tarafından talep edilmektedir. Borçlu ise, iflasa tabi olan veya olmayan bir gerçek veya tüzel kişi olabilmektedir. İİK‘nun 285. maddesinde, yetkili ve görevli mahkeme düzenlenmiş, yasada, iflasa tabi olan borçlu için, İİK‘nun 154. maddesine atıf yapılarak ilgili maddenin birinci veya üçüncü fıkradaki yazılı yerlerdeki Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili ve görevli olduğu vurgulanmıştır. Davacı tarafından açılan davada mahkememizin yetkili ve görevli olduğu belirlenmiştir.Tensiben davacı tarafa iflas avansının yatırılması, 5 aylık komiser ücretinin yatırılması, konkordato gider avanslarının yatırılması için kesin süre verilmiş, davacı tarafça verilen süre içerisinde eksikliklerin tamamlandığı anlaşılarak, 30/05/2025 tarihli ara karar ile davacılar hakkında 3 ay süre ile geçici mühlet kararı verilmiş, komiser heyeti atanmış, ticaret sicil kayıtları celp edilmiş, gerekli ilanlar yaptırılmış ve komiser heyetinden davacıların sunmuş olduğu proje ve belgeler incelenmek suretiyle rapor alınmıştır.
-Komiser heyetinin 25/08/2025 tarihli geçici mühlet dönemine ilişkin raporda; " ... şirketin,(geçici mühlet tarihi olan) 30.05.2025 tarihi itibarıyla özvarlıkları tutarı 27.968.702.55 TL olduğu, ödenmiş sermaye tutarı olan 10.000.000.-TL'nin şirket bünyesinde korunduğu, 30.05.2025 tarihli bilançosundan, kaydi olarak özvarlıklarının 27.968.702.55 TL olarak tespit edildiği, borca batık durumda olmadığı, şirketin ticari faaliyetlerini sürdürdüğü, şirket ile birlikte konkordato talebinde bulunan davacı şahsın şirketin tek ortağı ve imza yetkisine haiz müdürü olduğu, tacir olmadığı, şirketin banka borçlarına kefil olduğu, davacı şahsın konkordato teklifini, şirketin teklifi ile ilişkilendirdiği, şirketin 31.03.2025 tarihli mali verilerini esas alarak konkordato projesi hazırladığı, ancak mühlet tarihli 30.05.2025 mali veriler ile 31.03.2025 tarihli mali veriler karşılaştırıldığına toplam borç tutarında ciddi bir azalma olduğu görüldüğü, bu azalmanın borç ödemelerinden kaynaklandığı, bu halde mühlet tarihli mali veriler esas alınarak ve toplam borca göre kaynakların tekrar değerlendirilerek projenin revize edilmesi gerektiği, geçici mühlet tarihi içindeki ticari faaliyetin görece son dönemde hızlanması, satışların ve satış anlaşmalarının görece yeni olarak yapılması nedeniyle şirketin ticari faaliyetinin bir süre daha izlenmesi, revize proje sunulması ve iki bilirkişinin ek raporunu sunması bakımından geçici mühletin iki ay uzatılabileceğinin değerlendirildiği " yönünde tespitlerini sundukları anlaşılmıştır.
Üç aylık geçici mühletin sonunda Mahkememizin 29/08/2025 tarihli duruşmasında; davacılar hakkında konkordato geçici mühletinin İİK'nun 287/4 maddesi uyarınca 2 ay süre ile uzatılmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Komiser heyetinin 23/10/2025 tarihli beş aylık geçici mühlet sonu nihai raporunda;
" ... şirketin rayiç değer bilançosuna göre özvarlığının özvarlıkları tutarının 19.074.339.43 TL olduğu, borca batık durumda olmadığı, Şirketin 2025 yılı ticari faaliyetinin, 2024 yılına göre ciddi oranda azaldığı, Taşıt ve taşınmaz satışından elde edilmesi planlanan kaynakta bilirkişi raporlarına göre toplamda (14.100.000 + 6.743.000=) 20.843.000 TL açık bulunduğu, Şirketin 4 yıl 3 aylık süre içerisinde finansman gideri hariç 138.701.452.-TL faaliyet kâr'ı elde etmeyi hedeflediğinin anlaşıldığı, geçmişe dönük 3 dönem (2022-2024) net satış ortalamasının 123.926.029,51 TL, faaliyet kâr'ı ortalamasının 3.797.659,61 TL olduğu, faaliyet kârının net satışlara oranının % 3,06 olduğu, projeksiyon gelir tablosunda ise 4 yıl 3 aylık dönemde ortalama 72.980.135,53 TL net satış, yine ortalama 32.635.635,76TL faaliyet kâr'ı öngörüldüğü, buna göre hedeflenen faaliyet kâr'ı ortalama %44,72 olarak hesaplandığı, buna göre bu kaynak kaleminde öngörünün gerçekleşmesinin kuvvetle muhtemel olmadığı, şirket ortağının, şirkete 12.293.190,58 TL borcu olduğu, diğer yandan 15.000.000.TL ödenmemiş sermaye borcu olduğu, bu iki kalemin toplamının 27.293.190,58 TL olduğu, bunun şirketin taahhüt edilen sermayesinin (25.000.000.-TL) olduğu, ortak tarafından 10.000.000.-TL sermaye ödemesi yapıldığı, ancak daha sonra ortağın 12.293.190,58 TL ile, ödediği sermayeyi fazlasıyla geri aldığı, kalan sermaye taahhüt borcunun yerine getirilmediği dikkate alındığında, bu durumların alacaklıların aleyhinde olduğu, şirket projesinin başarıya ulaşma ihtimalinin bulunmadığı, şirket ile birlikte konkordato talebinde bulunan davacı şahsın şirketin tek ortağı ve imza yetkisine haiz olduğu, tacir olmadığı, komiser heyeti ön raporunda davacı şahsın projesinin revize edilmesi gerektiğinin belirtildiği, ancak bu hususta herhangi bir revize yapılmadığı, bu nedenle davacı şahsın projesinin başarıya ulaşma ihtimalinin bulunmadığı" yönünde rapor düzenlenmiştir.Dosya kapsamı ve komiser raporlarında yapılan tespitlerde dikkate alınmak suretiyle yapılan değerlendirmede; şirketin rayiç değerlere göre mal varlığı hesaplamasının yapıldığı, şirketin rayiç değer bilançosuna göre özvarlığının özvarlıkları tutarının 19.074.339.43 TL olduğu, borca batık durumda olmadığı, Şirketin 2025 yılı ticari faaliyetinin, 2024 yılına göre ciddi oranda azaldığı, taşıt ve taşınmaz satışından elde edilmesi planlanan kaynakta bilirkişi raporlarına göre toplamda (14.100.000 + 6.743.000) 20.843.000 TL açık bulunduğu, şirketin 4 yıl 3 aylık süre içerisinde finansman gideri hariç 138.701.452.-TL faaliyet kâr'ı elde etmeyi hedeflediği anlaşıldığı, geçmişe dönük 3 dönem (2022-2024) net satış ortalaması 123.926.029,51 TL, faaliyet kâr'ı ortalaması 3.797.659,61 TL olup, faaliyet kârının net satışlara oranının 903,06 olduğu, projeksiyon gelir tablosunda ise 4 yıl 3 aylık dönemde ortalama 72.980.135,53 TL net satış, yine ortalama 32.635.635,76 TL faaliyet kâr'ı öngörüldüğü, buna göre hedeflenen faaliyet kâr'ı ortalama 944,72 olarak hesaplandığı, buna göre bu kaynak kaleminde öngörünün gerçekleşmesinin kuvvetle muhtemel olmadığı, şirket ortağının, şirkete 12.293.190,58 TL borcu olduğu, diğer yandan 15.000.000.- TL ödenmemiş sermaye borcu olduğu, bu iki kalemin toplamının 27.293.190,58 TL olduğu, bunun şirketin taahhüt edilen sermayesinin (25.000.000.-TL) olduğu, ortak tarafından 10.000.000.-TL sermaye ödemesi yapıldığı ancak daha sonra ortağın 12.293.190,58 TL ile, ödediği sermayeyi fazlasıyla geri aldığı, kalan sermaye taahhüt borcunun yerine getirilmediği dikkate alındığında, bu durumların alacaklıların aleyhinde olduğu, şirket projesinin başarıya ulaşma ihtimalinin bulunmadığı, şirket ile birlikte konkordato talebinde bulunan----------, şirketin tek ortağı ve imza yetkisine haiz müdürü olduğu, tacir olmadığı, komiser raporlarında da belirtilmesine rağmen gerçek kişi projesinin revize edilmesi gerektiğinin belirtilmesine rağmen bu hususta herhangi bir revize yapılmadığı, bu nedenle davacı şahsın da projesinin başarıya ulaşma ihtimalinin bulunmadığı kanaatine varılarak davacıların kesin mühlet verilmesi taleplerinin reddine, geçici mühlet kararının kaldırılmasına, davacı şirket borca batık olmadığından İflas kararı verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacılar; ------- Şirketi ile-------- kesin mühlet verilmesi taleplerinin reddine, geçici mühletin kaldırılmasına,
2-Davacı şirket borca batık olmadığından iflas kararı verilmesine yer olmadığına,
3-Tüm konkordato tedbirlerinin kaldırılmasına ve Konkordato Komiserlerinin görevlerine son verilmesine,
4-Bu kararın Basın İlan Kurumu resmi ilan portalında ve --------- resen ilanına,
5-İİK 288./2 maddesinde adı geçen yerlere işbu kararın bildirilmesine,
6-Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
7-Davacı tarafça yapılan tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacılar vekili ve hazır bulunan bir kısım alacaklılar vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 27/10/2025