mahkeme 2023/561 E. 2024/757 K.

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/561 Esas
KARAR NO: 2024/757
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/07/2023
KARAR TARİHİ: 24/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı şirket aralarındaki anlaşma gereği hizmet karşılığı olarak 9 adet çek tanzim edilmiş ve davalı tarafa teslim edilmiş olduğunu, taraflar arasında anlaşmaya bağlı olarak 25.08.2021 tarihinde protokol düzenlenerek imzalandığını, davalı taraf anlaşmaya uymayarak malları teslim etmediğini ve vereceği hizmetleri yerine getirmediğini, davalı şirket yapmayı taahhüt ettiği iş karşılığı kendisine teslim edilen 9 adet çekin, 6 adedini müvekkile iade etmiş olduğunu, geri kalan 3 adet çekin iade edilmediğini, çeklerin: ---------Ş. ----------- şubesinin --------- çek numaralı 30.12.2021 keşide ve ibraz tarihli, düzenlenme yeri --------- olan 75.000,00-TL. tutarındaki çek, ----------Ş. ---------- şubesinin ---------- çek numaralı, 10.01.2022 keşide ve ibraz tarihli, düzenlenme yeri ---------- olan 75.000,00-TL. tutarındaki çek ile 7, ---------Ş. --------- şubesinin ---------- çek numaralı, 20.01.2022 keşide ve ibraz tarihli, düzenlenme yeri ------------ olan 75.000,00-FL. tutarındaki çekler olduğunu, netice olarak; çeklerden dolayı borçlu olmadığımızın tespitine, takdiren teminatsız olarak çeklerin tahsilinin önlenmesi bakımından ihtiyati tedbir kararı verilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı tarafa usulüne uygun tensip zaptı ve dava dilekçesi tebliğ edilmiş ancak taraf dosyaya cevap dilekçesi sunmamıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibariyle; satış sözleşmesi kapsamında keşide edilen çeklerin bedelsiz kaldığı iddiasıyla İİK m.72/II hükmü gereğince icra takibinden önce açılan menfi tespit davasıdır.Dava basit yargılama usulüne tabi olup davacının tedbir istemine ilişkin olarak tensiben kurulan ara karar ile dava konusu çeklerin teminat karşılığında yalnızca davalı tarafından icra takibine konulmasının engellenmesine ilişkin muvakkat karar kurulmuş, belirlenen ön inceleme gününde tahkikata geçilerek taraflarca dosyaya sunulan deliller toplanmış, çeklerin akıbetleri ilgili bankalardan sorularak bilirkişi raporu alınmış ve yargılama sonuçlandırılmıştır.Dava konusu edilen davacı tarafından keşide edilen muhatabı -------Ş. ---------- şubesinin ---------- çek numaralı, 30.12.2021 keşide ve ibraz tarihli, düzenlenme yeri ----------- olan 75.000.-TL. Bedelli, -----------Ş. ---------- şubesinin --------- çek numaralı, 10.01.2022 keşide ve ibraz tarihli, düzenlenme yeri ------------ olan 75.000.-TL. Bedelli, ve -----------Ş. ----------- şubesinin ---------- çek numaralı, 20.01.2022 keşide ve ibraz tarihli, düzenlenme yeri ---------- olan 75.000.-TL. bedelli 3 adet çekin akıbeti ile ilgili yazılan yazılara verilen yanıtlarda çek sorumluluk bedellerinin ödendiği ancak bakiyelerinin bulunmaması sebebiyle çeklerin ilgilisine teslim edildiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.Davacı vekili tarafından sunulan 25/08/2021 tarihli protokol incelendiğinde taraflar arasında farklı keşide tarihlerini içeren ve her biri 75.000,00 TL bedelli ---------- seri numaraları arasındaki 9 adetteki toplam 675.000,00 TL bedelli çekin davacı tarafından davalıya verildiği, söz konusu protokolde çekler karşılığında malzemelerin 3 iş günü içerisinde davacı şirkete teslim edileceğinin bildirildiği görülmüş, mahkememizce 2 nolu celse 2 nolu ara kararı gereğince söz konusu protokolün altında yer alan ve celp edilen sicil kayıtlarında davalının yetkilisi olmadığı anlaşılan ----------- davalı şirketi temsile yetkili olup olmadığı hususunda HMK m.220/III hükmü gereğince değerlendirme yapılacağı ihtarı ile birlikte davalıya tebliğ edilmiş, davalı tarafından verilen süre içerisinde herhangi bir beyanda bulunulmadığı görülmüştür. Taraflar tacir olduğundan her iki yan ticari defter ve kayıtlarının mali müşavir bilirkişi vasıtasıyla incelenerek rapor tanzimi için dosya mali müşavir bilirkişi ----------- tevdi edilmiş, anılan bilirkişi tarafından sunulan 22/01/2024 tarihli bilirkişi raporu HMK m.282 hükmü kapsamında denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.Dava konusu uyuşmazlık taraflar arasında kurulan sözleşmenin niteliğinin ne olduğu, davacı tarafından keşide edilen muhatabı ----------Ş. ----------- şubesinin ------------- çek numaralı, 30.12.2021 keşide ve ibraz tarihli, düzenlenme yeri --------- olan 75.000.-TL. Bedelli, ---------Ş. ---------- şubesinin ---------- çek numaralı, 10.01.2022 keşide ve ibraz tarihli, düzenlenme yeri ---------- olan 75.000.-TL. Bedelli, ve ---------Ş. --------- şubesinin ----------- çek numaralı, 20.01.2022 keşide ve ibraz tarihli, düzenlenme yeri ------------ olan 75.000.-TL. bedelli 3 adet çekten dolayı bedelsizliğe dayalı borçlu olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.Tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında satış sözleşmesi kapsamında ticari ilişki kurulduğu, davacının alıcı, davalının satıcı olduğu, taraflar arasında 25/08/2021 tarihli protokol ile 9 adette toplam 675.000,00 TL tutarındaki çekin mal karşılığı davalıya verildiği ve davalının 3 gün içerisinde nitelikleri belli olmayan malları davacıya teslim edeceği yönünde tarafların mutabık kaldıkları, dava konusu 3 adet çekin davalı şirket tarafından ciro edilmek suretiyle 3.kişilere teslim edildiği ve banka yazı cevaplarında karşılıksız işlemi gördükleri ve sadece sorumluluk bedellerinin banka tarafından ilgili hamillere ödendiği, taraflar arasındaki sözleşmenin hukuki niteliği ve dava konusu çeklerin bedelsiz kaldığı yönündeki iddia kapsamında açılan menfi tespit davasında her ne kadar ispat yükü davacının üzerinde ise de toplanan delillere ve HMK m.220/III hükmünde yer alan ihtar ile protokolün davalı taraf nezdinde bağlayıcı olduğu kabul edilerek emsal içtihatlar uyarınca satış sözleşmesinde mal teslimini ispat etme yükümlülüğünün satıcı/davalı üzerinde olduğunu, bu hususta dosyaya herhangi bir delil sunmadığı, alınan bilirkişi raporunda da aksi bir durum tespit edilemediğinden davacının iddiasını ispat ettiği kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulüyle dava konusu edilen muhatabı ----------Ş ----------- Şubesi, keşidecisi davacı ------------ Şirketi, lehtarı ... olan 30/12/2021, 10/01/2022 ve 20/01/2022 keşide tarihli 75.000,00 TL bedelli çekler yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 15.369,75-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 3.842,44-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 11.527,31-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan; 269,85-TL Başvuru Harcı, 3.842,44-TL Peşin/nisbi Harcı, 3.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 509,75-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 7.622,04TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 36.000,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Tarafların dava şartı olması nedeniyle başvurdukları ----------- Arabuluculuk Bürosu ----------Arabuluculuk Numaralı görüşmeler neticesinde belirlenen 3.120,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
6-Taraflarca yatırılan ancak sarf olunmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
İlişkin olarak davalının yokluğunda davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/10/2024