mahkeme 2022/947 E. 2025/114 K.

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/947 Esas
KARAR NO: 2025/114
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/11/2022
KARAR TARİHİ: 11/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ...'un muhasebeci olduğunu, dava konusu icra takibinde yer alan diğer borçlu ---------- müvekkilin mükellefi olduğunu, aralarında meydana gelen dostluğa istinaden ---------- müvekkilden hatır çeki istediğini, davacıda bu isteğe olumlu karşılık vermiş ve ----------- 18/04/2009 keşide tarihli 31.000,00-TL bedelli çeki verdiğini, davacı imzalayarak hatır için vermiş olduğu çekin yasal süresinde ibraz edilmemesi üzerine, bu çeki ----------- talep ettiğini, davacı bu çekin kendisine teslimini beklerken dava konusu çek 18/09/2009 tarihinde bankaya ibraz edilerek karşılıksızdır kaşesi vurulduğunu, bunun üzerine müvekkil diğer borçlu ------------ ile görüşmüş ve işi bir an evvel çözmesini talep ettiğin, işin çözülmesini beklerken 12/02/2010 tarihinde kendisine ---------- İcra Müdürlüğü ----------- E. sayılı icra dosyasında ödeme emri tebliği geldiğini, bunun üzerine çek borçluları müvekkil ... ve diğer borçlu ----------- avukata vekalet vererek ve ----------- İcra Hukuk Mahkemesinde ----------- e. sayılı dava ile yetkiye ve borca itiraz davası açtıklarını, ancak, davayı takip etmemesi nedeni ile dava 14/12/2010 tarihinde açılmamış sayılmasına karar verilerek kapandığını, davacı o tarih ve sonrasında maddi ve manevi sebeplerle icra takibi ile ilgilenememiş ve bugüne kadar gelindiğini, ----------- İcra Müdürlüğünün ------------ Esas sayılı icra dosyasınının açılmasına sebep olan 18/04/2009 keşide tarihli 31.000,00-TL bedelli çekin; hatır çeki olması, çekten dolayı müvekkilin bir borcunun bulunmaması, asıl olarak çekteki keşide tarihi olan 18/04/2009 tarihinin tahrifat yapılarak 18/09/2009 yapılması ve bu tahrifatın/ düzeltmenin paraf altına alınmaması, tahrifat ve düzeltme nedeni ile çekin gerçek yasal süre içerisinde bankaya ibraz edilmemiş olması, çekin Tahrifat ve Düzeltme nedeni ile kambiyo senedi olma vasfını yitirmiş olması nedenleri ile, ----------- İcra Müdürlüğünün ----------- Esas sayılı icra takibinin öncelikle tedbir kararı verilerek takibinin durdurulması, 18/04/2009 ( 18/09/2009) keşide tarihli 31.000,00-TL bedelli çekten borçlu olmadığın tespiti ile iptali, 18/04/2009 ( 18/09/2009) keşide tarihli 31.000,00-TL bedelli çekte tahrifat olduğundan kambiyo senedi vasfında olmadığından Kambiyo senetlerine mahsus takibin iptalini talep ettiklerini beyan etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil, ----------- 31.000,00-TL bedelli 18.09.2009 vade tarihli çeki alacağı karşılığında aldığını, vade tarihinde çekin karşılığını almak için çeki bankaya ibraz etmiş ancak davacı borçlunun hesabında çekin karşılığı bulunmadığı için banka tarafından dava konusu çeke karşılıksızdır şerhi vurulduğunu, bunun üzerine müvekkil ciro zincirinde sorumluluğu bulunan cirenta ----------- ve davacı borçlu keşideci ... hakkında 09.02.2010 tarihinde ----------- İcra Müdürlüğü'nün ----------- Esas numaralı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlattığını, borçlu, icra takibine karşı ----------- Esas sayılı dosyası ile yetkiye ve borca itiraz davası açmış; dava takipsiz bırakılmış ve --------- ilamı ile davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini, tüm bu olaylardan 12 yıl sonra davacı borçlu huzurdaki menfi tespit davasını açtığını, ancak bu davanın kötüniyetli olarak açılmış olduğu açıkça ortada olduğunu, öncelikle davacının ----------- hatır çeki vermiş olduğu iddiası ile dava konusu borcun varlığının yokluğunun ispatı mümkün olmadığını, hatır çeklerinin üzerinde hatır çeki olduğuna dair, çeki geçersiz kılacak bir ibare bulunmadığını, varsayım olarak; davacı/borçlu tarafın hatır çeki iddiasının doğru olduğunu kabul etsek bile bu durumda da müvekkil, somut olayda iyiniyetli 3. kişi konumunda olduğunu, dava konusu çek müvekkile davacı ile aralarındaki borç ilişkisi sebebiyle verildiğini, zira davacı da dava dilekçesinde; "Müvekkil imzalayarak hatır için vermiş olduğu çekin yasal SÜRESİNDE İBRAZ edilmemesi üzerine, bu çeki ----------- talep etmiştir." şeklinde beyanda bulunduğunu, bu halde davacının ---------- söz konusu çeki hatır çeki olarak vermiş olduğunu varsaydığımızda niçin yasal süresi içinde ibraz edilmesini beklediği çelişkisini de beraberinde getirdiğini, davacı/borçlu yine dava dilekçesinde çek üzerinde tahrifat yapıldığını bu sebeple borcu olmadığını iddia ettiğini, bu haliyle davacı açıkça borcun varlığını kabul etmiş ancak çek üzerinde tahrifat yapıldığı gerekçesiyle borçlu olmadığını iddia ettiğini, borçlunun ikrar ettiği borcunu ödediğine dair bir delili de bulunmadığını, bu halde somut olayda davacının borçlu olmadığına dair hiçbir ispatı bulunmadığını, davacının iddia etmiş olduğu hususlar borç ikrarını ve borcu ortadan kaldırmadığını, davacı ile ------------ arasındaki hukuki ihtilaf iyiniyetli 3. kişi konumunda olan müvekkili bağlamadığını, keza davacının iddialarının muhatabı da müvekkil olmadığını, davacının amacı müvekkilin alacağına kavuşmasını geciktirdiğini, davacı borçlunun dosyanın kesinlemesinin üzerinden 12 yıl geçmesinin ardından huzurdaki menfi tespit davasını açmış olması açıkça kötüniyetli ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davacının huzurdaki davayı açmasının nedeni müvekkilin alacağına kavuşmasını yargı makamlarını meşgul etmek suretiyle geciktirdiğini, bu halde davacının haklı bir gerekçesi olmadan açmış olduğu davada da kötüniyeti korunmamalı olduğunu, davanın reddini; davacı hakkında %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ettiklerini beyan etmiştir.
Mahkememizce alınan 05/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda bilirkişi; İnceleme konusu ----------- şubesine ait keşidecisi ... olan Hamiline yazılı İstanbul 18.9.2009 okunur keşide tarihli 31.000 TL bedelli ------------ nolu çekin --------------- ile yapılan analizinde; evvelce '18.4.2009' olan tarihin farklı renk tonlu ve kalibreli bir kalem ile üstten geçme yöntemiyle halen olan '18.9.2009' haline dönüştürüldüğü, tarih değişikliğine ilişkin çevresinde herhangi bir imza bulunmadığı, sonradan yapılan '18.9.2009' ibarelerinin üstten geçme yöntemi ile oluşturulmuş olduklarından yapan kişinin karakteristik tanı unsurlarını yansıtmayacağı cihetle; söz konusu tarih değişikliğinin davacı ... ya da bir başkasının elinden çıkıp çıkmadığı hususunda ileri bir tespite gidilemeyeceği yönündeki görüş ve kanaatlerini rapor olarak mahkememize sunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE:Eldeki dava; ---------- İcra Müdürlüğünün ------------ Esas sayılı takip dayanağı çek yönünden menfi tespit talebine ilişkindir.
Her ne kadar davacının keşidecisi olduğu 31.000,00 bedelli, 18.04.2009 tarihli, hamiline olarak düzenlenmiş çek davalı tarafından ----------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- esas sayılı dosyası ile takibe konulmuş ve dosya işlemsiz bırakılmış ise de yerleşik içtihatlara göre takipsiz bırakılmış dosya hakkında davacının menfi tespit davası açmakta hukuki yararının bulunduğu dikkate alınarak yargılamaya devam olunmuştur.Her ne kadar davacı, davaya konu çeki dava dışı ----------- hatır çeki olarak verdiği iddiasında bulunmuş ise de hatır çeki şahsi defii olup hamil olan davalıya karşı ileri sürülemez. Tahrifat defii ise herkese karşı ileri sürülebilen mutlak defiilerden olduğundan bu hususta mahkemece inceleme yapılmıştır.
HMK.nun 207. maddesi hükmü gereğince senetteki düzeltmelerin borçlu (keşideci) tarafından paraf edilmesi gereklidir. Yani, senette mevcut olan çıkıntı veya senet metni altındaki hak ve silinti ayrıca tasdik edilmemiş ise inkâr halinde yok hükmündedir. Bu nedenle senet üzerinde yapılan değişikliklerin geçerli olabilmesi için, düzenleyen tarafından imza veya paraf edilmek suretiyle onaylanması gerekir. Düzeltmenin onaylı olmaması veya imzanın keşideciye ait olmadığının anlaşılması halinde, düzeltme yok hükmünde olup, senedin düzeltme öncesi durumuna göre değerlendirme yapılır. Borçlunun söz konusu itirazları sabit olduğu takdirde; çekin TTK.'nun 796. ve 808. maddelerinde (Eski TTK.nun 708. ve 720.maddeleri) öngörülen yasal süreden sonra ibraz edildiği sonucuna varılacak davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilecektir.Çekin keşide tarihinde tahrifat yapıldığı ve paraf imzasının da sahte olduğu yönündeki itirazlar bilirkişi incelemesi ile sonuçlandırılmalıdır. Çek keşideci tarafından düzenlenmiş olduğundan, çek üzerindeki çıkıntı ve değişikliklerin keşideci tarafından paraf edilmesi gerekir. Somut olayda 26.08.2024 tarihli bilirkişi raporu ile sabit olduğu üzere davacı keşideci tarafından düzenlenen çekin keşide tarihinin evvelce 18.04.2009 olmasına rağmen üzerinde tahrifat yapılarak 18.09.2004 yapıldığı, yapılmış olan bu tahrifatın yanında paraf bulunmadığı, yukarıda da belirtildiği üzere paraf bulunmayan düzeltmelerin yok hükmünde sayılacağı, tahrifatın davacı tarafından yapıldığına ilişkin bilirkişi tarafından değerlendirme yapılamadığı, tahrifatın mutlak defi niteliğinde olup herkese karşı ileri sürülebileceği, çekin tahrifat öncesindeki haline göre değerlendirme yapılması gerektiği, tahrifat öncesinde keşide tarihinin 18.04.2009 olduğu, çekin ibraz tarihinin ise 18.09.2004 tarihi olduğu yani süresinde ibraz edilmediği, davacının davaya konu çek dolayısıyla davalıya borçlu olmadığının anlaşıldığı, her ne kadar davacı tarafından kötüniyet tazminatı talep edilmiş ise de dosya kapsamında davalının kötüniyetli olduğuna ilişkin bilgi ya da belge bulunmadığı anlaşılmakla davacının davaya konu çek sebebiyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, kötüniyet tazminatı talebinin ise reddine dair davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kısmen kabulü ile davacının ---------- İcra Müdürlüğü'nün ----------- Esas sayılı dosyasından ve bu takibe konu ------------ Şubesine ait keşidecisi davacı ... olan hamiline düzenlenmiş, ----------- seri numaralı, 31.000,00 TL bedelli, 18.09.2009 (tahrifat öncesi 18.04.2009) keşide tarihli çek yönünden borçlu olmadığının tespitine,
2-Davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
3-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 2.117,61-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 569,09-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.548,52-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 569,09-TL Peşin nisbi Harcı, 4.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 195,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 4.844,79TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı miktar itibari ile KESİN olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/02/2025