mahkeme 2022/88 E. 2023/785 K.

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/88
KARAR NO : 2023/785

DAVA : Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ : 04/02/2022
KARAR TARİHİ : 10/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava konusu aracın, davacı müvekkilimiz ---- Şirketi’nin ----- sayılı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesiyle sigortalı olduğu, 17.03.2020 tarihinde davalı araç kiralama firma sahibi ----ait ----- plakalı araç --- üzerinden -----Caddesi istikametinde seyir halinde olduğu esnada ----Hastanesi önüne geldiğinde aracın direksiyon hakimiyetin kaybederek park halindeki ------plakalı aracın sol yan arka kısmına çarpıp savrulmasıyla yine park halinde bulunan----- plakalı sağ yan kısımlarına çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ----- plakalı araç hasarının, aracın kendi kaskosu tarafından giderildiğini, araç malikine değer kaybı ödemesinin yapıldığını, araç sürücüsünün kusurlu olması nedeniyle Z.M.M.S. poliçe kapsamında müvekkil şirkete rücu edildiğini, Kaza sonrası polis memurları tarafından tutulan kaza tespit tutanağında ----- plakalı araç sürücüsünün ehliyetsiz araç kullandığını, Karayolları Trafik Kanunu’nun 84/1 maddesi (Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma hallerinde asli kusurlu sayılırlar) kuralının ihlal edildiğinden asli kusurlu olduğu, bu nedenle ödenen hasar bedelinin davalıya rücu edilmesinin talep edildiği, -----plakalı aracın kasko sigortası olan -----tarafından tayin edilen eksper raporunda araçta oluşan hasarın 41.938,77 TL değerlendirildiğini, hasar zararı ödemesinin yapıldığını, Hasar gören araç malikine 22.05.2020 tarihinde 7.344,00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, teminat limiti dahilinde 27.07.2020 tarihinde 33.656,00 TL kasko şirketine ödeme yapıldığını, araç sürücüsünün kusurlu olması nedeniyle ödenen 41.000,00 TL’ nin davalıya rücu edildiğini, 06.01.2022 tarihinde ---- dosya numaralı,---- arabulucu numaralı, arabulucu Av. ----- tarafından düzenlenen arabulucu nezdinde davalı taraf ile anlaşmaya varamamış olduklarını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; 41.000,00 TL tazminat alacağının, 7.344,00 TL kısmı için ödeme yapılan 22.05.2020 tarihinden itibaren, 33.656,00 TL kısmı için ödeme yapılan 27.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz oranıyla birlikte davalıdan tahsilini, Yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı taleplerinin zaman aşımına uğramış olduğu, müvekkilinin-----plakalı araç için dava dışı ------ ile 20.02.2018 tarihli uzun dönem (36 aylık) araç kiralama sözleşmesi imzaladığını, bu nedenle meydana gelen kazada ve zararda herhangi bir sorumluluğunun olmadığı, kira sözleşmesi neticesinde kaza tarihinde aracın bütün sorumluluğunun ----- ye ait olduğu ve meydana gelen kazada araç sürücüsü olan ------ sorumlu olduklarını, söz konusu kişilere ihbar talep edildiği, davacının iddia ettiği kusur oranı ve 41.000,00 TL tazminat miktarlarının kabul edilmediği, meydana gelen kazada kusur oranı ve zarar hususunda bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, yukarıda izah edilen nedenlerle; haksız ve hukuksuz davanın reddini, faiz ve ferilerine ilişkin tüm taleplerin reddini, yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Davacı sigorta şirketi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi kapsamında zarar gören üçüncü kişiye ödenen tazminatın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4. maddesi gereğince kendi sigortalısından rücuan tahsili için işbu davayı ikame etmiştir.Davacı sigorta şirketi tarafından davalıya ait aracın 05.04.2019-05.04.2020 tarihlerini kapsayan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesinin düzenlendiği, sigortalının davalı olduğu anlaşılmıştır.Davalının tacir olup olmadığını belirlemek amacıyla ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmış ve gelen cevabi davacının bilanço usulüne göre defter tuttuğu belirtilmiş olduğundan davalının tacir olduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu kazadan sonra düzenlenen kaza tespit tutanağında kazanın 17.03.2020 tarihinde meydana geldiği, davalı sigortalı adına kayıtlı olan aracın sürücüsünün -----olduğu ve ehliyetsiz olduğu belirtilmiştir.2918 sayılı KTK'nun 95. maddesi gereğince sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir.
Davacı sigorta şirketi ile davalı arasındaki ilişki sigorta sözleşmesinden kaynaklanan bir ilişki olup sözleşme ayakta durduğu sürece hüküm ifade eder. Taraflar arasında düzenlenen sigorta sözleşmesi gereğince zarar gören üçüncü kişinin zararının ödeyen sigorta şirketi sözleşmenin tarafı olan sigortalıya karşı sözleşme hükümlerine aykırılık nedeniyle poliçenin eki niteliğindeki Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 maddesinde belirtilen şartların varlığı halinde rücu edebilir. Buna göre; sözleşme ilişkisinden kaynaklanan rücu hakkının sigortacı tarafından sigorta sözleşmesinin tarafı yani akidi olan sigortalıya karşı ileri sürebileceğinden davacı sigorta şirketi, söz konusu davayı ancak kendisi ile sözleşme yapan kişiye karşı açabilir. Taraflar arasında 05.04.2019 tarihinde düzenlenen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesinde davalının sigortalı olarak sözleşmenin tarafı olduğu, dava konusu kaza tarihi itibarı ile davacı ile davalı arasındaki sözleşme ilişkisinin halen devam etmekte olduğu anlaşılmakla davalının kazaya karışan aracın uzun süreli kiraya verildiğinden bahisle kiracıya davanın yöneltilmesi gerektiği yönündeki savunmasına itibar edilmemiştir.
Poliçe düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün -----sayılı ----- yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4. maddesinde; “Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı düzenlenmiş “Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.
Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.
Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:
a-) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,
b-) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,
c-) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,
ç-) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,
d-) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1 maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,
e-) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,
f-) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,
Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Davacı sigorta şirketi, sigortalı aracın dava dışı hak sahiplerine, sigortalı araç sürücüsünün sürücü belgesiz olarak kullanımı sırasında zarar verdiği iddiası ile eldeki davayı açmıştır. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.4.c maddesi uyarınca, tazminatı gerektiren olay, aracın KTK hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafından sevkedilmesi sonucunda meydana geldiği takdirde sigortacının sigorta ettirene rücu imkanı bulunmaktadır. (Bkz. Yargıtay -----.HD'nin 16/05/2019 gün----- sayılı, 06.11.2018 gün ------ sayılı, 01/10/2018 gün -----. sayılı, 12.05.2014 gün -------- sayılı, 10.03.2014 gün -----sayılı ilamları) Somut olayda araç sürücüsünün ehliyetsiz olduğu dikkate alındığında rücu koşullarının oluştuğu hususunda tereddüt bulunmamaktadır.
Kazaya karışan tarafların kusur oranlarının belirlenmesi ve rücu talep edilen miktarlar yönünden gerçek zararın tespit edilmesi amacıyla dosya bilirkişiye tevdii edilmiş, usulüne uygun olarak alınmış, denetime elverişli bilirkişi raporundan anlaşılacağı üzere davalı sigortalı aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğu, onun haricindeki kazaya karışan kişilerin kusurlarının bulunmadığı, davacı tarafından yapılan hasar ve değer kaybı ödemesinin makul olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiştir.
ZMSS poliçesine dayanılarak sigortalı aleyhine açılan rücu davasında faizin başlangıç tarihi (sigortalının temerrüt tarihi) zarar görene zararın ödendiği tarihtir. Davacı sigorta şirketince dava dilekçesinde yasal faizi talep edilmiştir. Bu çerçevede taleple bağlı kalınarak yasal faize hükmedilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın KABULÜ ile; 7.344,00-TL'nin ödeme tarihi olan 22/05/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi, 33.656,00 TL'nin ödeme tarihi olan 27/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 2.800,71-TL karar harcına karşılık peşin alınan 700,18-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.100,53-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından sarfolunan 1.664,75-TL yargılama gideri, 700,18-TL peşin harç ile 80,70-TL başvuru harç gideri toplamı 2.445,63-TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 17.900,00-TL avukatlık ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde ------Arabulucuk Başvuru Nolu dosyada taktir olunan 800,00-TL ücretin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
6-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.