mahkeme 2022/409 E. 2024/116 K.

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/409 Esas
KARAR NO: 2024/116
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 26/05/2022
KARAR TARİHİ: 13/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait olduğu iddia edilen ------- plakalı aracın 13/01/2024 tarihinde seyir halinde iken davalı ------- idaresinde olduğu iddia edilen -------- plakalı aracın müvekkilinin araca çarpması sebebi ile kaza meydana geldiğini, kazada davalı tarafın %100 kusurlu olduğunu ve kaza tespit tutanağından da bu hususunun anlaşılabileceğini, müvekkiline ait aracın hasar aldığını, değer kaybına uğradığını ve hasarlı olduğu süre boyunca çalıştırılamadığını, davalı şahsa ait aracın sigortasının davalı sigorta şirketince kapsam altına alındığını, müvekkilinin -------- plaka sayılı aracın işleten sıfatına haiz olduğunu, kaza sebebi ile araçta değer kaybı oluştuğunu, müvekkilinin aracın hasarlı olduğu süreçte kiraya verememiş ve işin durması sebebi ile kazanç kaybına uğramış olduğunu bu nedenlerle, -------- plakalı araçta meydana geldiği iddia edilen değer kaybı zararına binaen şimdilik 2.000,00TL değer kaybı zararının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, meydana gelen hasar nedeni ile müvekkilinin uğramış olduğu kazanç kaybı zararına ilişkin şimdilik 700,00TL kazanç kaybı zararının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ------- tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı sigorta şirketi cevap dilekçesinde özetle, dava konusu kazaya karıştığı iddia edilen ------- plaka sayılı aracın müvekkilince sigortalandığını ve müvekkilinin sorumluluğunun bulunması halinde müvekkilinin teminat limitleri ile sorumlu tutulabileceğin, dava konusu alacağın zaman aşımına uğradığını, davanın yetki yönünden reddinin gerektiğini, dava konusu kazada davacı tarafından müvekkiline herhangi bir başvuruda bulunulmadığını ve dava şartının yerine getirilmediğini, davacı taleplerinin bilirkişilerce hesaplanması gerektiğini, sigortalısının kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığını, aracın işletilmemesinden doğan kazanç kayıplarının ZMMS teminatı dışında olduğunu bu nedenlerle, davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ------- usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ edildiği ancak davaya cevap dilekçesi sunmadığı anlaşıldı. Davacı vekili 09/01/2023 tarihli ıslah dilekçesinde, müvekkilin aracında meydana geldiği iddia edilen değer kaybı bedeline ilişkin olarak 4.000,00-TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, müvekkilin aracında meydana gelen kazanç kaybı zararına ilişkin olarak 750,00-TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sigorta şirketi hariç olmak üzere davalı -------- tahsiline karar verilmesini talep ve ıslah etmiştir. Mahkememizce alınan 02/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda; -------- plakalı araç sürücüsü davalı -------- kazanın meydana gelmesinde %100 oranında tam kusurlu olduğu, ------- plakalı araç sürücüsü dava dışı ------- kazanın meydana gelmesinde kusursuz olduğu, -------- plakalı araçta mezkür kazada oluşan hasarın kaza tarihi itibariyle, hasar onarım bedelinin 300,00 TL + KDV olduğu, makül onarım süresinin 1 (bir) iş günü olduğu, -------- plakalı araçta mezkur kazada oluşan hasar dolayısıyla, değer kaybı meydana geldiği, değer kaybı miktarının kaza tarihi itibariyle 1.000,00 TL olduğu, eldeki veriler mucibince mezkür aracın daha önce hasar kaydı bulunmadığından ilk defa hasar almış olması dolayısıyla hesap edilen değer kaybı bedelinin davacıya ödenmesi gerektiği, -------- plakalı aracın muadillerinin kaza tarihi itibariyle günlük kira bedelinin ortalama 200,00 TL olduğu, makül onarım süresindeki kazanç kaybı bedelinin 200,00 TL olduğu, faiz ve sair taleplerinin mahkememize ait olduğu, yönündeki kanaatlerini ve raporunu mahkememize ibraz etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, trafik kazası sebebiyle davacının kiracısı olduğu araç yönünden değer kaybı ve hak mahrumiyeti istemlidir.Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler incelendiğinde davacının -------- plakalı aracın maliki olmadığı, uzun süreli kiracısı olduğu yönünde mahkememizce bir tereddüt bulunmamaktadır.Somut olayda 13.01.2021 tarihinde davacının kiracısı olduğu araç olan -------- plakalı araç ile davalı -------- sürücüsü ve diğer davalı --------Ş.'nin ZMSS sigortacısı olduğu ------- plakalı araç arasında trafik kazası meydana geldiği hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.Mahkememizce rapor alanında uzman makine mühendisi bilirkişiye tevdii edilmiş ve 02/01/2024 tarihli rapor dosya arasına alınmıştır. İşbu raporda ------- plakalı araç sürücüsü davalı -------- meydana gelen trafik kazasında %100 kusurlu olduğu, -------- plakalı aracın makul onarım süresinin 1 gün olduğu ve kira bedelinin ortalama 200,00 TL olduğu, değer kaybının da kaza tarihi itibariyle 1.000,00 TL olduğu belirtilmiştir. Bir davada sübjektif hakkı dava etme yetkisi yani dava hakkı kural olarak o hakkın sahibine aittir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/d maddesinde tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartı olarak sayılmıştır. Tazminat davasında davacı olma ehliyeti kural olarak mal varlığında doğrudan doğruya zarar gören kişiye aittir. Ancak, bir şeyi sözleşmeyle (kira, ariyet vs) elinde bulunduran kişiler ve zilyet, onu aldığı gibi malikine aynen iade etmek zorundadır. Somut olayda davacının elindeki aracı kullanamamaktan kaynaklı olarak hak mahrumiyeti yönünden davacının aktif husumetinin bulunduğu hususunda mahkememizce tereddüt bulunmamaktadır. Ancak değer kaybı, araçta hasar meydana gelmesi sebebiyle aracın satılması durumunda daha düşük bedelli satılacağından arada oluşan farkı ifade eder. Görüldüğü üzere değer kaybı tazminatı, ruhu ve niteliği itibariyle malike özgülenmiş bir haktır. Hal böyle olunca dosya kapsamında bulunan bilirkişi raporunu usulüne uygun olarak alındığı, denetime elverişli ve bilimsel olduğu da dikkate alınarak bilirkişi raporundaki saptamalara itibar edilmek suretiyle değer kaybı yönünden davanın reddine, hak mahrumiyeti yönünden ise poliçe kapsamında kalmadığından yalnızca davalı sürücü-------- yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, kazaya sebebiyet veren aracın hususi nitelikte olduğu anlaşıldığından hükmedilen miktara kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kısmen kabulü ile, 200,00 TL hak mahrumiyeti bedelinin kaza tarihi olan 13/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ------ alınarak davacıya verilmesine,
2-Değer kaybı tazminatına yönelik açılan davanın reddine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 80,70TL ile 34,16TL ıslah harcı toplamları 114,86TL'nin mahsubu ile bakiye 312,74TL'nin davalı -------- alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafça sarf olunan 3.341,25TL bilirkişi ve posta masrafı ile peşin alınan 80,70TL peşin harç, 34,16TL ıslah harcı ve 80,70 toplamları 3.536,81 TL'nin davanın kabul ret oranına isabet eden 148,55TL'sinin davalı -------- alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiye tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı taraflarca sarf olunan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 200,00TL vekalet ücretinin davalı -------- alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı sigorta şirketi kendini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT m. 13/3 uyarınca 200,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
8-Davalı -------kendini vekil ile temsil ettirmediğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
9-Dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde-------- Arabulucuk Bürosu'nun --------- Dosya numarası ile takdir olunan 1.600,00TL'nin davanın kabul ret oranına isabet eden 67,20TL 'nin davalı --------, bakiye 1.532,80TL'nin ise davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
10-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 13/02/2024