Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/486 Esas
KARAR NO: 2025/130
DAVA: Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli)
DAVA TARİHİ: 20/07/2018
KARAR TARİHİ: 13/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı şirketin Organik Tarım Gübresi üretimi için ----------- müracaat ederek yapacağı iş ile ilgili Çevre Etki Değerlendirme ----------- raporu aldığı, bilahare ------------ Sanayi Odasına müracaat ederek üretim yapacağı fabrikasının mevcut durumu, etkinliği, üretim kapasitesi vs. ile ilgili olarak Kapasite Raporu aldığı, akabinde ----------Müdürlüğüne müracaat ederek üretimini yapacağı ürün ile ilgili gerekli bilgi ve belgeleri, üretim prosesinin uygunluğunun denetlenmesi ve gerekli izinlerin verilmesi için müracaat ettiği, son olarak da üretimde kullanacağı hammaddelerden olan parça deri ve talaş ile ilgili olarak yasalar çerçevesinde bunları temin etmek ve stoklamak için ----------- gerekli müracaatları yaptığı, Organik tarım gübresi imalatı yapmak için yasanın aradığı tüm hususların davacı şirket tarafından eksiksiz yerine getirildiği, son aşamada davacı şirketin faaliyet adresi olarak davalı yönetimin hizmet sahasında bulunduğu için 12.06.2018 tarihinde davalı tarafa müracaat ederek mevcut GSM ruhsatına Sıvı Organik Gübre İmalatının eklenmesini talep ettiği, davalı tarafın bu müracaat üzerine 26.06.2018 tarihinde ------------ sayı numarası ile verdiği cevapta bizim talebimizin Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğinin 101 m 2 fıkra hükümlerine girmeyeceğini ve talebimizin kabul edilmeyeceğini, bu yöndeki 14.03.2016 tarihli müteşebbis heyet ilke kararı olduğunun bildirildiği, akabinde de 04.07.2018 tarihli tutanak ile davacı şirketin faaliyetlerinin durdurulması yönünde karar alındığı, davacı şirketin taleplerine rağmen ilke kararı dedikleri kararın ne olduğunu davacı şirkete bildirmedikleri, davamız anılan bu haksız ve hukuki dayanaktan yoksun müteşebbis heyet kararı ve durdurma kararının iptali, yargılama süresince davacının faaliyetinin durdurulmasına ilişkin kararın ihtiyati tedbir yoluyla uygulamasının durdurulması ve davacı şirketin faaliyetine devam etmesi talebinden ibaret olduğu, davacı şirket tarafından davalı yönetime yapılan müracaat her ne kadar Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğinin 101 m 2 fıkrasına girmediği iddiasıyla reddedilmiş ve faaliyeti durdurulmuşsa da alınan kararın hukuki dayanağının bulunmadığı, davacı şirket atık maddelerden bir ürün, enerji elde etmekte olduğu ve bu elde edilen ürün hem davacı şirket açısından hem de ülke ekonomisi açısından bir değer olduğu, yukarıda açıklanan ve resen belirlenecek nedenlerle fazlaya dair her türlü talep, dava ve şikâyet hakları saklı kalmak kaydıyla; davalı ... müteşebbis heyetinin davacı şirketin mevcut GSM ruhsatına Sıvı Organik Gübre imalatının eklenmesi taleplerinin reddine ilişkin ret kararının ve faaliyetinin durdurulmasına ilişkin kararının yargılama süresince durdurulması ve davacı şirketin faaliyetine devam edebilmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalı ... Müteşebbis heyeti tarafından haksız ve hukuka aykırı bir şekilde verilen ret kararının ve davacı şirketin faaliyetinin durdurulmasına ilişkin kararın haksız ve hukuka aykırı olduğunun tespiti ile mevcut GSM ruhsatına Sıvı Organik Gübre İmalatının eklenmesi talebinin reddine ilişkin kararın iptali ile davacı şirketin GSM ruhsatına Sıvı Organik Gübre İmalatının yazılmasına ilişkin talebin kabulüne ve davacı şirketin faaliyetine izin verilmesine, devam etmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Organize Sanayi Bölgelerinin 4562 Sayılı Kanuna tabi olarak faaliyet gösteren kuruluşlar olduğu, bölgede faaliyet göstermek, üretim yapmak çok sıkı kurallara bağlandığı, Organize Sanayi Bölgesinde hiçbir firmanın yapılacak işle ilgili bölgeden müsaade ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan üretim yapamayacağı, davacı şirketin, yönetmeliğin açık ve kati hükmü dışında ayrıca bölgeye 4562 sayılı kanun çerçevesinde davalı tarafa taahhütlerde bulunduğu, davacı şirketin kiracılık kaydına girerken verilen ---------- Noterliğinin 6 Mart 2017 tarih ------------ yevmiye no.lu beyan ve taahhütnamesinde “...Üretimden başkaca bir üretim veya kapasite değişikliği yapmamız halinde üretime başlamadan en az 1 ay önce----------- yazılı olarak başvuracağımızı ve izin alınmadan beyan ettiğimizden başkaca bir üretim veya kapasite değişikliği yapmayacağımızı...” beyan edildiği, gerek OSB kanunu, gerekse uygulama yönetmeliği ve onların tamamlayıcı tüzük ve yönetmelikleri organize sanayi bölgelerindeki her işlemi disipline dayalı bir şekilde düzenlendiği, bölgede hangi işlerin yapılacağı, hangi üretimlere izin verileceği genel olarak ifade edildiği, bu sebeple organize sanayi bölgelerinden, yüzlerce çeşit işin yapımı, faaliyetinin yasaklandığı, OSB uygulama yönetmeliğinin 101/b-/8 maddesinde atık geri kazanım tesisleri kurulamayacak tesisler arasında sayılmış, bölge müteşebbis heyeti OSB bölgelerinde en yüksek organı olduğu, müteşebbis heyet bölgedeki sanayileşmeyi 4562 Sayılı kanuna, mevzuata ve gerektiğinde bakanlığın görüşlerine uygun olarak yönetildiği, heyetin her kararı 300-400 büyük, 500- 600 orta halli sanayi işyerlerini ilgilendirdiği, heyetin keyfi karar alamayacağı, bölgeye zarar verebilecek kuruluşlara ve faaliyetlere izin verilemeyeceği, yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle; ihtiyati tedbir talebinin, ürün imal müsaadesi alınmadan; yapılacak işle ilgili çalışma ruhsatı temin edilmeden de faaliyette bulunulmasının yasal olması sebebiyle reddine, müteşebbis heyet kararı, kanuna, yönetmeliğe, heyetin sanayi koruma amaçlı gayelerine uygun oluşu nedeni ile davacının talepleri ile davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile davacının GSM ruhsatı çerçevesinde deri parçalarından sıvı organik gübre üretimi yapmaları için ------------raporu ve kapasite raporları kapsamında ruhsata eklenmesi talebinin reddine yönelik verilen kararın iptali talebi olup, Uyuşmazlık; bu kararın yasal mevzuata uygun olup olmadığı, iptali şartlarının olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.Mahkememizce verilen 13/03/2019 tarih ve ----------- Esas, ------------ sayılı kararı ile dosyada görevsizlik kararı verilerek ---------Asliye Hukuk mahkemesine tevzi edildiği, ---------- sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilmesi nedeniyle yargı yerinin belirlenmesi için -----------Hukuk Dairesine gönderildiği ve aynı dairenin 24/06/2021 tarih, --------- Esas, ---------- Karar sayılı ilamı ile mahkememiz yargı yeri olarak belirlendiğinden dava mahkememizin esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur. Dosya Mali Müşavir, Çevre Mühendisi, Ziraat Mühendisi ve Makine Mühendisi bilirkişi heyetine tevdi edilerek aldırılan bilirkişi raporunda özetle ; Ticari Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden; Davacı şirketin 2016-2017-2018 ve 2019 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin açılış ve kapanış onayları süresinde yapıldığı, T.T.K” nu ve V.U.K” nu hükümlerine göre süreside ve usulüne uygun tutulduğu, Davalı ...'nin Organize Sanayi Bölgeleri 4562 Sayılı Kanun'a tabi olarak faaliyet gösterdiği, T.T.K” nu ve V.U.K” nu hükümlerine göre ticari işletme kapsamında yer almadığından, tasdik zorunluluğuna tabi ticari defterlerinin bulunmadığının görüldüğünü, Ayrıntıları rapor kapsamında belirtildiği üzere; davacı tarafça talep edilen organik sıvı gübre üretim prosesinin temel olarak kullanılan hammaddenin deri sanayinin atık deri parçaları/kırpıntıları olduğu, prosesten kaynaklı atık su olmadığı, ... faaliyetlerini teknik açıdan ve çevre açısından olumsuz olarak etkileyecek bir faaliyet olmadığı değerlendirildiğini, Tesisin Kurulmasına İlişkin Yapıldığı öngörülen Yatırım, Nakliye, Kurulum Maliyetleri ve Tesisin Kapanması ve Tekrar kurulması ile oluşabilecek Nakliye, Yeniden Kurma Maliyetleri konusu Yönünden değerlendirmenin dava Konusu Organik Sıvı Gübre Üretimi için, Fabrikanın Mevcut Makina ve donanımlarına ilave olarak yapılan yatırımın Toplam Makine Teçhizat Maliyeti Dava Tarihi 2018 itibariyle Toplam 250.000TL seviyelerinde olabileceği, bu yatırım teçhizat ve donanımlarının, söküm ve yeniden kurulum işlemi ile başka bir adreste kullanılabi İlave olarak Toplam Kurulum Bedeli 53.000 TL olacağı, Üretim Tesisinin Mevcut terinden başka bir mahalle taşınarak yeniden kurulma Toplam Maliyetinin 2022 yılı Taşınma Tarihi itibarı ile Toplam Söküm ve Tekrar Kurulum Bedeli 139.000 TL olabileceği kanaatine varıldığına ilişkin raporunu mahkememize sunmuştur.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, 05/01/2023 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı ile birlikte yapılan değerlendirmede, davacının organik tarım gübresi üretimi için -------- müracaat ederek Çevre Etki Değerlendirme Raporu aldığı, kurulacak fabrikanın etkinliği, üretim kapasitesi ile ilgili olarak kapasite raporu aldığı, İl Tarım Müdürlüğüne müracaat ederek gerekli izinlerin verilmesini talep ettiği, daha sonra ----------- gerekli müracaatları yaptığı, son aşamada ise davalı yönetimin hizmet sahasında bulunduğu için davalı tarafa müracaat ederek mevcut ruhsatına sıvı organik gübre imalatının eklenmesini talep ettiği, ancak davalı tarafın iş bu talebi başvurunun yönetmelik hükümlerine uygun olmadığından bahisle reddettiği ve 04/07/2018 tarihli tutanak ile davacı şirketin faaliyetlerinin durdurulması yönünde karar alındığı, bunun üzerine davacı tarafça söz konusu heyet kararı ve faaliyeti durdurma kararının iptali için mahkememizde dava açıldığı, sonrasında davacının 14/07/2020 tarihli tam ıslah dilekçesi ile davalı nezdindeki fabrikasını kapatmak zorunda kaldığından iş bu davayı söz konusu uygulama sebebiyle zarar ettiği iddiasıyla tazminat davası olarak ıslah ettiği, mahkememizce oluşturulan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 05/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda da işaret edildiği üzere davacının davalı ... içerisinde bulunan adresinde bitümlü bağlayıcı ve modifiyeli asfalt üretimi yaparken üretimlerine ek olarak deri parçalarından sıvı organik gübre imalatı yapmak istediği ancak davalının bu faaliyete izin vermediği, davacının gerekli onayları aldığı ve iş bu faaliyetin davalı yönetimin faaliyetlerini teknik açıdan ve çevre açısından olumsuz olarak etkileyecek bir faaliyet olmadığı, aksine sanayi bölgesi içerisinde yer alan ham deri işleme tesislerinin atıklarının ham madde olarak kullanılacak olmasının çevresel açıdan olumlu olduğu, atıkların kısa mesafede taşınacağı egsozt emisyonu salınımı ve kaza riskinin daha az olacağı, dolayısıyla çevresel bir risk oluşturmayacağı, davalı yönetimin söz konusu kararının hatalı olduğu, haklı bir gerekçeye dayanmadığı, davacının bilirkişi raporunda işaret edildiği üzere, davacı tarafça Tesisin Kurulmasına İlişkin Yapıldığı öngörülen Yatırım, Nakliye, Kurulum Maliyetleri ve Tesisin Kapanması ve Tekrar kurulması ile oluşabilecek Nakliye, Yeniden Kurma Maliyetleri konusu Yönünden değerlendirmenin dava Konusu Organik Sıvı Gübre Üretimi için, Fabrikanın Mevcut Makina ve donanımlarına ilave olarak yapılan yatırımın Toplam Makine Teçhizat Maliyeti Dava Tarihi 2018 itibariyle Toplam 250.000TL seviyelerinde olabileceği, bu yatırım teçhizat ve donanımlarının, söküm ve yeniden kurulum işlemi ile başka bir adreste kullanılabilmesi için ilave olarak toplam kurulum bedeli 53.000 TL olacağı, üretim tesisinin mevcut yerinden başka bir mahalle taşınarak yeniden kurulması için Toplam Maliyetinin 2022 yılı Taşınma Tarihi itibarı ile 139.000 TL olabileceği dolayısıyla toplamda davacı tarafça harcanması gereken bedelin toplamda 442.000,00 TL olduğu, davacının davasının 11/02/2024 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile 442,000,00 TL ye çıkardığı anlaşılmakla bu bedel üzerinden davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın KABULÜ ile 442.000,00 TL bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ;
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 30.193,02-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 7.811,45-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 22.381,57-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 70.300,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 35,90-TL Başvuru Harcı, 601,45-TL Peşin/nisbi Harcı, 7.210,00-TL Tamamlama Harcı, 4.800,00-TL Bilirkişi ücreti, 205,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 12.852,35TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde----------- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/02/2025