Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/615 Esas
KARAR NO: 2025/120
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/06/2015
KARAR TARİHİ: 12/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı gerçek kişiler ----------, ----------, ---------, ---------- ve --------- arasında iyi niyet mektubu imzalandığını, bu mektup uyarınca (diğerleri yanında)-yabancı gerçek kişilerin -----------müstakbel ismi ile yeni şirket kurması, ----------- gerçek kişilerin yeni kurulan bu şirkette %50 ortak olması, yeni kurulan bu şirketin yine ---------- isimli başka şirket kurması, yabancı gerçek kişilerin ------------ ilk kurulacak yeni şirkete 6.25 milyon euro sermaye sağlaması, ---------- ilk kurulacak bu şirketin ikinci olarak kurulacak şirkete (daha sonra kararlaştırılacak olan özvarlık, borç, her ikisinin karışımı yöntemlerinden biriyle) 6.25 milyon Euro finansman sağlanması,---------- ikinci kurulacak yeni şirketin Davalı ----------Ş. Nin her biri 100 TL. değerindeki 53.000 hissesini -----------Ş., ------------Ş., ------------ satın alması, bu hisselerin toplam bedelinin 6.25 milyon Euro olması, satıcılar arasındaki toplam satım bedeli paylaşımının ----------- gerçek kişiler tarafından bildirilmesi, -----------gerçek kişilerin ------------ niyet mektubunda düzenlenen sonuçlara ulaşması için gerekli düzenleyici ve şirketsel faaliyetleri en geç 20 Aralık 2011 tarihine kadar ya da teknik olarak mümkün en yakın sürede gerçekleştirmesi, yabancı gerçek kişilerin bağımsız bir tüzel kişi olan ---------- ya da onun tayin edeceği birinin ----------- (i)Piyasa satndartları üzerinde faiz oranı ile, (ii)Vade tarihi 30 Nisan 2014 olmak üzere, (iii)Ön ödemelerin daima 2 haftalık ihbar süresi ile yapılmasına izin verilmesiyle,(iv)---------- nakit ihtiyacına yönelik kullanımlarla,(v) a) sermaye masraf gereksinimleri b)yabancı ve ----------- gerçek kişilerle yönetim sözleşmesi dahil olmak üzere işletme sermayesi için kullanmak üzere, (vi) ---------- kredi borcunu 30 Nisan 2014 e kadar ödeyememesi halinde ------------- takdir yetkisi ile kredinin ---------- yararına sermayeleştirilmesine karar verebilmesi şartlarıyla 12.5 milyon euroya kadar kredi sağlaması hususlarında anlaşıldığını, niyet mektubunda ön görülen işbirliğinin planlandığı gibi ilerlemediğini, ------------ gerçek kişiler 20 Aralık 2011 tarihine kadar tamamlamaları gereken işlemleri tamamlamadıklarını, --------- ----------- şirketine ortak olmadıklarını, Yabancı gerçek kişilerin ----------- mukim ------------ üzerinden davalı şirketin 3.350.000 Euro kredi kullanmasını temin ettiklerini, davadışı ------------ Tarafından davalı şirkete 14/12/2011 ile 17/09/2012 tarihleri arasında çeşitli krediler kullandırıldığını, davalı şirketin gerçek kişi ortakların yönlendirmesi ile müvekkilinin ----------- mukim ----------- nin davalı şirketten olan 3.350.000 Euro tutarındaki alacağını temlik aldığını, ancak yapılan müzakerelerin olumsuz sonuçlandığını ve bir ortaklığa varılmadığını, bunun üzerine müvekkilinin alacağını davalı şirketten sözlü ve yazılı olarak çeşitli kereler talep etmiş ise de, bu taleplerin yerine getirilmediğini, kendilerine verilen cevapta temliknamenin hukuki temelinin olmadığını ve kabul edilmediğinin bildirildiğini, bunun üzerine müvekkilinin ------------Noterliği üzerinden 24/12/2014 tarih, ------------- yevmiye sayılı ihtarnamesi ile alacaklı olduğu miktarın ödenmesini istediğini, bu ihtara verilen cevapta davalı tarafın kendilerine herhangi bir ödeme yükünün olmadığını bildirdiklerinden bahisle müvekkilinin 3.350.000 Euro alacağının temerrüd tarihinden itibaren ---------- tarafından duyurulan EURO cinsinden 1 yıllık mevduata uygulanan azami faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı ----------- vekili cevap dilekçesi ile; davacı yanın delilleri arasında sunduğu 10 Aralık 2011 tarihli ----------sözleşmesinin 38. ve son maddesinde söz konusu ---------- ---------- hukukuna tabi olduğunu ve ---------- kaynaklanan uyuşmazlıkların ------------ tahkim yoluyla çözüleceğinin kararlaştırıldığını, davacı yanın davaya konu ettiği tutarlar bakımından kredi/kredi sözleşmesi kavramları kullanış ise de, davadaki taleplerinin dayanağı 10 Aralık 2011 tarihli bu ---------- dayandırıldığını, ---------- imzalanmasının ardından ---------- 10.12.2011 tarihli mutabakat zaptı tahtında üstlendiği şart ve ödeme yükümlülüklerini tümüyle yerine getirmeye muvafakat olamadığını, ------------ taraflarının tamamen kendi aralarında yaşanan ve davalı ----------- hiçbir şekilde doğrudan içinde yer almadığı bu süreçte ve yine tamamen ---------- tarafı ---------- ve ---------- arasındaki edimleri ilgilendiren bu temerrüt döneminde --------, -----------, tarafından ----------- aykırı durumların giderilmesi ve ------------ tahtındaki yükümlülüklerinin uygun şekilde ifa edilmesi için 26 Şubat 2013 tarihine kadar kendisine tanına bu mehilin sonunda da akde uygun ifayı sağlayamadığını, bunun üzerine ------------taraflarının bir araya gelerek "26 Şubat 2013 tarihli ----------- " adlı (Türkçe deyimle Telafi edici işlemler ve uyuşmazlıkların çözümü protokolü) bir belge imzaladıklarını, bu protokolde tarafların davacı yanın talebine konu olup Temlik anlaşması ile temellük ettikleri iddiasında oldukları "Avans hesapları" nda yer alan ödemeler de dahil olmak üzere, 10 Aralık 2011 tarihli -------- VE ----------- nedeniyle aralarında gerçekleşen her türlü alışveriş ve protokollerden; -------- ----------- Tarafından gönderilen her türlü tutardan kaynaklanabilecek uyuşmazlıkların, ------------ hukukuna tabi olacağını, aralarında iyiniyetle anlaşarak bir çözüme ulaşamadıkları takdirde bu uyuşmazlıklarını münhasıran ---------- kurallarına göre ----------- 3 hakemle toplanacak tahkim heyeti nezdinde çözeceklerini kararlaştırdıklarını, 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim kanunun 5.maddesi; tahkim anlaşmasına rağmen bir mahkemede dava açılması halinde, davalının ileri sürebileceği tahkim itirazını düzenlediğini, tahkim itirazının ileri sürülmesi ve neticelendirilmesi Hukuk usulü muhakemeleri kanununun ilk itirazlara ilişkin hükümlerine tabi olduğunu ve tahkim itirazının kabulü halinde MTK m.5.de belirtildiği gibi davanın usulden reddedileceğini ve davanın esasına girilemeyeceğinin belirtildiğini ayrıca 6718 sayılı ve 12/12/2007 tarihli Mülletlerarası Özel Hukuk ve usul hukuku hakkında kanun'un 48.maddesinde "Türk mahkemelerinde dava açana, davaya katılan ya da icra takibinde bulunan yabancı gerçek veya tüzel kişilerin teminat gösterme zorunluluğu" bulunduğunu düzenlendiğini, süresinde yaptıkları tahkim itirazlarının kabulü ile davanın usulden reddine karar verilmesini, tahkim itirazlarının yerinde görülmemesi halinde haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE DEĞERLENDİRME: Dava, davalı Şirketin borçlu olduğu 3.350.000,00 EURO tutarındaki meblağın temerrüd tarihinden itibaren --------- tarafından duyurulan EURO cinsinden 1 yıllık mevduata uygulanan azami faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte ödenmesi talebine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın dava dışı taraflar arasında 10.11.2011 tarihinde imzalanan mutabakat anlaşması kapsamında ---------- --------, ---------- Şirketi'ne yaptığı ileri sürülen ödemelerin, davacı ile dava dışı ----------- firması arasında imzalanan alacağın temliki hükümleri kapsamında talep edilebilip edilemeyeceği noktasındadır.
Mahkememizden verilen 29/06/2016 tarih ve ---------- Esas ----------- Karar sayılı kararı ------------ sayılı ilamıyla bozulmakla, karar düzeltme talebi de aynı Dairenin 01/10/2020 tarih ve ---------- Esas, ---------- Karar sayılı ilamıyla"... dava, alacak istemine ilişkin olup, mahkemece tahkim itirazının kabulü ile davanın reddine karar verilmiş ise de, tahkim şartının yer aldığı 26.02.2013 tarihli Telafi İşlemleri ve Uyuşmazlığın Çözümü Protokolü'nde gerek davacı gerekse davalı taraf sıfatına haiz olmayıp, Protokol dava dışı kişiler arasında akdedilmiştir. Bu itibarla, mahkemece tahkim itirazının reddi ile işin esasına girilerek bir değerlendirme yapılması gerekirken, tarafları bağlamayacağı açık olan tahkim şartı nazara alınarak, tahkim itirazının kabulü ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, hükmün temyiz eden davacı yararına bozulması gerekmiştir." şeklinde karar verilerek dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılıp yargılamaya bu esas üzerinden devam olunmuştur. MÖHUK'nun 48. maddesine göre Türk Mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleri ile karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorunda olup, bu husus HMK nun 114/1-ğ maddesine göre dava şartı olmakla, ----------- ile ikili anlaşması bulunmayan ----------- uyruklu davacı şirketin belirtilen muhtemel zarar kalemleri yönünden dava değerinin % 10'u oranında teminatı yatırması için kesin süre verilmiş, davacı tarafın teminat şartını yerine getirdiği anlaşılmıştır. Davaya konu 12.2011 tarihli Niyet Mektubunun yapılan incelemesinde; Beraberce “------------” olarak bahsedilecek olan, ----------, ------------, -----------, ------------, ------------ arasında ------------, diğer madencilik faaliyetleri ve diğer faaliyetler konusunda akdedilmiş olan, Mutabat Zaptı, Aşağıda imzası bulunan taraflar bu mutabakat zaptı tahtında aşağıdaki hususları kabul etmiş bulunmaktadır:--------, ----------- ve --------- ŞİRKETE öz kaynak olarak 6,25 milyon Euro tutarında sermaye temin edecektir. -------- ----------- firmasına 6.25 milyon EURO tutarında finansman sağlayacaktır. (sonradan belirleneceği üzere öz kaynak, borç, bunların karışımı şeklinde)----------- firması ----------Ş. bünyesinde mevcut bulunan her biri 100 TL değere sahip olan yaklaşık 53,000 hisseyi aşağıdaki taraflardan satın alacaktır (her biri birebir satıcı): ---------Ş. , ------------Ş. ----------- Bu hisselerin toplam fiyatı 6.25 milyon EURO olacaktır. Toplam satınalım fiyatının satıcılar arasındaki dağılımı--------- ve ---------- belirleyecektir. Hisse satış sözleşmesiyle ilgili olarak gereken formatı ---------, ---------- ve ----------- isimli taraflar --------- ve ---------- ya temin edecektir. --------, --------- ve --------; 15 Ocak 2012 tarihi itibariyle en az 3 Milyon Euro tutarında satıcı ----------- adına hazır olmasını ve geriye kalan tutar olan 3.25 milyon Euro tutarınınsa 31 Ocak 2012 tarihi itibariyle hazır almasını temin edecektir.--------- ve ---------- yukarıda sonuca ulaşmak üzere ------------- tarafından alınması gereken tüm yönetmeliksel ve kurumsal aksiyonları en geç 20 Aralık 2011 tarihine kadar ya da teknik olarak mümkün olan en kısa süre zarfında alacaktır.
----------- veya onun görevlendireceği taraf (“Kredi Veren Taraf") ----------- firmasına (detayı kredi sözleşmesinde belirtilecek olan) aşağıdaki şartlar üzerinden 12.5 milyon Euro tutarında bir kredi temin edecektir.
(i) Piyasa Standartında bir faiz oranı üzerinden
(ii) Vade tarihi 30 Nisan 2014 olacaktır
(iii) Erken ödeme yapılmasına 2 hafta önceden bildirimde bulunulmak suretiyle her zaman izin verilecektir.(iv) Kredi kullandırma tarihleri ----------- firmasının nakit ihtiyaçlarına bağlı olacaktır(v) Kaynak kullanımı a)Sermaye gideri gereklilikler ve-------- ve ----------- ile yapılan yönetim sözleşmeleri de dahil işletme sermayesi
(vi) ---------- krediyi 30 Nisan 2014 tarihine kadar geri ödeyemediği takdirde, Kredi veren taraf takdir hakkı kendisine ait olmak üzere kredinin ---------- firması lehine sermayeleştirilmesini tercih edebilir.----------- isimli kişiler 14 aralık 2011 tarihine kadar maksimum 500,00 Euor tutarında bir ilk ön ödemenin yapılması amacıyla ----------- firmasıyla sözleşme şartları konusunda anlaşmaya varacaktır. ----------- isimli kişiler bu kaynakları kredi sözleşmesi tahtında bir ön ödeme olarak kabul edilecek şekilde ------------- firmasına aktaracaktır. --------- isimli kişiler ----------- firmasına hisse satışının yapıldığı tarihte ilgili sözleşmeyi imzalanmak üzere sunacaktır.
--------- ve/veya ----------- küçük ölçekli madencilik teknolojisinin dünya çapında desteklenmesiyle ilgili olarak ----------- firmasıyla stratejik bir ittifak içerisine girecektir. --------- ve/veya --------- ---------, ------------ ve diğer ülkelerdeki madencilik imkanlarıyla ilgili olarak ----------- firmasıyla stratejik bir ittifak içerisine girecektir...” şeklinde belirtilerek ---------, ---------, -----------, ----------, ---------- imzası ile tanzim edildiği görülmüştür.
Temlik Sözleşmesinin yapılan incelemesinde; “İşbu belgeyle ----------- (“Devreden Taraf”) tarafından temsil edilen ----------, ----------- şirketi ----------Ş /--------- şirketine yapılmış olupta ekteki 1.tabloda belirtilmiş olan ve toplam tutarı 3.350.000 Euro olan avans ödemeleriyle ilgili olan tüm haklar, menfaatler veya diğer herşeyi ----------- (“Devralan Taraf”') tarafından temsil edilen ---------, ----------- şirketine şartsız ve gayrikabili rücu olarak devretmekte ve devralan tarafta ekteki 1.tabloda belirtilmiş olan avans ödemelerinin bu suretle devredilmesini kabul etmektedir. Devreden taraf ayrıca bu devir işlemi suretiyle devralan tarafın bu sözleşmeyi-----------Ş. firmasının muhasebe defterlerini uygun şekilde güncellemek üzere ---------Ş. firmasına sunabileceğini kabul etmektedir.” şeklinde belirtildiği görülmüştür.Davacı vekili tarafından dava dosyasına 13 adet dekontların yapılan incelemesinde, davalı şirkete muhtelif tarihlerde ve tutarlarda olmak üzere toplam 3.349.843,63 Euro gönderildiği görülmüştür.Mahkememizce alınan 07/12/2021 tarihli kök rapor ve ek raporlar ile dosya sübuta etmiş olup dosya kapsamında yapılan değerlendirmede; Davalı şirketin kayıtlarında, dava dışı ----------- ait hesap hareketlerinin incelenmesinde, kendisine gönderilen tüm ödemelerin kayıtlı olduğu, toplam 3.350.000,00 EURO karşılığı 7.775.693,26 TL ---------- şirketine borçlu gözüktüğü; işbu borcun 22.05.2014 tarihinde, “-----------” açıklaması ile borç kaydı girerek bakiyenin kapatılmış olsa da, yapılan bu işlemde raporun 2.1 bölümünde incelenerek açıklandığı gibi ------------ tarafından gönderilen 3.350.000 EUR tutar kadar alacaklı iken 22.05.2014 tarihi itibarıyla bu alacağı sıfırlanmış, sanki ----------- davalı şirket ortağı ------------- temlik etmiş gibi bir yevmiye kaydı yaptığı, yerine şirket ortağının aynı tutarda şirketten alacaklı hale getirildiği mali veri olarak tespit edilmiş olmakla dava dışı temlik eden ------------ şirketinin alacağının tek taraflı olarak bu şekilde kapatılması sonuç doğurmayacaktır. Alacağın devri alacak hakkının alacaklı tarafından üçüncü bir kişiye devredilmesidir. Alacağın devredilmesi borçlunun rızasına bağlı değildir. Borçlu açıkça karşı çıksa bile alacak devredilebilir. Borçlu ancak alacaklı ile aralarında devir yasağı sözleşmesi varsa devre engel olabilir. Dava dışı ------------ firması ile davacı firma arasındaki alacağın temliki sözleşmesinin konusunun dava dışı ---------- şirketinin davalı -------------- şirketine gönderdiği ödemelerin olması ve dava dışı ------------- firmasının davalıya gönderdiği ödemelerin davalının defterlerinde de tespit edilmesi neticesinde dava dışı şirket ile davacı arasındaki alacağın temliki sözleşmesi kapsamında olduğu kanaatine varılmakla davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE;
- 3.350.000,00 EURO alacağın 06/01/2015 temerrüt tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının Euro cinsinden para birimine 1 yıllık vadeli mevduat hesabına uyguladıkları en yüksek faiz oranı üzerinden faiz işletilmek üzere davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 689.170,03-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 175.702,21-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 513.467,82-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan; 27,70-TL Başvuru Harcı, 175.702,21-TL Peşin/nisbi Harcı, 1.274,90-TL Keşif Harcı, 4.669,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 181.673,81TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 693.777,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Temyiz yasa yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı 12/02/2025