mahkeme 2020/379 E. 2024/236 K.

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/379 Esas
KARAR NO: 2024/236
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/08/2020
KARAR TARİHİ: 19/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin dava konusu -------- plakalı aracın maliki olduğunu ve davalılardan ------- sevk ve idaresindeki ------- plakalı aracın müvekkiline ait araca arkadan çarptığını, meydana gelen kazada müvekkilinin aracının hasar ve değer kaybına uğradığını, kazada müvekkiline ait araç sürücüsünün herhangi bir kusurunun bulunmadığını ve kazada davalı -------- %100 kusurlu olduğunu, davalı -------Ş.'nin ise kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen -------- plakalı aracın ruhsat sahibi olduğunu ve kazada kusursuz sorumluluğunun bulunduğunu, davalı ------- şirketi ise ruhsat sahibinin ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olduğunu ve kazanın gerçekleştiği tarih itibari ile sorumluluğunun bulunduğunu, ------- plakalı aracın trafik sigortacısı olduğu iddia edilen -------- şirketi tarafından, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı tutarının ödenmesi hususunda başvuru yapıldığını ve neticesi teminat limiti dahilinde sigorta şirketince kısmi ödeme yapıldığını, arabuluculuk görüşmelerinde bakiye kısım yönünden davalılar ve ------- şirketi ile anlaşılamadığını, bu nedenlerle;Davalı -------- şirketi Vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin araç kiralama işi ile uğraştığını ve müvekkilinin ------- plakalı aracı dava dışı şirkete kiraladığını ve dava dışı şirketin zilyetliğinde iken aracın kazaya karıştığını, dava dışı şirket ile yapılan sözleşme gereği müvekkiline yöneltilecek bir husumet olmadığını, müvekkilinin araca ait sigorta poliçesi yaptırdığını ve teminat limitleri dahilinde trafik sigortasından gerekli ödemenin yapıldığı, teminat limitlerini aşan kısmı içinde davalı --------Ş.'den ihtiyari mali sorumluluk poliçesi ile ek teminat kapsamında limitleri yükselttiğini ve husumetin --------Ş.'ne yöneltilmesi gerektiğini, bu nedenlerle davanın husumet yönünden, müvekkiline atfedilebilecek bir kusur olmadığından davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraftan tahmiline karar verilmesini beyan ve talep etmiştir. Davalı -------Şirketi Vekili 29/03/2023 tarihli dilekçesi ile müvekkilinin, sigortalısının kusur oranı ve poliçe limitleri ile sınırlı olarak sorumlu olduğunu, sigortalısının trafik sigortası teminatlarının ve varsa kasko -------- teminatlarının tükenip tükenmediğinin araştırılmasının gerektiğini ve öncelikle bu poliçe limitleri dahilinde zararın karşılanması gerektiğini, müvekkilinin dava tarihinden itibaren yasal faiz ile sorumlu tutulabileceğini, bu nedenlerle davanın reddine, poliçe özel şartlarının nazara alınmasını, kusur durumunun tespiti açısından ceza dosyasının bekletici mesele yapılmasını, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmilini, davanın kabulü halinde müvekkilinin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmaması ve faizin en erken dava tarihinden başlatılmasına karar verilmesini beyan ve talep etmiştir. Mahkememizce alınan 08/05/2023 tarihli bilirkişi heyeti raporunda, bilirkişiler; Taraflar arasındaki ihtilaf işleten sıfatı, ihtiyari mali mesuliyet sigortasının kapsamı ve değer kaybının miktarı noktalarında toplandığı, işleten sıfatı bakımından, dosyadaki mevcut verilerle, kazaya karışan -------- plakalı aracın, arkadan çarpması sebebiyle asli kusurlu olması, sicil kayıtlarına göre bu aracın sahibinin davalı --------- kanundaki sigortalıyı sorumlu tutan hüküm, davalı araç sahibi ile dava dışı kiraya veren arasındaki ilişkiyi kaza tarihi itibarıyla ortaya koyan bir belgenin dosya içerisinde bulunmaması, dosya içerisine sunulan kira sözleşmesinin tarafının davalı araç sahibi olmaması, ilgili sözleşmenin de, aranan maddi kriter ile ilgili davalının illiyet bağını kesecek unsurlara sahip olmaması sebebiyle davalının uğranılan zarardan kaza tarihi itibarıyla sorumlu olacağı İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası Kapsamı Bakımından, kazanın zorunlu mali mesuliyet sigorta kapsamına giren bir zarar olmasına rağmen, değer kaybı tutarının mali mesuliyet sigorta limitini aşması sebebiyle, hükmedilecek değer kaybı tutarının tamamından davalı ihtiyarı mali sorumluluk sigorta şirketinin sorumlu olacağı, davacının bu talebi 03.03.2020 tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından reddedildiğinden, davalı sigorta şirketinin bu tarihten itibaren temerrüde düşeceği, değer kaybı bakımından zararın 25.000,00 TL olduğu yönündeki kanaat ve görüşlerini rapor olarak mahkememize sunmuşlardır. Mahkememizce alınan 30/01/2024 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda, bilirkişiler; Dava konusu trafik kazasında, davalı -------- Şirketinin maliki bulunduğu-------- plaka sayılı araç sürücüsü davalı ----------; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/c, 56/e ve 84/d maddeleri ile Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 107. maddesi kurallarını ihlal ettiği, davaya konu öngörülebilir ve önlenebilir trafik kazasının meydana gelmesinde asli derecede %100 kusurlu olduğunu, davacı şirketin maliki bulunduğu ------- plaka sayılı araç sürücüsünün; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde belirtilen sürücülerin uyması gereken kurallara riayet ettiği, davaya konu öngörülebilir ve önlenebilir kazanın meydana gelmesinde atfı kabil kusurunun bulunmadığı, davaya konu trafik kazası nedeniyle davacının maliki bulunduğu -------- plaka sayılı, “---------” model, “----------” marka, “----------” tipi, “-----------” şasi numaralı otomobilde meydana gelen değer kaybı bedelinin 35.000,00 TL olabileceği, davalı araç kiralama şirketinin işleten sıfatına haiz olduğu, kök rapordaki görüşlerle bağlı kalındığı yönündeki görüş ve kanaatlerini rapor olarak mahkememize sunmuşlardır.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle bakiye değer kaybı bedelinin İMM davalılardan tahsili talebine ilişkindir.01/09/2018 tarihinde davacıya ait -------- plakalı araç ile davalı sigorta şirketi tarafından İMM sigorta poliçesi ile sigortalanan, davalılardan ---------- sürücüsü ve davalı ----------Ş.'nin işleteni olduğu -------- plakalı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.Davaya konu kaza nedeniyle davacıya, --------- plakalı aracın ZMMS sigortacısı olan dava dışı ------- Şirketi tarafından poliçe teminat limiti olan 36.000,00 TL tutarında ödeme yapılmıştır. İşbu davaya uyuşmazlık ZMMS teminat limiti üzerinde kalan bakiye değer kaybı tazminatı talebine ilişkindir. Dosya kapsamında bulunan poliçe incelendiğinde -------- plakalı aracın İMM teminat limitinin sınırsız olarak belirlendiği anlaşılmıştır.Tarafların kusur oranlarının tespiti ve davacının aracında değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise ne miktarda meydana geldiğinin tespiti amacıyla dosya bilirkişiye tevdii edilmiş ve 08/05/2023 tarihli kök rapor ile 30/01/2024 tarihli ek rapor dosyaya sunulmuştur. İşbu raporların usulüne uygun olarak alındığı, denetime ve hüküm kurmaya elverişli oldukları anlaşıldığından rapordaki saptamalara itibar edilerek meydana gelen trafik kazasında --------- plakalı aracın sürücüsü olan davalı --------- %100 kusurlu olduğu, davacı şirketin malik olduğu ------- plakalı araç sürücüsünün ise kusurunun bulunmadığı, rayiç değerler üzerinden yapılan incelemelerde davacının aracında 35.000,00 TL değer kaybı meydana geldiği anlaşılmıştır.Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur. Bahse konu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere işletenin sorumluluğunu zorunlu mali mesuliyet trafik sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmının poliçede yazılı hadlere kadar teminat altına alan sigorta türüdür. Zorunlu mali trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından sıralı bir sorumluluk benimsenmiştir.Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk değil, sıralı bir sorumluluk öngörmüştür. Somut olayda davalı --------- şirketi kazaya neden olan aracın ihtiyari mali mesuliyet (İMSS) sigortacısı olup, olay tarihi itibariyle davalı sigortanın, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısının limitini aşan kısımdan (ve temin ettiği İMSS poliçe limiti dahilinde sınırlı olarak) sorumlu olacağı açıktır.
Her ne kadar davalı ------- şirketi -------- plakalı aracı uzun süreli kiraladığından bahisle sorumluluğunun bulunmadığını savunmuş ise de davalının kaza tarihi itibariyle aracı kiraladığına ilişkin dosya kapsamında bilgi ya belge bulunmadığı, dosya içerisinde bulunan kira sözleşmesi incelendiğinde davalı --------Ş.'nin sözleşmede taraf olmadığı, ilgili sözleşmenin davalının sorumluluğunu ortadan kaldıracak düzeyde olmadığı anlaşıldığından davalı ----------Ş.'nin sorumluluğu bulunduğu hususunda tereddüt bulunmamaktadır.
Yukarıdaki açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacının aracında 35.000,00 TL değer kaybı meydana geldiği, davalıların tamamının sorumlu oldukları, davanın kısmi dava olarak açıldığı, dosya içerisinde davacı tarafça sunulmuş bir ıslah dilekçesi bulunmadığından taleple bağlılık kuralı gereğince 9.772,00 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.Davacı vekili kaza tarihinden itibaren ticari faiz talep etmiştir. Davacı vekili davalı sigorta şirketine e-posta yoluyla başvuru yaptığını beyan etmiş, ibraz edilen e-posta yazışmalarının incelenmesinde davacının 03/03/2020'de davalı sigorta şirketine başvuru yaptığı anlaşılmıştır. Kasko Sigortası Genel Şartlarına göre tazminat ödeme borcu hasarın ihbarından itibaren 45 gün sonra muaccel olur. Bu nedenle davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi 19/04/2020 tarihidir. Diğer davalılar --------- sürücü, -------Ş.'nin ise işleten olduğu dikkate alındığında kaza tarihi olan 01/09/2018 tarihinde temerrüte düştükleri anlaşılmıştır. Kazaya sebep olan aracın hususi nitelikte olduğu dikkate alınarak yasal faiz işletilmek suretiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kısmen kabulü ile 9.772,00 TL'nin davalılar ------- şirketi ile --------- kaza tarihi olan 01.09.2018 tarihinden, diğer davalı -------Ş.'den poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 19/04/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, faiz yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 667,52TL karar ve ilam harcından peşin alınan 166,89TL harcın mahsubu ile bakiye 500,63TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafça sarf olunan 3.178,05TL posta ve bilirkişi ücreti ile, 166,89TL peşin harç ve 54,40TL başvurma harcı toplamları 3.399,34Tl'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davalı taraflarca sarf olunan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 9.772,00TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde ---------- Arabuluculuk Bürosu'nun -------- numaralı dosyasında kısmi anlaşma sağlandığı anlaşılmakla taraflardan herhangi bir arabuluculuk ücreti alınmasına yer olmadığına,
7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.19/03/2024