mahkeme 2024/542 E. 2025/690 K.

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/542
KARAR NO : 2025/690

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 05/08/2024
KARAR TARİHİ : 16/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilİ kurum ile davalı şirketler -------Şirketi, İflas Nedeniyle Tasfiye Halinde --------Şirketi, ------- Şirketi, Tasfiye Halinde ------Şirketi------- Şirketi arasında-------hizmet alımına ilişkin sözleşme imzalanladığını, söz konusu firmalarda hizmet alım ihale sözleşmesi kapsamında görev yapan ve işten ayrılan dava dışı işçi ------ müvekkili Kuruma başvurarak kıdem tazminatı vb. ücretleri talep ettiğini, bunun sonucunda 239.596,27 TL kendisine ödendiğini, ancak Müvekkili kurum ile her bir davalı arasında imzalanan ihale sözleşmesine ekli şartnamelerde söz konusu işçi alacak ve haklarından yüklenici sıfatıyla davalı şirketlerin sorumlu olduğu belirtiltiğini, bu nedenle müvekkili kurumun rücu hak ve yetkisi bulunduğunu, her bir davalı firma kendi sözleşme dönemlerine tekabül eden tutar kadar sorumlu olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalarının kabulüne karar verilerek davalı şirketlerin işçisine ödenmiş olan 239.596,27 TL’ nin müvekkili kurumun ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte çalıştırma sürelerine göre belirlenecek sorumlulukları oranında davalılardan rücuen tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı -----. vekili cevap dilekçesinde özetle; Tüm yasal düzenlemeler ve yerleşik Yargıtay içtihatları göz önüne alındığında -------- tarafından verilen hizmetin niteliği kamu hizmeti olduğundan huzurdaki davadaki görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu bu nedenle yerel mahkeme tarafından başkaca bir araştırma yapılmadan görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini beyan etmiştir. Davalı Müflis ------- vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Müflis şirketin ----. Asliye Ticaret Mahkemesinin ----- esas sayılı dosyasından 22.06.2016 günü saat 16:57’den itibaren iflasına karar verildiğini, iflas işlemleri -----icra ve İflas Müdürlüğü’nün ------ iflas dosyası ile devam ettiğini, davacı yanın dava dilekçesinde talep ettiği tüm talepleri yönünden zamanaşımı itirazında bulunduklarını, müvekkili şirketin kusuru olmadığını beyan ederek zamanaşımı itirazlarının kabulü ile tüm talepler yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddini, hukuki mesnetten yoksun, haksız davanın tüm talepler yönünden reddi ile yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı yana tahmilini talep ve beyan etmiştir.

Deliller
----- Ticaret sicil müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.
Davacı şirkete yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.
----- ATM'nin ------- sayılı dosyasının uyap kayıtları dosya arasına alınmıştır.
------ İflas Dairesinin ------ iflas dosyasının uyap kayıtları dosya arasına alınmıştır.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
Dava, hizmet akdinden kaynaklanan tazminat davasıdır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde,bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı kanunun 5. maddesinin 2. fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara, Ticaret Mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesine göre tarafların sıfatına veya bir ticari işletme olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari dava olarak sayılan davalar mutlak ticari dava; tarafların tacir sıfatını haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalar ise nispi ticari davadır. Yargıtay Hukuk Genek Kurulu 16.09.2015 tarih ----- esas ------ karar sayılı ilamında: "Somut olayda uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisinden kaynaklanmakta olup, bu nevi davaların ticari dava olduğuna ya da asliye ticaret mahkemelerinde görüleceğine ilişkin bir yasal düzenleme bulunmamaktadır. Bu durumda, eldeki davanın ticari dava olarak kabulü ile uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesi tarafından çözülebilmesi için, uyuşmazlık konusu işin her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması zorunludur.
Uyuşmazlık konusu “yolcu gemisi imalatı ve alımı” işinin, davacı şirketin ticari işletmesiyle ilgili olduğu konusunda hiç bir tereddüt bulunmamaktadır. Ancak, davalı Belediyece uyuşmazlık konusu işin ihalesi, ticari işletmeleriyle ilgili olarak değil kamu hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla gerçekleştirmiştir. Kaldı ki, TTK’nın 16/2. maddesi uyarınca devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri ile kamu yararına çalışan dernekler ve gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi niteliğindeki işlere harcayan vakıflar, bir ticari işletmeyi, ister doğrudan doğruya kamu hukuku hükümlerine göre yönetilen ve işletilen bir tüzel kişi eliyle işletsinler, kendileri tacir sayılamayacağından Belediye Başkanlığının tacir olarak kabulü de mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenlerle, tacirin işlerinin ticari olması ilkesi de burada işlevsiz hale gelmiştir.
Hal böyle olunca, eldeki davaya bakma görevi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemesine ait olup mahkemece, yukarıda açıklanan yasal düzenleme ve ilkelere uygun değerlendirme yapılarak davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle reddine karar verilmesi ve bu kararda direnilmesi usul ve yasaya uygun olup; direnme kararının onanması gerekir." belirtilmiştir.-Yukarıda belirtilen içtihat ve kanun maddeleri ışığında somut olaya gelindiğinde; davacı ------ tarafından uyuşmazlık konusu iş, ticari işletmeleriyle ilgili olarak değil kamu hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla gerçekleştirmiştir. Kaldı ki, TTK’nın 16/2. maddesi uyarınca devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri ile kamu yararına çalışan dernekler ve gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi niteliğindeki işlere harcayan vakıflar, bir ticari işletmeyi, ister doğrudan doğruya kamu hukuku hükümlerine göre yönetilen ve işletilen bir tüzel kişi eliyle işletsinler, kendileri tacir sayılamayacağından belediyeye bağlı kuruluş olan ----- tacir olarak kabulü de mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenlerle, tacirin işlerinin ticari olması ilkesi de burada işlevsiz hale gelmiştir. Bu sebeplerle, -------- tarafından verilen hizmetin niteliği kamu hizmeti olduğundan, davanın genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılmasının gerektiği anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin ------ Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğuna karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Aynı yönde Yargıtay 04.10.2013 tarih, ---- HD ---- esas ------ karar sayılı ilamı).

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın 6100 sayılı HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği usulden REDDİNE,
2-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
3-Görevli ve yetkili mahkemenin ----- Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğuna,
4-Hukuk Muhakemeleri Kanunu 20. Maddesi gereğince kararın kesinleşmesine müteakiben iki hafta içinde talep halinde dava dosyasının yetkili ve görevli mahkeme olan ------- Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine, aksi halde aynı madde gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına (kararın tebliği ile ihtarat yapılmış sayılmasına), bu usuli kararın verilmesi ve bu kararla birlikte harç hususunun re'sen karara bağlanması hususlarının re'sen gözetilmesine; re'sen gözetilmesi gereken hususlar dışında kalan yönlerden ise gerekirse talebe bağlı olarak değerlendirme yapılmasına,
5-Süresinde başvuruda bulunulması halinde yargılama harç ve giderlerinin 6100 Sayılı HMK 331/2. maddesi gereğince görevli ve yetkili mahkemede verilecek nihai kararla birlikte değerlendirilmesine,
Dair, davacı vekilinin, davalı ----- vekili ile davalı ------ iflas masası vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ------ Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.