Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/485
KARAR NO : 2025/162

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/03/2023
KARAR TARİHİ : 13/02/2025

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9.maddesine göre Türk Milleti adına yargı yetkisini kullanan bağımsız ve tarafsız-----. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasında dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ /
DAVA/TALEP ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----- plakalı araç sahibi olan davacının 07.03.2022 tarihli kazada uğramış olduğu hasar bedeli ve değer kaybı zararları için sigorta ve kasko şirketlerine başvuruda bulunulmuş ancak herhangi bir ödeme yapılamadığını, akabinde ZMSS poliçe kapsamında ---- ve kasko poliçesi kapsamında ----- karşı Değer kaybı ve ekspertiz ücreti yönünden dava şartı arabuluculuk süreci yürütülmüş (------) ancak anlaşma sağlanamadığını, daha sonra ise ----- karşı hasar bedeli, değer kaybı ve eksper ücretleri nünden dava şartı buluculuk süreci yürütüldüğünü, ancak yine anlaşmaya varılamadığını, hasar bedeline ilişkin taleplerini öncelikle ZMSS poliçe teminat limitleri dahilinde davalı ----- talep ettiklerini, sigorta teminat bedelini aşan kısım ve diğer alacak talepleri ise kasko şirketi olan diğer davalı -----yönelttiklerini, davacıya ait araçta kaza neticesinde boyalı ve değişen parçalar oluşmuştur, değişimi gerekli yedek parça ve malzemeler ----- tarafından hazırlan raporda davaya konu 07.03.2022 tarihli kaza sonucunda davacıya ait ----- plakalı araçta KDV dahil 49.577,09 TL miktarlı hasar oluştuğu tespit edildiğini, ayrıca iş bu tespitlerin yapılması için ----- KDV dahil 650,00 TL ödeme yapıldığını, bunun da davalı sigorta şirketi ----tarafından karşılanması gerektiğini, davaya konu kaza sebebi ile müvekkile ait aracın onarımı-----yapılmış olup 48.791.554 TL has onarım faturası bulunduğunu, 07.03.2022 tarihli kazada davacının aracında 100.000,00 TL değer kaybı gerçekleştiğini, davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedelinin ve değer kaybı zararının tespiti amacıyla Sigorta Eksperinden faydalanılmış ve Sigorta Eksperince ekspertiz raporu tanzim edildiğini, düzenlenen iş bu raporlar gereğince ekte sunulan faturaların da işaret ettiği gibi hasar bedeli için K.D.V dâhil 650,00 TL ve değer kaybı için K.D.V dahil 600,00 TL tutarında ödeme yapıldığını, izah edilen ve resen takdir edilecek nedenlerle; davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedelinden şimdilik 100,00 TL' nin kaza tarihi olan 07.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte öncelikle ZMSS poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere davalı -----, aşan kısmın ise kasko İMM poliçe limitleri dahilinde diğer davalı ---- tahsiline, Müvekkile ait araçta meydana gelen değer kaybı alacağından şimdilik 100,00 TL'nin kaza tarihi olan 07.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte öncelikle ZMSS poliçe limitleri dahilinde hasar bedelinden aşan kısım için davalı ----, kalan kısmın ise kasko İMM poliçe limitleri dahilinde diğer davalı ----- tahsiline, yargılama giderinden sayılan 600,00 TL değer kaybı raporu ve 650 TL hasar bedeli raporu hazırlanmasına dair eksper ücretlerinin de davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı / borçlu tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP /TALEP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirketin adresi “-----” olup HMK genel yetki kuralları gereğince davaya bakmaya yetkili ve görevli Mahkeme ---- Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davalı şirket tarafından, 15/11/2021 15/11/2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere, ----- numaralı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi (Ek:1) ile teminat altına alınan ---- plakalı araç 07/03/2021 tarihinde karışmış olduğu trafik kazasında ----- plakalı aracın hasarlandığı iddiası bulunduğunu, hasar tazminatının karşılanması talebiyle işbu dava açıldığını, davalı şirket tarafından Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalanan --- plakalı aracın ----. Tarafından Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Poliçesi tanzim edildiği görüldüğünü, kaza tarihi itibari ile ZMMS teminat limiti 50.000,00 TL olup -----. ödeme yapmadığını, bu doğrultuda öncelikle bu poliçedeki teminat limitinin tüketilmesi gerektiğini, ZMMS teminat limitinin tükenmediği bildirildiğinden ödeme yapılmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile, Mahkeme tarafından rizikonun poliçe teminatı kapsamında olduğu ve zararın karşılanması gerektiği kanaatine varılması halinde dahi davacı tarafın talebine göre hüküm kurulması mümkün olmadığını, gerçek zararın tazmini ilkesi gereği, yargılama sırasında konusunda uzman bilirkişiler tarafından, inceleme yapılarak araçta oluşan hasar belirlenmesi gerektiğini, meydana gelen kazada oluştuğu iddia olunan zararın net bir şekilde ortaya konulması ve sigortalı araç sürücüsünün kusur durumunun tespit edilmesi gerektiğini, davacı vekilinin avans faiz talebi haksız olduğunu, davalı şirketin bakiye herhangi bir sorumluluğu olmadığından faiz ve herhangi bir feriden sorumlu olması da düşünülemeyeceğini, arz edilen nedenlerle; aleyhimize açılan davanın reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER : Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Son Tutanakları, ----- Noterler Birliği Trafik Tescil Kayıtları, Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi Kayıtları, ZMMS Poliçesi, Başvuru Belgeleri ve Hasar Dosyası, Banka Dekontu, Kaza ve kazalı araç fotoğrafları, Ekspertiz raporu, Faturalar, Bilirkişi Raporu, dosyadaki sair bilgi ve belgeler.

İDDİA VE SAVUNMA KAPSAMINDA UYUŞMAZLIĞIN NİTELİĞİNE GÖRE, VAKIA VE DELİLLERİN TARTIŞILIP DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE SONUÇLARI:
Dava , Maddi Hasarlı Trafik Kazası Nedeniyle davacının maliki/işleteni olduğu hususi araçta meydana gelen hasara bağlı olarak oluşan hasar onarım ve değer kaybı zararlarının; 6102 Sayılı TTK'nin 1401 vd. ile 1483. maddeleri gereğince düzenlenen ZMMS ve İMMS Poliçeleri teminatı kapsamında 2918 sayılı KTK'nin 85/son, 91 ve 86/1, 88/1 maddeleri gereğince ZMMS poliçesi gereğince davalı ---- Şirketi ve Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesi gereğince davalı ---- Şirketi tarafından tazmin edilmesi istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nin 4/2 maddesi yollamasıyla davanın niteliğine ve değerine göre 6100 Sayılı HMK'nin 316 ilâ 322 maddelerinde düzenlenen basit yargılama usulüne tabi işbu davada -----Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen yetkisizlik kararın sonucunda mahkememize gelen işbu dosyada; tensip zaptı hazırlanarak taraf vekillerine usulüne uygun olarak yapılan davet sonucunda duruşma açılarak öncelikle resen gözetilmesi gereken ZMMS ve İMMS poliçeleri yönünden KTK'nin 97, 99 ve 100. maddeleri gereği sigortaya şirketlerine başvuru ve HMK'nin 114. maddesinde sayılan dava şartlarının incelenmesi ve değerlendirilmesine müteakip ön inceleme duruşması yeniden icra edilmiş, uyuşmazlık belirlenmiş ve arabuluculuk süreçlerinden sonuç alınamadığından bu kez sulh teşviki yapılmasına karşın duruşmada duruşmada hazır bulunan bir kısım taraf vekillerinin beyanına göre tarafların sulh yoluyla çözümü de tercih etmediklerinin anlaşılması üzerine tahkikata geçilerek delillerin toplanması ve incelenmesi tamamlanarak tahkikat bitirilmiş ve karar duruşmasında hazır bulunan davacı vekilinin son sözleri de dinlenip zapta yazılmak suretiyle yargılama bitirilmiş ve aşağıdaki hüküm sonucuna ulaşılmıştır. Dosyada mukim belgelere göre ZMMS poliçesi yönünden sigortaya başvuru yapıldığı; arabuluculuk tutanağına göre de zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve anlaşmazlık üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.Somut olaya geçmeden önce dava konusu olayın hukuki temeli ve uyuşmazlığın çözümüne etki edecek yasal düzenlemelere ve Yargıtay uygulamalarına kısaca değinmekte yarar vardır.
Sigorta sözleşmesi 6102 sayılı TTK'nin 1401. Maddesinde düzenlenmiştir. 6102 sayılı TTK'nin1409.maddesinde sigortacının sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumlu olduğu, 1459. maddede, sigortacının sigortalının uğradığı zararı tazmin edeceği, 1461. maddede ise sigortacının sorumluluğunun sigorta bedeli ile sınırlı olduğu hususlarına yer verilmiştir.
Bilindiği üzere haksız fiil ise öğretide; Hukuka aykırı zarar verici fiil olarak tanımlanmaktadır. Haksız fiilin unsurları ise eylem, hukuka aykırılık, zarar, kusur ve illiyet bağı olarak gösterilmektedir. Buna göre haksız fiilden bahsedebilmek için hukuka aykırı bir eylem bulunmalı, bu eylemden bir zararın doğmalı, zararlandırıcı eylemde bulunan kişinin kusurlu bulunması ile zarar ile kusur arasında illiyet bağının olması gerekmektedir. Bu beş unsurun varlığı halinde zarar veren kişi eylemden dolayı zarara uğrayan kişi ya da kişileri maddi ve manevi zararlarını karşılamak durumundadır. Türk Medeni Kanunu’nun 6 ve 6100 Sayılı HMK'nin 190. maddelerinie göre haksız fiilin unsurlarını ispat etme yükü davacıdadır. Davacı zararı, haksız eylemi ve zarar ile haksız eylem arasındaki illiyet bağını ispat etmek durumundadır. 6098 Sayılı TBK'nin 50.maddesine göre de zarar gören ,zararını ve zarar verenini kusurunu ispat yükü altındadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasa'nın 85/1. maddesinde, “ bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı” aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiştir. Yine aynı yasanın 88/1 maddesi gereği de bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur. Kaza tarihinde yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.
Yukarıda açıklanan yasal düzenlemelerden anlaşılacağı üzere, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Bu sebepledir ki, sigorta şirketinin sorumluluğu, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunması halinde sözkonusu olup poliçe limitiyle sınırlıdır. Zira, kanunun emredici hükmü gereği yaptırılan zorunlu trafik sigortalarında sigortacı, işletene düşen hukuki sorumluluğu teminat altına aldığına göre, ancak işletenin sorumlu olduğu oranda zarardan sorumlu olacaktır. İşletene hukuken yükletilemeyen zarardan, onun sorumluluğunu teminat altına alan sigortacının sorumlu tutulması da mümkün değildir. Zira sigorta şirketinin sorumluluğu 2918 Sayılı KTK'nin 86/1. maddesi gereğince işletenin eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusuru oranında poliçe limitiyle sınırlıdır. Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir.
Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur. Bahse konu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere işletenin sorumluluğunu zorunlu mali mesuliyet trafik sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmının poliçede yazılı hadlere kadar teminat altına alan sigorta türüdür. Zorunlu mali trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından sıralı bir sorumluluk benimsenmiştir. ( Yargıtay -----. HD'nin 08.12.2020 tarih ve -----.).Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk değil, sıralı bir sorumluluk öngörmüştür. ( Yargıtay ---- HD'nin 08.12.2020 tarih ve ----- Bu nedenle, aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının, olay tarihi itibariyle aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısının limitini aşan kısımdan ve temin ettiği İMSS poliçe limiti dahilinde sınırlı olarak sorumlu olacağı açıktır.
Hasar onarım bedeli yönünden de; Yargıtay'ın istikrar kazanmış uygulamasına göre davalının sorumlu olacağı gerçek zarar miktarının saptanması bakımından, davaya konu kazanın oluş biçimine göre hasar görmesi kaçınılmaz olan araç parçaları ile bu hasarların onarımı için gerekli parça ve işçilik bedellerinin belirlenmesi, hasar onarım bedeline göre tamirin ekonomik olup olmadığı ve tamirin ekonomik olmadığının tespiti halinde araç sovtaj bedeli ile aracın kazadan önceki rayiç bedelinin belirlenip gerçek zarar tutarının hesap edilmesi gerekmektedir. Değer kaybı ise, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir. (Yargıtay -----HD'ni 15/03/2018 T.----sayılı ilamı)
Yukarıdaki yapılan genel açıklamalar, toplanan deliller ve yapılan yargılama ışığında somut olaya baktığımızda; 07/03/2022 tarihinde saat 15.00 sularında ---- ili, ----- ilçesi, ----- bulvarı üzerinde davacının malik/işleteni olduğu dava dışı sürücü ----- sevk ve idaresindeki ---- plakalı hususi nitelikteki otomobil ile dava dışı ----adına kayıtlı, yine dava dışı ----- sevk ve idaresindeki ----- plaka sayılı hususi nitelikteki araçların karıştığı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği tespit edilmiştir. Kazaya sebep olduğu öne sürülen ----- plaka sayılı otomobil kaza tarihi itibariyle davalı ---- nezdinde 15/11/2021-15/11/2022 başlanğıç - bitiş tarihli araç başına maddi 43.000,00 TL (50.000,00 TL) limitli zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu gibi diğer davalı -----15/11/2021-15/11/2022 başlanğıç - bitiş tarihli genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafın, 6918 Sayılı KTK'nin 97.maddesi gereğince davalı ZMMS sigorta şirketine başvuru yaptığı anlaşılmış olup, davalı şirketi tarafından oluşturulan hasar dosyası ve poliçe örneği de celp edilmiş durumdadır. Ayrıca davalı İMMS sigortacısı şirkete de başvuru yapılmış ancak herhangi bir ödeme yapılmadığı görülmüştür. Somut olayda uyuşmazlığın temelinin meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle doğrudan kusur ve hasara bağlı olarak oluşan hasar onarım bereli ve değer kaybı üzerinde yoğunlaştığı, kusur oranının tespiti ile hasar onarım maliyetine göre meydana gelen onarım gideri ile değer kaybı zararının belirlenmesi halinde uyuşmazlığın çözüleceği aşikardır. Bu kapsamda taraf vekillerinin iddia ve savunması kapsamında gösterdikleri deliller toplanmış ve uyuşmazlığın niteliği gereği resen getirtilmesi gereken bilgi ,belge ve kayıtlar dosyaya kazandırılmıştır. Buna müteakip taraf vekillerinin iddia ve savunması kapsamında gösterdikleri deliller toplanmış ve uyuşmazlığın niteliği gereği resen getirtilmesi gereken bilgi ,belge ve kayıtlar dosyaya kazandırılmıştır. Mahkememizce bu kapsamda HMK'nin 266.maddesi gereğince uyuşmazlığın çözümü özel ve teknik bilgi gerektirdiğinden kusur oranları ve davaya konu zararların varlığı ve miktarlarının tespiti yönünden rapor düzenlenmesi için dosya ----- Bilirkişilik Bölge Kurulu Listesinden resen seçilen Makine Mühendisi bir bilirkişiye tevdi ve teslim edilmiştir. Bilirkişi Makine Mühendisi ----- tarafından düzenlenen 23/09/2024 tarihli raporda özetle; A-) Sürücü ---- sevk ve idaresinde bulunan -----plakalı aracı ile: 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı Yönetmeliğin ilgili bentlerinde açıklanan hükümler gereği, trafik kurallarını ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda etkenlik arz ettiği için % 100 ASLİ KUSURLU OLDUĞU, B-) Sürücü---- sevk ve idaresinde bulunan ----- plakalı aracı ile: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı yönetmelikte Yönetmeliğin ilgili bentlerinde açıklanan hükümler gereği, trafik kazasının oluşmasında alabilecek herhangi bir tedbirinin bulunmadığı, kendisine kusur izafe edilmesinin uygun olmadığı için: ATFI KABİL KUSURUNUN BULUNMADIĞI C-) 07.03.2022 tarihinde meydana gelen kaza da Trafik kazası tespit tutanağındaki bilgiler ve dosya içeriğinde bulunan yetkili servis---- tarafından hazırlanmış hasar bilgilerinin,---- plakalı araçta üzerinde oluşan hasarlı parçalar ile uyumlu olduğu ve tamirinin ekonomik olacağı değerlendirmesi yapılmıştır. D-) ---- plakalı aracın sürücüsünün kusur oranı nispetinde; davalı sigortacının, ---- plakalı araç için düzenlediği ve riziko anında geçerli ve yürürlükte olduğu çekişmesiz olan araç başına 50.00000 TL tutarlı, ------ nolu 15/11/2021-2022 poliçe tarihli Zorunlu Mali Sorumluluk (trafik) Sigortası kapsamındadır. E-) Yargıtay uygulamaları doğrultusunda ‘’aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının ne olduğunun, daha önce aracın karıştığı kazaların neler olduğu ve bunların değer kaybına etkisinin olup olmadığı’ hususları çerçevesinde yapılan teknik incelemede: Bu bilgiler dâhilinde ---- plakalı, ---- marka,---- tipi, ----- model araçta oluşan Hasar ve Değer Kaybı bedeli için, derdest davaya konu ettiği ve davalıların tazmin etmesini istediği toplam zararının “ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle, DEĞER KAYBI BEDELİ = 68.000,00 TL HASAR BEDELİ = 48.791,54 TL TOPLAM = 108.791,54 TL Davalı ----- ŞİRKETİ firması tarafından hasar bedeli olarak 05.04.2022 tarihinde 36.350,56 TL ödendiği belirtildiği, (dosya içeriğinde yapılmış ödeme dekontunun mevcut olmadığı, mahsup fişi adı altında belgenin mevcut olduğu) 108.791,54 TL hesaplanan tutardan 1 nolu davalının poliçe kapsamında 50.000,00 TL limit sorumluluğunun olabileceği, kalan tutardan 2 nolu davalının sorumluluğunun tespit ve miktarının takdirinini mahkemeye ait olduğu yönünde tespit, hesap ve görüş bildirilmiştir. Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilerek yalnızca davalı ----- Vekili tarafında ileri sürülen beyan ve itirazlar değerlendirilmiş ancak rapor hüküm için yeterli bulunduğundan yerinde görülmemiştir. (HMK,281/2,3,282) Bu kapsamda öncelikle kusura yönelik itiraz bulunmadığı anlaşılmış; somut olayda kaza sonucunda trafik zabıtası tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağı ile bilirkişi raporunun birbirini teyit ettiği, sigortalı araç sürücüsünün KTK'nin 56/c. maddesinde düzenlenen önlerinde giden araçları güvenli ve gerekli mesafeden takip etmek zorunda olduğuna ilişkin kural ve aynı kanunun 52/b-c maddelerinde düzenlenen hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, diğer bir aracı izlerken yukarıdaki fıkrada belirlenen durumları göz önünde tutarak güvenli bir mesafe bırakmak kurallarını ihlal etmek suretiyle kazaya sebebiyet verdiği tespit ve görüşünün olaya ve delilere uygun olduğu anlaşılmakla sigortalı araç sürücüsünün davaya konu kazada asli ve tam kusurlu olduğu (%-100) olduğu kabul ve takdir edilmiştir. (TBK, 74, HMK 266 vd, 282 Yargıtay -----.HD-----Bu kabulden hareketle Makine Mühendisi bilirkişi ----- tarafından düzenlenen raporda belirlenen hasar onarım ve değer kaybı bedellerinin de yukarıda açıklanan ilkeler nazarında olaya ve dosya kapsamında bulunan delillerle örtüştüğü, aracın marka, model, km, hasar durumu nazarında söz konusu zararların kaza tarihindeki piyasa rayiçlerine göre kadri maruf olduğu ve özellikle aracın kaza öncesi değeri ile kaza sonrası piyasa değeri arasındaki farkın gerçek değer kaybı zararını yansıtığı da kabul ve takdir edilmiştir. Davalı ZMMS sigortacısı ----- tarafından 36.350,56 TL ödeme yapıldığı mahsup fişine göre belli olup tarafların da kabulündedir. Davacı vekili dava HMK'nin 107.maddesi gereği belirsiz alacak davası olarak açıldığından az önce bahsedilen kısmi ödeme dikkate alınarak talep artırılmış ve harç tamamlanmıştır. Binaenaleyh davacının davasını yargılamaya hakim olan ilkeler nezdinde TBK, 49, 50/1,51, KTK, 91/1, 85/1-son, 86/1 , 88/1 , TMK, 6 ve HMK, 190. maddeleri esaslarına göre esastan ispat ettiği ve davasında esastan haklı olduğu sonuç ve kanaatiyle; vaki talep artırım işlemi ve taleple bağlılık ilkesi, KTK'nin 100. maddesinde aynı yasanın 99.maddesine atıf yapılmadığından davalı İMMS sigortacısı yönünden 6102 Sayılı TTK'nin 1427/2 maddesi gereğince belirlenen temerrüt tarihi, olayın kaynağının haksız fiil olması ile faiz türüne etkisi bakımından zarar veren sigortalı aracın hususi niteliğine göre yasal faiz uygulanmasının gerekmesi ve kuşkusuz yukarıda açıklanan sıralı sorumluluk ilkesi gibi hususların gözetilmesi ve tek tek denetlenmesi sonucunda davanın kabulü ile ; 11.618,98 TL hasar onarım bedeli ve 1.208, 46 TL değer kaybı bedeli olmak üzere toplam 12.827,44 TL tazminatın ; 2918 sayılı KTK'nin 97 ve 99/1 maddelerine göre temerrüt tarihi olarak belirlenen 16/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte; (davalı ---- araç başına maddi 50.000,00 TL poliçe teminat limitiyle sınırlı/sorumlu olması kaydıyla) davalı ---- alınarak, davacıya verilmesine, 58.791.54 TL değer kaybı tazminatının; (İMMS poliçesi teminatları ve miktarıyla sınırlı olmak kaydıyla ki sınırsız teminat öngörülmüştür) temerrüt tarihi olarak belirlenen 16/07/2022 tarihinden itibaren (6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1427 ve 1446 maddelerine göre ihbardan/başvurudan itibaren kırkbeş gün sonrası) işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ----- alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. (AY.9, 36 ,138, 141, TMK, 1/1, 6 ,KTK. 3, 83, 84, 85, 86, 88, 91, 97, 99, 100, 109/1, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. Maddesi, Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 1.maddesi, TBK, 49, 50/1,51, 74, 117/1,2 Sigortacılık Kanunu, 2/1,n, 22/13, 22/17, TTK,16/1, 1401 vd, 1427/2, 1483 vd, HMK, 25, 26,27, 29, 30,31 107, 187/1, 190, 198, 266 vd, 282 )
6100 Sayılı HMK'nin 332/1 maddesine göre, 323. maddesinde ( 323 (1)-ç bendi gereğince faturalara göre ekspertiz ücretleri dahil) sayılan yargılama giderlerinden, 326/1-3 maddeleri gereğince davalılar (davalı----- şirketinin aleyhinde hükmedilen miktar ve poliçe limiti oranında) müteselsilen sorumlu tutulmuştur. Bununla birlikte, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin 26/2. maddeleri gözetilerek dava öncesi Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinine gelince işbu dava KTK'nin 100.maddesi gereğince İMMS sigortacısı yönünden de KTK'nin 97/1.maddesi uyarınca yalnızca sigortaya başvuru şartına tabi olup, ayrıca zorunlu arabuluculuğa tabi bir dava olmadığı (6325 S. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrası), nitekim ZMMS 2918 sayılı yasada düzenlenmiş olup trafik sigortacısına karşı açılacak davaların zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi olmadığı halde davacı tarafça her iki davalı yönünden arabuluculuk sürecine başvurulmuş olduğundan, davalı sigorta şirketlerinin arabuluculuk ücretinden sorumlu tutulması mümkün görülmemiştir. (Bkz; Yargıtay -----Bu kapsamda davacı ve davalı sigorta şirketleri yönünden ihtiyari nitelikteki arabuluculuk sürecinden ve ücretleriniden ise davacının sorumlu tutulması suretiyle 6100 Sayılı HMK'nin 297/2 maddelesi gereğince aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın KABULÜNE,
11.618,98 TL hasar onarım bedeli ve 1.208, 46 TL değer kaybı bedeli olmak üzere toplam 12.827,44 TL tazminatın ; 2918 sayılı KTK'nin 97 ve 99/1 maddelerine göre temerrüt tarihi olarak belirlenen 16/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte; (davalı ----araç başına maddi 50.000,00 TL poliçe teminat limitiyle sınırlı/sorumlu olması kaydıyla) davalı ----- alınarak, davacıya verilmesine,
58.791.54 TL değer kaybı tazminatının; (İMMS poliçesi teminatları ve miktarıyla sınırlı olmak kaydıyla) temerrüt tarihi olarak belirlenen 16/07/2022 tarihinden itibaren (6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1427 ve 1446 maddelerine göre ihbardan/başvurudan itibaren kırkbeş gün sonrası) işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ----- alınarak davacıya verilmesine,
2-)Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4.809,74 TL karar ve ilam harcından; peşin alınan 179,90 TL harç ile tamamlama harcı olarak yatırılan 1.225,00 TL harcın mahsubuyla bakiye 3.404,84‬ TL harcın davalılardan ( davalı ----- Şirketi'nin 793,69 TL kısmı ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
3-)Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen iki ayrı arabuluculuk için toplam 3.200,00 TL (1600TL+1600TL) arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-)Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvurma harcı, 179,90 TL peşin harç, 1.225,00 TL tamamlama harcı, 25,60 TL vekalet harcı, 3.500,00 TL bilirkişi ücreti, 402,50 TL posta masrafı, 1.250,00 TL eksper ücreti olmak üzere toplam 6.762,90 TL yargılama giderinin davalılardan ( davalı ------ Şirketi'nin 1.115,88 TL kısmı ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-)Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden; Avukatlık Kanunu'nun 164/5 maddesine göre davacı vekili için; karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/1,2 maddeleri uyarınca hesap ve takdir edilen 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan ( davalı ----- Şirketi'nin 4.950,00 TL kısmı ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-)6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan avansların yatırana iadesine, ( Yazı İşleri Müdürü tarafından Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince resen işlem yapılmasına, ) Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketleri vekillerinin yokluğunda ; 6100 sayılı HMK'nin 341/1, 342, 343, 344 ve 345/1 maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf harç ve giderleri yatırılmak suretiyle mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçeyle ---- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.