mahkeme 2022/421 E. 2023/493 K.

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/421 Esas
KARAR NO: 2023/493
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/06/2022
KARAR TARİHİ: 06/07/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/
DAVA/TALEP;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun çerçevesinde, ----- Yakasında ------ Devlet Yolu ile ------ Yakasında tarihi yarımadadaki ------ Caddesini birleştiren ------- Boğazı Karayolu Tüp Geçişi Projesi yapım ve işletmesi ile görevli olduğunu, proje, süre sonunda ------- Genel Müdürlüğü’ne devredileceğini, davalı adına kayıtlı araçlar ile çeşitli tarihlerde ------ Tüneli’nden ücret ödemeksizin geçişler gerçekleştirildiğini, işletme hakkı ve görevi müvekkili şirkette bulunan tünelden yapılan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerden dolayı davalıya ait olan ------ ve ------ plakalı araçlarla 15.04.2021 ile 28.05.2021 tarihleri arasında gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla ------ E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiğini, borçlunun itiraz ettiğini, itiraz sonrası takibin durdurulduğunu, arz ve izah edilen sebeplerle davanın kabulü ile davalı/borçlu tarafından ------ E. sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, haksız ve kötü niyetli itiraz nedeniyle davalı/borçlu aleyhine asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı/borçlu üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP /TALEP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket işletmesinde bulunan ------ Tüneli'nin geçişindeki gişelerde herhangi bir kontrol ve uyarı cihazı bulunmadığı gibi geçtiği iddia edilen müvekkili şirketine ait araç sürücülerine de yolun ücretli olduğuna dair herhangi bir bildirim yapılmadığını, dolayısıyla basiretli bir tacir gibi davranmayan davacı taraf sebebiyle, müvekkili şirketine ait araçlar buradan geçiş yapmış olsalar dahi ------ ve ------ ürünlerinde bakiyesinin olup olmadığını bilmeden ve dahi bu durumu fark etmeden geçiş yaptıklarını, aynı şekilde, söz konusu geçiş sonrası, geçiş ücretinin ödenmesi gerektiğine veyahut ödenmediğine ilişkin müvekkil şirkete herhangi bir bildirim yapılmadığını, geçişin üzerinden 15 günlük ödeme süresi geçtikten sonra geçiş ücretinin 4 katı kadar ceza kesildiğini, izah edilen nedenler ve fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydı ile; yetki itirazlarının kabulü ile yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili ------- Mahkemelerine gönderilmesini, Mahkeme aksi kanaatte ise haksız davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

DELİLLER: ------- Esas sayılı dosyası, Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağı, Ticaret Sicil Kayıtları, ------- Trafik Tescil Kayıtları, ------ kayıtları, İhlalli Geçiş Bilgi ve Dökümleri, İhlalli Geçiş Fotoğrafları, Bilirkişi Raporu, dosyadaki sair bilgi ve belgeler.

İDDİA VE SAVUNMA KAPSAMINDA UYUŞMAZLIĞIN NİTELİĞİ VE VAKIALARA GÖRE DELİLLERİN TARTIŞILIP DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE SONUÇLARI : Dava, 2004 Sayılı İİK'nin 67.maddesi gereğince İtirazın İptali, Takibin Devamı Ve Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nin 4/2 maddesi gereğince dava değerine göre 6100 Sayılı HMK'nin 316 ilâ 322 maddelerinde düzenlenen basit yargılama usulüne tabi işbu davada mahkememizce taraf teşkili sağlanmış, dilekçeler aşaması tamamlanmış ve usulüne uygun olarak yapılan davet sonucunda duruşma açılarak öncelikle başta zorunlu arabuluculuk dava şartı olmak üzere 6100 sayılı HMK'nin 114 ve 115. maddeleri gereğince dava şartları, hak düşürücü süre, zamanaşımı ve ilk itirazlar değerlendirilmek suretiyle ön inceleme duruşması icra edilmiştir.Davalı vekilinin, 6100 sayılı HMK'nin 116/1-a maddesine göre yaptığı yetki ilk itirazının 6100 sayılı HMK'nin 10 ve 6098 sayılı TBK'nin 89/1 maddeleri kapsamında para borcunun ifa yeri alacaklı/davacının ödeme zamanındaki yerleşim yeri olduğundan ve davacı şirketin muamele merkezinin mahkememiz yargı çevresinde bulunduğu anlaşıldığından reddine karar verilerek yargılamaya devam edilmiştir. Ön inceleme duruşmasında daha önce arabuluculuk sürecinden sonuç alınmadığı değerlendirilerek bu kez sulh teşviki yapılmasına rağmen duruşmada hazır bulunan davacı vekilinin beyanına göre tarafların sulh yoluyla çözüme gitmek istememeleri üzerine davaya konu uyuşmazlık belirlenmek suretiyle tahkikata geçilerek deliller toplanmış, incelenmiş ve değerlendirilerek tahkikat bitirilmiş ve karar duruşmasında ise hazır bulunan davacı vekilinin son sözleri dinlenerek tutanağa yazılmak suretiyle aşağıdaki hüküm sonucuna ulaşılmıştır.
2004 Sayılı İİK'nin 67.maddesinde; Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir. İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır. Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır. (Ek fıkra:02/07/2012-6352 S.K./11.md.) Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır." düzenlemesi bulunmaktadır. Bu düzenlemeye göre; takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan itirazın iptali davasının konusu, icra takibi konusu edilen alacaklar olup, davanın amacı itirazla duran takibin devamını sağlamaktır. İtirazın iptali davası, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. İtirazın iptali davası, icra takibine sıkı sıkıya bağlı; itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır.Olay ve dava tarihinde yürürlükte olan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat Ve Görevleri hakkındaki kanunun 30/5 maddesinde "4046,3465 ve 3996 kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin dört katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir." hükmü ile aynı kanunun 30/7.maddesinde 'Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan ,ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz' hükmü bulunmaktadır. Yapılan yargılama, yukarıda alıntılanan yasal düzenlemeler ve toplanan delillere göre somut olayda öncelikle davanın dayanağı------ Esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden getirtilerek, incelenmiştir. Yapılan incelemede icra dosyasının davanın tarafları ve konusu ile uyumlu olduğu görülmüştür. Dosyaya mübrez arabuluculuk tutanağına göre de zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve anlaşmazlık üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce taraf vekillerince gösterilen deliler toplanmış ve işin niteliği gereği resen getirtilmesi gereken deliller de celbedilmiştir. Bu kapsamda öncelikle davaya konu ihlalli geçişleri yaptığı iddia edilen ------- ve ------ plaka sayılı araçların trafik tescil kayıtları getirtilerek dosya arasına alınmış ve incelenmiştir. Yapılan incelemede araçların ihlalli geçiş tarihlerinde davalı şirket adına kayıtlı oldukları görülmüş ve davalının davalı sıfatı taşıdığı tespit edilmiştir. Yine -------- Başmüdürlüğüne müzekkere yazılarak ihlalli geçişin yapıldığı tarih aralığında davalı şirketin maliki ve işleteni olduğu araçlardan ------- plakalı araca tanımlı ------ ürünü bulunduğu bildirilerek geçiş bilgilerinin yer aldığı hesap hareketleri gönderilmiştir. Davalı şirkete ait ------- plaka sayılı aracın ise 15/03/2021-30/06/2021 tarihleri arasında ------- ürünü bulunmadığının tespit edildiği bildirilmiştir. Davalı vekili tarafından ------- ürünü olmayan araca ait ------- ürünü bulunduğuna ilişkin bir savunma ve delil sunulmadığından işbu hususun araştırılmasına gerek görülmemiştir. Somut olayda davacı şirketin ------- Karayolu Tüp Geçişi Projesinin yap-işlet-devret modeli ile yapımı ve işletilmesini üstlendiği , davacı şirket tarafından, ------- Esas sayılı dosyasından, işlettiği tünelden davalı adına kayıtlı yukarıda plakaları verilen araçların 15/03/2021 ilâ 30/06/2021 tarihleri arasında iki kez ihlalli geçiş yapmaları nedeniyle tahakkuk eden geçiş ücretleri ve 6001 sayılı kanun uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretlerinin dört katı tutarındaki cezaya ilişkin olarak icra takibi başlatıldığı, takibe yapılan itiraz üzerine icra takibinin durdurulduğu ve bir senelik hak düşürücü süre içinde işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce tahkikat işlemi olarak dosya bilirkişi raporu düzenlenmesi için işin niteliği gereği konusunda nitelikli hesaplamalar uzmanı bir bilirkişiye verilmesine karar verilmiş ve bu minvalde Bilirkişi ------- tarafından dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda hazırlanan işbu raporda özetle ; Karayollarına ait tüm otoyollarda ve 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve yönetmeliklerde belirtilen şekilde geçiş ücreti ve cezasının tahsil edildiği, 6001 sayılı kanunda geçiş yapan araçlara geçiş sırasında mesaj veya uyarı verme gibi bir mecburiyetin bulunmadığı, ------- Tüneli'nde "serbest geçiş sistemi" uygulandığı, bu sistemin ------ ile -------sistemlerinin bir araya getirildiği bir yöntem olduğu, serbest geçiş sistemi, araçların tek bir noktadan geçmesine izin verildiği, Davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş fotoğrafı kıyaslanarak 2 adet geçişe ait fotoğrafın dava dosyasına sunulduğunun tespit edildiği, Davaya konu ------ve ------ plaka sayılı araçların ücret ödenmeksizin geçişler yaptıkları iddia edilen 15.04.2021 ile 28.05.2021 tarihleri arasında davalı ------ Şirketi adına kayıtlı olduğu, ------- ve ------- plaka sayılı araç için bildirilen 2 adet geçişin her ikisinin de “ihlâlli geçiş” olduğu, ------- ve ------ plaka sayılı araca ait 2 adetlik “ihlâlli” geçiş için: 460,00 TL geçiş ücreti + 9,39 TL İşlemiş Faiz + 1,69 TL İşlemiş Faiz KDV'si olmak üzere Genel Toplam: 471,08 TL olduğuna ilişkin teknik inceleme ve tespitlerini belirtir şekilde rapor tanzim edilmiş ve dosyaya sunulmuştur. Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilerek vaki beyan ve itirazlar değerlendirilmiştir. Davacı vekili tarafından rapora karşı bir itiraz öne sürülmemiş ;davalı vekili tarafından ise genel nitelikte itirazlarda bulunulduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce tüm dosya kapsamı ve bilirkişi raporu ile vaki itirazlar doğrultusunda yapılan değerlendirmede ; davaya konu olayda özel işletmeye tabi tünelden geçiş hizmetinin niteliği gereği 'sürücü belgesi sahibi' hizmeti alanlar tarafından şartları ve sonuçları önceden bilindiğinden ve/veya nesnel olarak bilindiği kabul edildiğinden otoyol-tünel giriş ve çıkışında sistem tarafından yapılan ücretsiz geçiş yapıldığına dair uyarı ve ödemenin yapılmasına ilişkin bildirim dışında yasal olarak ihlalli geçiş tutanağı veya idari yaptırım karar tutanağı düzenlenerek muhataba ihbar ve tebliğine dair yasal bir düzenleme de bulunmamaktadır. Davalı şirketin TTK'nin 16/1 maddesi gereğince tacir sıfatı bulunduğundan, basiretli tacir gibi davranma ve bu kapsamda araçlarına ------- ürünü alarak hesabında yeterli para (bakiye) bulundurma ve/veya ihlali geçişten itibaren günün teknolojik imkanlarına göre İnternet ortamında yapacağı basit bir sorgulamaya göre borç tespit edilerek on beş gün içinde ödeme hakkı ve yükümlülüğü de caridir. Bir başka anlatımla sistemin işleyişi ve özelliği gereği hizmetten yararlananların hizmete ilişkin ücreti ödeme yükümlülüğü ve takibi tamamen hizmeti alanlara aittir. ( KTK,41, 85-TTK,18/2) Filhakika ,olayda davalının ihlalli geçiş tarihlerinde aracına tanımlı ------ hesabında yeterli bakiye bulundurmadığı, diğer aracına ait ------- ürünü bulunmadığı , her iki araç ile birer kez davacının işlettiği tünelden ihlalli geçiş yapıldığının sabit olduğu, takibe konu geçişler için öncesinde ödeme yapılmadığı gibi ihlalli geçişlerden itibaren yapılan provizyon isteklerine rağmen on beş gün içinde de herhangi bir şekilde de ödemenin yapılmadığı gözetildiğinde davacının geçiş ücretleri ile birlikte dört katı tutarında ceza talebinde bulunmasında ve dolayısıyla takip ve davasında haklı olduğu, davacı tarafın davasını açıklanan deliller ve bilirkişi raporuyla usulüne uygun olarak ispat ettiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır. Binaenaleyh, dosyaya mübrez bilirkişi raporunun da somut olay ve icra takibiyle uyumlu, gerekçeli, denetime açık, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli olduğu kabul ve takdir edilmiş ve taleple bağlılık ilkesi, tarafların tacir sıfatına göre avans faiz türü ve yürürlükteki oranı da denetlenip gözetilerek davacının davasının kabulü ile; davalı-borçlunun -------- Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazının iptali ile icra takibinin asıl alacağa (460.00 TL) takip tarihinden itibaren yıllık %16,75 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle aynen devamına karar verilmiştir.Davacının İcra İnkar Tazminatı İsteğine ilişkin yapılan değerlendirmede ise; Yargıtay'ın kararlılık kazanmış uygulamasına göre itirazın iptali davalarında İİK’nin 67/2. maddesi çerçevesinde alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için usulüne uygun şekilde yapılmış bir icra takibinin bulunması, borçlunun süresi içerisinde ödeme emrine itiraz etmesi, alacaklının bir yıl içinde itirazın iptali davasını açması ve davasında haklı çıkarak inkar tazminatı talep etmiş olması gereklidir. Burada borçlunun itirazının kötü niyetle yapılmış olması ve alacağın bir belgeye bağlanmış bulunması koşulları aranmamaktadır. Bu yasal koşullar yanında takibe konu alacağın likit olması da zorunludur. Her uyuşmazlığın kendine özgü somut özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken, alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir. Buna göre likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması, başka bir ifadeyle borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Gerek borç gerekse borçlu bakımından bu koşullar mevcut ise ortada likit bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir. Somut olayda inkar tazminatının takip hukuku acısından amacı ışığında yapılan değerlendirmede; davalının itirazının haksızlığına karar verilmesi ve yapılan yargılamaya göre davalının borcunun varlığını, gerçek miktarını baştan tam olarak tahkik ve tespit edebilir durumda olduğunun tespit edilmesi nedeniyle dava konusu alacağın muayyen/likid olduğu anlaşılmakla İcra ve İflas Kanunu'nun 67/2.maddesi gereğince şartları oluştuğundan sabit görülen asıl alacağın %20'si olan 92,00 TL icra inkar tazminatının da davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi gerekmiştir. 6100 Sayılı HMK'nin 332/1 maddesine göre, 323. maddesinde sayılan yargılama giderlerinden, 326/1. maddesi gereğince tamamen davalı şirket sorumlu tutulmuştur. Ayrıca bu kapsamda Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2. Maddeleri gözetilerek dava öncesi ------ bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin de davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına da karar verilmek suretiyle 6100 Sayılı HMK'nin 26, 297/2 maddeleri gereğince aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın KABULÜNE,
2-)2004 sayılı İİK'nin 67/I maddesi gereğince davalı-borçlunun ------- Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazının İPTALİ ile icra takibinin asıl alacağa (460.00 TL) takip tarihinden itibaren yıllık %16,75 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle aynen DEVAMINA,
3-)Davacının, 2004 sayılı İİK'nin 67/II maddesi gereğince icra inkar tazminatı talebinin kabulüyle, asıl alacağın (460,00 TL) %20'i olan 92.00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-)Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 179,90 TL karar ve ilam harcına 80,70 TL peşin harcın mahsubuyla bakiye 99,20 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydın
5-)Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca ----- bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
6-)Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı 80,70 TL peşin harç ve 11,50 TL vekalet harcı, 1.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 228,75 TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.401,65 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-)Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden; Avukatlık Kanunu'nun 164/5 maddesine göre davacı vekili için karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/1,13/2 maddeleri uyarınca hesap ve takdir edilen 460,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-)6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, ( Yazı İşleri Müdürü tarafından Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince resen işlem yapılmasına, )
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda ;6100 sayılı HMK'nin 341(2) maddesi gereğince karar tarihi itibariyle miktar yönünden (460,00 TL <17.830,00) İstinaf kanun yoluna başvuru sınırının altında kaldığı anlaşılmakla, KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/07/2023