Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2026/93 Esas
KARAR NO: 2026/94
DAVA: Menfi Tespit (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 01/04/2024
KARAR TARİHİ: 04/02/2026
BİRLEŞEN ---- SULH HUKUK MAHKEMESİ'NİN
---- ESAS SAYILI DAVA DOSYASI
DAVA: Menfi Tespit (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/05/2025
KARAR TARİHİ: 04/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ----- antrepo işi ile uğraşan bir şirket olduğunu, depo ihtiyacı için -----adresinde bulunan depoyu ticari amaçla kiralamak için bu şahısla görüşmelere başladığını, --- bu talebi kabul ederek depoyu müvekkili şirkete kiraladığını,---- yerleşik bir işinin olmadığını---- yaşadığını, kira gelirlerini yurt dışına transfer ettiğini söylediğini, bu şekilde kira ilişkisinin ------ yılında başladığını, söz konusu kira ilişkilerinin her bir döneminde kiralamaya konu alanın büyüklüğü ve kira bedelinin yüksek miktarlı olması sebebiyle idarelerinde oldukları şirketler adına teminat senetlerinin müvekkili tarafından düzenlenerek teslim edildiğini, müvekkillerinin başka ----------- olmak üzere davalı yana kiralamadan kaynaklanan yakın ticari ilişkileri sebebiyle bu şekilde istenilen uygulamayı ticari hayatın bir parçası olarak itiraz etmeksizin kabul ettiklerini, teminat senedi lehdarının ne sebeple kiralayan yerine onun bağlantılı olduğu söylenen başka bir firma olarak düzenlettirilmesinin istendiğini sorgulamadığını, zaman içerisinde mülkiyet hakkı sahibi olan--------firmasının verdiği alt kiralama yetkisi neticesinde müvekkili --- bu kez alt kiralayan unvanına sahip olan ---- Firması arasında yıllara sari şekilde kurulan sözleşme ile devam ettiğini, akabinde söz konusu teminat senetleri ayrıca müvekkili ----yetkililerine ait şirketler olan ---- tarafından da müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla da imzaladığını, alt kiralama ilişkisinin --- yılından itibaren kurulmasından sonra yine kira bedellerinin eksiksiz şekilde ödenmesiyle de bu senetlerin iade edildiğini, --- devamı yıllara ilişkin aynı şekilde düzenlenerek senetlerin iade edildiğini, ----yılı itibariyle aynı şekilde-------lehine düzenlendiğini, teminat senetlerinin iade edildiğini, bunları da ekte sunduklarını, söz konusu kira ilişkisine konu olan depoda yaşanan yangın olayı neticesinde kira sözleşmesinin kendiliğinden sona erdiğini, söz konusu teminat senetlerinin de iade edilmediğini, davalılarca haksız ve kötü niyetli olarak kalan senetlerinin vadeleri geldikçe ciro edilerek icra takibine kondu edildiğinden huzurdaki davanın açıldığını, dava konusu senetlerin kira bedelinin teminatı olarak verildiğini, yangın olayı sebebiyle esasen bedelsiz kaldığının taraf yetkililerinin savcılık nezdinde verdikleri ifadelerindeki beyanları ile de açıkca kabullerinde olduklarını, müvekkileri tarafından ---- bedelli kira bedelinin teminatı olarak verilen ve yangın olayı nedeniyle bedelmiş kalmış olan işbu teminat senedi nedeniyle müvekkillerinin borçlu olmadıklarının tespiti, iadesi ve bu senedine iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı --------- cevap dilekçesinde özetle; Davacılar vekili huzurdaki davaya konu bedelsiz kalan senedin teminat senedi olduğu hususunun davalı taraf yetkililerinin de kabulünde olduğunu, davalı taraf ve yetkilileri aleyhine -------- Soruşturma numarası ile yapılmış olan şikayette şüpheli şirket yetkililerinin savcılık makamınca alınan ifadelerinde davaya konu bedelsiz kalan senetlerin teminat senedi olduğunu, söz konusu kira ilişkisine konu depoda yangın çıktığını deponun tamamen yok olduğunu açıkça beyan ve kabul ettiğini iddia ettiğini, davacılar vekilinin tarafından borçlarını ödememek için biraz daha zaman kazanmak adına haksız ve hukuki dayanaktan yoksun iddialarda bulunulduğunu, senede karşı ispat kuralı gereği iddia ancak yazılı delil ile ispat edebileceğini, bu yazılı delil, tarafların getirecekleri ve onların imzalarını taşıyan bir belge olması gerektiğini, davacılar vekilinin senedin teminat olarak verildiğine ilişkin iddialarını yazılı belge ile kanıtlanması gerektiğini, takip dayanağı bir senedin teminat senedi olduğu iddiasının, hangi ilişkinin teminatı olduğu senet üzerine yazılmak suretiyle ya da yazılı bir belge ile ispatlanması gerektiğini, senede açıkça atıf bulunan sözleşmede senedin teminat amacıyla verilmiş olduğu belirtilmiş olması gerektiğini, söz konusu senetlerin teminat olarak verildiğine dair ifade tarzının sözleşmede yer alacağı, basiretli tacir olan davacıların hiçbir dayanak almaksızın kendilerini ikinci kez borçlandırıcı mahiyette üstelik lehdarı kira ilişkisinin tarafı olmayan üçüncü kişi adına senet düzenleyip teslim etmeyeceği tartışmasız olduğunu, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili birleşen dosya dava dilekçesinde özetle; Müvekkilleri tarafından düzenlenen ------bedelli, kira bedelinin teminatı olarak verilen ve fakat yangın olayı sebebiyle bedelsiz kalmış olan işbu teminat senedi nedeniyle müvekkillerinin borçlu olmadıklarının tespiti, iadesi ve bu senedin iptaline karar verilmesi istenmiştir.
------ Karar sayılı ilamı ile, davanın kambiyo senedine dayalı başlatılan icra takibinde borçlu olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davası olduğu, takibin dayanağının kambiyo senedi olan bono olduğu, TTK'da düzenlenen kambiyo senetleri ile ilgili uyuşmazlıkların TTK m. 4/1, a gereğince, mutlak ticari dava niteliğinde olduğu ve görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan bahisle mahkemenin görevsizliğine, görevli mahkemenin---- Adliyesi Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna karar vermiş, anılan karar----- tarihinde kesinleşerek, görevli mahkemeye gönderme talebi gereğince Mahkememize gönderildiği ve yukarıda yazılı esasa kaydedilmiştir. HMK 4/a maddesi gereğince "kiralanan taşınmazların İcra İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların Sulh Hukuk Mahkemesinde" görüleceğinin düzenlenmiştir.6100 sayılı HMK'nın 4/1. maddesi gereğince sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; kiralanan taşınmazların, ---- sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilâmsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalara bakmakla görevlidir.Dava dilekçesi içeriği ve dilekçe ekinde sunulan kira sözleşmeleri incelendiğinde, davacılar ile davalı şirket arasında kira ilişkisi bulunmadığı görülmüş ise de, davacılar tarafından verilen sıralı senetlerin ve dava konusu --------- bedelli senet ile ------bedelli senedin, kira ilişkisine istinaden kira bedelinin teminatı olarak verildiği, bu durumun davacıların da kabulünde olduğu, dolayısıyla görevli mahkemenin HMK 4. maddesi gereğince Sulh Hukuk Mahkemesine ait olduğu, nitekim aynı taraflar arasında farklı vade tarihli bir senede ilişkin görülen bir dava dosyasında ------- tarihli ilamı ile uyuşmazlığın çözümünde Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğunun belirlendiği anlaşılmakla, görev hususu dava şartı olduğundan, mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, Mahkememiz ile ------ Sulh Hukuk Mahkemesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıktığından mahkememizce verilen karar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği taktirde HMK'nın 22/2 maddesi gereğince görevli mahkemenin belirlenmesi için dosyanın ---- Hukuk Dairesine gönderilmesine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-) DAVANIN GÖREVSİZLİK NEDENİYLE DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN USULDEN REDDİNE,
2-) Mahkememiz ile ------- Sulh Hukuk Mahkemesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıktığından mahkememizce verilen karar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği taktirde HMK'nın 22/2 maddesi gereğince görevli mahkemenin belirlenmesi için DOSYANIN -------- HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE,
3-)6100 sayılı HMK md. 331/2 uyarınca harç ve yargılama giderlerinin görevli mahkemede hüküm altına alınmasına,
Dair, tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde -------- Adliye mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile karar verildi. 04/02/2026