Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2026/91
KARAR NO:2026/76
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 28/01/2026
KARAR TARİHİ: 29/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin,----------bedelli çeklerin keşidecisi olduğunu, davaya konu çeklerin ödemeleri hamillerine ödenmiş olup müvekkili şirketçe teslim alındığını, teslim sonrasında yapılan araştırma neticesinde çeklerin bulunamadığını, şirket çalışanları tarafından kaybedildiği düşünülmekte olduğunu, teslim alınan çeklerin ilgili bankaya ibrazı yapılamayıp çeklerin sistem üzerinden düşümü yapılamadığını tüm bu nedenlerle keşidecisi davacı ----- olan ----- bedelli çeklerin ödenmesini önlemek üzere teminatsız olarak ödeme yasağı konulmasına ve söz konusu çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.Davanın dayanağı, 6102 sayılı T.T.K'nun 818. maddesi delaletiyle aynı Kanunun 757, 762, 763, 764. maddeleridir.Kural olarak bir hakkı dava etme yetkisi o hakkın sahibine ait olup, buna aktif husumet denilir. Bir hakkın kendisinden istenebilecek durumunda olan yani hakka uymakla yükümlü kişi ise borçlu kişi olup, buna da pasif husumet denilir. Bir davada gerek aktif ve gerekse pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı mahkemece öncelikle ve resen gözetilecek hususlardandır ve şayet husumet ehliyeti yok ise, dava bu sebep ile reddedilir. Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı, TTK'nin 651.maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı olan hamile aittir. Bu nedenle keşideci sıfatındaki davacının, zayi davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı, TTK'nin 651.maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı olan hamile aittir. Dava dilekçesi içeriğinden anlaşıldığı üzere iptali istenilen çekin davacının banka hesabı üzerinden aldığı ve dava dışı kişi lehine düzenlediği çek olup, davacı söz konusu çekin keşidecisidir.Bu nedenle davacının talebine konu, keşidecisi davacı olan----------bedelli çeklerle ilgili olarak davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.Dava şartları konusunda HMK'nin 138. maddesi uyarınca dosya üzerinden karar verilmesi mümkün olduğundan ve ayrıca davada hasım bulunmadığından aktif dava ehliyeti olup olmadığının dosya üzerinden incelenmesi usul ekonomisi gereği mümkün görüldüğünden takdiren duruşma açılmasına gerek görülmemiş, dosya üzerinden yapılan inceleme ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM :Ayrıntıları ve gerekçesi yukarıda belirtildiği gibi;
1.Davanın, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından REDDİNE,
2.Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL harç dava açılırken peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3.Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4.Karar kesinleştiğinde artan gider avansının davacı tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde ---------- Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliği ile tensiben verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/01/2026