mahkeme 2025/775 E. 2025/607 K.

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/775
KARAR NO : 2025/607

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 05/09/2025
KARAR TARİHİ : 05/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, çantasında bulunan ve kendisinin keşideci olduğu; ------ Bankası 300.000 TL bedelli 08.09.2025 vade tarihli ------ çek seri no'lu çek, ----- Bankası 305.000 TL bedelli 05.10.2025 vade tarihli ----- çek seri no'lu çek, ----- Bankası 650.000 TL bedelli 15.11.2025 vade tarihli -------- çek seri no'lu çek ve ----- Bankası 260.000 TL bedelli 28.10.2025 vade tarihli ------- çek seri no'lu çek olmak üzere, toplam 4 adet çekin, müvekkilinin çantası çalınmak, kaybolmak suretiyle zayi olduğunu, çeklerin çalınması üzerine, müvekkilinin öncelikle gidip suç duyurusunda bulunduğunu, ilgili suç duyurusunun dava dilekçesi ekinde olduğunu, suç duyurusunda da belirtildiği üzere, müvekkilinin, çeklerinin çalındığını ve yukarıda belirtilen çeklerin zayi olduğu hususunda, sayın mahkeme dışında da başvuruda bulunduğunu tüm bu nedenlerle dava konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
Davanın dayanağı, 6102 sayılı T.T.K'nun 818. maddesi delaletiyle aynı Kanunun 757, 762, 763, 764. maddeleridir.
Kural olarak bir hakkı dava etme yetkisi o hakkın sahibine ait olup, buna aktif husumet denilir. Bir hakkın kendisinden istenebilecek durumunda olan yani hakka uymakla yükümlü kişi ise borçlu kişi olup, buna da pasif husumet denilir. Bir davada gerek aktif ve gerekse pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı mahkemece öncelikle ve resen gözetilecek hususlardandır ve şayet husumet ehliyeti yok ise, dava bu sebep ile reddedilir. Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı, TTK'nin 651.maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı olan hamile aittir. Bu nedenle keşideci sıfatındaki davacının, zayi davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı, TTK'nin 651.maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı olan hamile aittir.Dava dilekçesi içeriğinden anlaşıldığı üzere iptali istenilen çeklerin davacının banka hesabı üzerinden aldığı ve dava dışı kişiler lehine düzenlediği çekler olup, davacı söz konusu çeklerin keşidecisidir.
Bu nedenle davacının talebine konu, keşidecisi davacı olan ----- Bankası 300.000 TL bedelli 08.09.2025 vade tarihli -----çek seri no'lu çek, ---- Bankası 305.000 TL bedelli 05.10.2025 vade tarihli ----- çek seri no'lu çek, ------ Bankası 650.000 TL bedelli 15.11.2025 vade tarihli ----- çek seri no'lu çek ve ----- Bankası 260.000 TL bedelli 28.10.2025 vade tarihli -------- çek seri no'lu çek olmak üzere, toplam 4 adet çeklerle ilgili olarak davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
Dava şartları konusunda HMK'nin 138. maddesi uyarınca dosya üzerinden karar verilmesi mümkün olduğundan ve ayrıca davada hasım bulunmadığından aktif dava ehliyeti olup olmadığının dosya üzerinden incelenmesi usul ekonomisi gereği mümkün görüldüğünden takdiren duruşma açılmasına gerek görülmemiş, dosya üzerinden yapılan inceleme ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM :Ayrıntıları ve gerekçesi yukarıda belirtildiği gibi;
1.Davanın, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından REDDİNE,
2.Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL harç dava açılırken peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3.Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4.Karar kesinleştiğinde artan gider avansının davacı tarafa iadesine,Dair; davacı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde ------ Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliği ile tensiben verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.