Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/720 Esas
KARAR NO:2026/15
DAVA: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/08/2025
KARAR TARİHİ: 08/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACI: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin, davalı şirket tarafından sunulan ----- adlı bireysel emeklilik poliçesine --- tarihinde katıldığı, poliçe numarası----olup 10 yıl süreli düzenlendiği, müvekkili her ay düzenli olarak---- USD prim ödediği, bunun ----- birikim, 24,00 USD’si vefat teminatı olarak belirtildiği, bugüne kadar toplam ------ prim ödemesi yapıldığı, ancak, davalı şirketin yaptığı aşırı kesintiler nedeniyle poliçe birikimi eksi (-63,88 USD) seviyesine düştüğü, yani müvekkilinin ödediği hiçbir primin karşılığını alamadığı, aksine negatif bakiye oluşturduğu ortaya çıktığı, bu durum sigorta ve emeklilik sözleşmelerinde dürüstlük kuralı, tüketicinin korunması ve hakkaniyet ilkeleriyle açıkça bağdaşmadığı, müvekkilinin, yapılan kesintilerin gerekçesi, oranı ve yasal dayanağı konusunda bilgilendirilmediği, sigorta şirketi tarafından poliçeye ilişkin şeffaf ve açık bilgi verilmediği gibi, “birikim” vaadiyle satılan poliçede müvekkilinin zarara uğratıldığı beyan edilmekle, davalı --------- imzalanan bireysel emeklilik sözleşmesinde yer alan haksız şartların geçersizliğine karar verilmesini, müvekkilinin sisteme yatırdığı katkı paylarından haksız kesilen tutarların tespiti ile birlikte, haksız ve sözleşmeye aykırı şekilde ödeme yapılmaması sebebiyle doğan ---- Doları alacağın, ödeme günündeki ----------- efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası karşılığına çevrilerek, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak koşuluyla davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle dava görevsiz mahkemede ikame edildiği ve dava konusu olayda görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olduğu, somut olayda; taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, davacı ile müvekkil şirket arasında düzenlenen sigorta sözleşmesinden kaynaklandığı, davanın Tüketici Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği, davacı tacir olmayıp, ticari ve mesleki amaç ile hareket etmemesi nedeni ile anılan yasanın 3/1-k Maddesine göre tüketici olduğu gibi 3/1-ı maddesine göre tüketici ile ticari amaçla hareket eden kamu-özel gerçek veya tüzel kişileri arasında kurulan sigorta sözleşmesi de tüketici işlemi olduğu beyanla, Tüketici Mahkemesi görevli olup mahkemenizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesini talep ettikleri, taleplerin zaman aşımına uğradığı, dava konusu sigorta sözleşmesi davacının açık talebi ve kabulü üzerine akdedildiği, davacı sözleşmenin tüm unsurları hakkında detaylı olarak bilgilendirildiği beyan edilmekle, öncelikle görev yönünden mahkeme aksi kanaatte ise davanın esası yönünden reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, davacının, davalı şirket nezdindeki sigorta poliçesine ilişkin bilgilendirilmediği ve zarara uğratıldığı iddiasına yönelik, davacının sisteme yatırdığı katkı paylarından haksız kesilen tutarların tespiti ile birlikte, haksız ve sözleşmeye aykırı şekilde ödeme yapılmaması sebebiyle doğan------- Doları alacağın, ödeme günündeki ------- efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası karşılığına çevrilerek, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla tahsili talebine ilişkindir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre, bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar asliye ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, asliye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan ilk derece mahkemeleri, bölge adliye mahkemeleri ve temyiz incelemesi aşamasında Yargıtay’ca re'sen incelenir.6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun Amaç Başlıklı 1. maddesinde Kanunun amacı açıklandıktan sonra kapsam başlıklı 2. maddesinde “Bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar.” hükmüne yer verilmiştir. Satıcı; "kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye mal sunan ya da mal sunanın adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi"; tüketici ise "ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi" ifade etmektedir. Aynı Kanunun 3. maddesinde de "Tüketici işlemi", "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukukî işlemi” ifade eder şeklinde tanımlanmıştır. Bir işlemin 6502 sayılı Kanun kapsamında kaldığının kabul edilmesi için yasanın amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen taraflar arasında mal ve hizmet satışına ilişkin bir hukukî işlemin olması gerekir.
Aynı Kanunun 73/1. maddesinde “tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda” tüketici mahkemelerinin görevli olduğu belirtilirken, 83/2. maddesinde de “taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olması, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemez” hükmüne yer verilmiştir.Somut olayda; davacı, ----sigortası sözleşmesine dayanarak eldeki davayı açmışdır.Davanın dayanağı hayat sigorta sözleşmesi olup kredi sözleşmesi değildir. Hayat sigortası sözleşmelerinin, niteliği gereği sigortalı tarafın mesleği ne olursa olsun (tacir, esnaf, işçi, memur vs.) gerçek kişi ve tüketici olması dışında bir seçenek yoktur. 6502 sayılı yasanın 73/1. maddesindeki düzenlemede belirtildiği üzere, dava dışı üçüncü şahıs tüketici konumunda olup davacı da temlik ilişkisine dayanarak dava açtığından ve davalı sigorta şirketi ile aralarında akdedilen sigorta sözleşmesi de bir tüketici işlemi olmasından dolayı, tüketici işleminden kaynaklanan bu uyuşmazlığa bakma görevi anılan kanunun 3, 73/1 ve 83/2. maddeleri uyarınca Tüketici Mahkemesine ait bulunmaktadır.--------------

HÜKÜM: (gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:)
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, bu nedenle 6100 sayılı HMK'nın 115/2. Maddesi uyarınca dava şartı noksanlığından davanın usulden REDDİNE,
2-Taraflardan birinin, karar süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli -------- Tüketici Mahkemesi'ne gönderilmesine,
3-Yasal süre içinde Mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde, Mahkememize davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin iş bu kararın tebliği ile İHTARINA,
4-Dava dosyasının talep üzerine gönderilmesi halinde yargılama giderlerine görevli mahkemece hükmedilmesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ---------- Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/01/2026