mahkeme 2025/1001 E. 2026/3 K.

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/346 Esas
KARAR NO: 2025/967
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 20/05/2024
KARAR TARİHİ: 11/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----poliçesi ile sigortalı bulunan ----plakalı araç, sürücü --- sevk ve idaresinde ----- istikametinden ---istikametine doğru seyir halindeyken --------- bayi mevkisine geldiğinde sürücünün makas atmak suretiyle hatalı şerit değiştirerek aynı istikamette seyir halinde olan müvekkili ------ sevk ve idaresindeki --- plakalı aracın orta refüje çarparak takla atmasına sebebiyet vermesi neticesinde yaralamalı/maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davalıların işleten/sürücü ve sigortacısı olduğu aracın %100 kusuru neticesinde meydana gelen kazada müvekkile ait araç onarımı mümkün olmayacak şekilde (pert) hasara uğradığı, müvekkile ait araçta oluşan hasar bakımından davalı şirket nezdinde hasar dosyası açıldığı, ancak davalı şirketçe aracın onarımı yapılmadığı gibi hasar ödemesi de yapılmadığı, davalı şirketçe hasar ödemesi yapılmadığından ve de aracın onarımı ekonomik olmadığından müvekkil tarafından pert halindeki araç hasarlı haliyle 3. şahsa satıldığı, müvekkile ait araçta oluşan maddi hasarın ilgili yasal düzenlemeler doğrultusunda taraflarına ödenmesi için davalı sigorta şirketine 12/02/2024 tarihinde başvuruda bulunulduğu, ancak davalı şirket tarafından başvuruya olumlu cevap verilmeyerek taleplerimiz karşılanmadığı beyan edilmekle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere araç rayiç bedelinin kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (sigorta şirketi police limiti ile sınırlı olmak üzere) tahsiline, kaza nedeniyle oluşan araç mahrumiyet bedelinin ise sadece işleten/sürücüden kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte tahsiline, vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

CEVAP:Davalı Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; ---- plakalı araç Müvekkil--- tarafından-----tarihlerini kapsayan---- sigortalandığı, sigorta şirketinin sorumluluğu iş bu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğu, kaza sonrası meydana hasara uğrayan aracının onarım masrafları, taşıtın riziko tarihindeki değerini aşar ya da taşıt onarım kabul etmezse taşıt tam hasara uğramış sayılacağı, konu hakkında kara araçları sigorta genel şartları 3.3.2.2. maddesi: “Onarım masraflarının sigortalı aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşması ve aynı zamanda eksper raporu ile aracın onarım kabul etmez bir hale geldiğinin tespit edilmesi durumunda, araç tam hasara uğramış sayılacağı, tam hasara uğraması halinde, aracın hasar anındaki rayiç değeri ödeneceği, bu durumda aracın Karayolları Trafik Yönetmeliğinin ilgili maddesi hükümleri doğrultusunda hurdaya ayrıldığına dair hurda tescil belgesi sigorta şirketine ibraz edilmeden araç sahibine sigorta tazminatı ödenmeyeceği, değeri tamamen ödenen araç ve aksamı talep ettiği takdirde sigortacının malı olacağı, onarım masrafları aracın, rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşsın ya da aşmasın, ağır hasarlı aracın onarımının mümkün olduğunun eksper raporu doğrultusunda tespit edilmiş olması durumunda, aracın KTK ilgili maddesi hükümleri doğrultusunda trafikten çekildiğine dair “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi sigorta şirketine ibraz edilmeden araç sahibine sigorta tazminatı ödenmeyeceği, sigorta kuruluşunca sigortalıya yahut vekiline ister tam rayiç değerin ister sigorta tazminatının ödenebilmesi için “çekme belgesinin” sigorta şirketine ibrazı zorunlu olduğu, aracın rayiç bedeli tespit edilirken dava konusu araçla aynı kilometre ve yaşa sahip araçlar üzerinden kaza tarihi baz alınarak hesaplama yapılması gerektiği, ayrıca aracın satışı gerçekleştirildiyse taraflarına lehine sovtaj indirimi yapılması gerekeceği, araç mahrumiyet bedeli zorunlu trafik sigortası bakımından teminat dışı olduğundan davacı taraf ------ kapsamında araç mahrumiyet bedeli talep edilemeyeceği beyan edilmekle, davanın reddini savunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE:Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile, araç mahrumiyet bedeli ile bakiye hasar bedeli tahsiline ilişkindir. Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişilerin ---- tarihli raporunda özetle; dava konusu kazanın --- tarihinde saat 09:45 sıralarında ----üzerinde, ---- önünde sürücü ---- sevk ve idaresindeki ---plakalı araç ile sürücü ---- sevk ve idaresinde bulunan ---- plakalı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kusur yönünden yapılan değerlendirmede; ----plakalı araç sürücüsü ----gündüz, bahse konu mahalde, sol şeridinde seyreden aracın şeridine tecavüz ettiği, şerit değiştirmeden önce, gireceği şeritte sürülen araçların emniyetle geçişini beklemediği, trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde, trafiği ve gelen araçların hız ile mesafelerini dikkate almadan kendinin solundaki şeride kontrolsüz girmek sureti ile şerit ihlali sonucu sol şeritte nizami olarak seyreden aracın yodan çıkmasına neden olmuştur. Sürücü ------ trafik dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmediği, -----yukarıda verilen ilgili maddelerinde açıklanan kusurları işlediği, kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 oranında kusurlu olduğu, ---- plakalı otomobil sürücüsü ------ kendi yol bölümü olan sol şeridi takiben nizami seyri sırasında, aynı istikamette kendine göre sağdaki şeritte seyreden ---plakalı aracın ani ve kontrolsüz olarak şeridine tecavüz etmesi ile direksiyon hakimiyetini kaybederek refüje çıkması şeklinde meydana gelen kazada alabileceği bir önlem bulunmadığı, atfı kabil kusurunun olmadığı, hasar yönünden dava konusu ------- tipi, ---- yaşında hususi otomobil olduğu, davacının yasal prosedürler de göz önüne alınarak yerine emsal araç koyabilme süresi olarak 30 gün olarak takdir edildiği yapılan araştırmada davacının aracının ------ model olması nedeniyle kiralık emsal araç bulunamadığı, bu nedenle aracın teknik özellikleri de dikkate alınaraç araç malikinin mağduriyetini gidermek için en ucuz olan ekonomik kategoride araç bedeli seçildiği, aşağıya davacının emsal aracı yerine koyma tarihleri civarında kiralık 30 günlük bedel koyulduğu, kazanın ---- tarihinde olduğu dikkate alınırsa,---- için günlük kira bedeli 30 günlük dilimde KDV hariç 950 TL olacağı, davacının araç mahrumiyet bedeli 30 gün* 950 TL+KDV= 34.200 TL hesaplanmıştır. Davalı -----tarihlerini kapsayan -----sigortacısı bulunduğu, araç hasar bedeli ----kapsamında olduğu, Araç mahrumiyet kaybı --------kapsamında değerlendirilmediği, kaza tarihi itibarı ile ------ sigorta teminat limiti 120.000 TL olup, araç hasar zarar bedelinin 303.000 TL olduğu, Davaya konu aracın mahrumiyet kaybı bedelinin 34.200 TL olduğu, davalı sigorta şirketi ------- hasar zarar bedelininin 120.000 TL’sinden sorumlu olduğu, temerrüt tarihinin bildirim tarihi 13.02.2024 + 8 işgünü= 23.02.24 olduğu, davalı sürücü ------talep edilecek bakiye hasar bedelinden ve araç mahrumiyet kaybından, 183.000 TL+ 34.200 TL= 217.200 TL’den sorumlu olduğu, temerrüt tarihinin kaza tarihi ----- olduğu beyan edilmiştir. Davacı vekili ----- tarihli bedel artırım dilekçesi ile araç değerinn sadece araç bedeli yönünden 1.000,00 TL den 120.000,00 TL ye yükseltildiği, söz konusu tutarın temerrüt tarihi olan----- tarihinden itibaren işletilecek faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline ilişkin bedel artırım dilekçesi sunduğu görüldü. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir. Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir -------2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir. Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir -------Somut olayda-------- plaka sayılı aracın davalı -------sigortacısıdır. Davacının meydana gelen zararından Karayolları Trafik Kanunun 88. Maddesine göre davalı sigorta şirketi sigortalının kusuru oranında sorumludur. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda Sürücü ------- trafik dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmediği, Karayolları Trafik Kanunu’nun ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin yukarıda verilen ilgili maddelerinde açıklanan kusurları işlediği, kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 oranında kusurlu olduğu, ----plakalı otomobil sürücüsü ------ kendi yol bölümü olan sol şeridi takiben nizami seyri sırasında, aynı istikamette kendine göre sağdaki şeritte seyreden ----plakalı aracın ani ve kontrolsüz olarak şeridine tecavüz etmesi ile direksiyon hakimiyetini kaybederek refüje çıkması şeklinde meydana gelen kazada alabileceği bir önlem bulunmadığı, atfı kabil kusurunun olmadığı, Davalı ---- kazaya etken -----numaralı -----sigortacısı bulunduğu, araç hasar bedeli ----kapsamında olduğu, Araç mahrumiyet kaybı -- sigortası kapsamında değerlendirilmediği, kaza tarihi itibarı ile ---- limiti 120.000 TL olup, araç hasar zarar bedelinin 303.000 TL olduğu, Davaya konu aracın mahrumiyet kaybı bedelinin 34.200 TL olduğu, davalı sigorta şirketi----- hasar zarar bedelininin-----13.02.2024 + 8 işgünü= 23.02.24 olduğu, davalı sürücü---- talep edilecek bakiye hasar bedelinden ve araç mahrumiyet kaybından, 183.000 TL+ 34.200 TL= 217.200 TL’den sorumlu olduğunun bildirildiği, davacı vekilinin talep arttırım dilekçesi nazara alınarak, Davacının hasar tazminatına ilişkin talebinin kabulü ile; 120.000 TL hasar bedelinin davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 23/02/2024 tarihinden, diğer davalı ------ hasar bedelinin( tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) kaza tarihi olan 22/09/2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılar müştereken ve müteselsilen tahsilli ile davacıya verilmesine, Davacının araç mahrumiyet bedeline ilişkin talebinin kabulü ile; 100 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan 22/09/2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı----tahsili ile davacıya verilmesine, karar vermek gerekmiştir. Kabulüne karar verilen miktarlara temerrüt tarihleri nazara alanırak yasal faiz işletilmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacının değer kaybı tazminatına ilişkin talebinin KABULÜ İLE; 120.000 TL hasar bedelinin davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan------- tarihinden,diğer davalı-------- yönünden 900 TL hasar bedelinin( tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) kaza tarihi olan ------- tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılar müştereken ve müteselsilen tahsilli ile davacıya verilmesine,
2-Davacının araç mahrumiyet bedeline ilişkin talebinin KABULÜ İLE; 100 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan ----tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ------- tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Karar harcı 8.204,031 TL 'den davacı tarafça yatırılan 427,60 TL peşin harç ve 2.032,23 TL tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 5.744,20 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazine adına irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 427,60 TL peşin harç ve 2.032,23 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.887,43 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 1.291,00 TL tebligat, müzekkere gideri ve 7.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 8.291,00TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 45.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan( davalı --------- 1000 TL yönünden sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca--------- bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
9-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ------------- Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.11/12/2025