mahkeme 2024/477 E. 2025/621 K.

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/477
KARAR NO : 2025/621

DAVA : Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
DAVA TARİHİ : 11/07/2024
KARAR TARİHİ : 12/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ------ markası altında uzun süreli filo araç kiralama işiyle iştigal ettiğini, Müvekkil şirkete ait ------- plaka sayılı araçta, 06.07.2022 tarihinde, sürücü------- istikameti güzergahını takiben seyir halindeyken yola aniden çıkan yabani hayvana (tilki) aracın sol ön kısımları ile çarpması sonucunda trafik kazası meydana geldiğini, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, Meydana gelen kaza sonucu müvekkil firmaya ait aracının rayiç değerinde düşüş yaşanmıştır ve araçta 35.000,00-TL'lik değer kaybı oluştuğunu, Yine değer kaybına ek olarak, kira kaybı da meydana gelmiş, müvekkil şirket zarara uğradığını, Zira müvekkil şirket, kaza nedeniyle, aracını tamir edildiği süre boyunca kiraya verememiş, müşterisine bu araç yerine ikame araç temin etmek zorunda kaldığını,. Aracın günlük kira bedeli kaza tarihi itibariyle 1.000,00-TL olup, 5 gün onarımda kaldığından, toplam kazanç kaybı 5.000,00-TL'dir. Tüm bunların tespiti için alınan ekspertiz raporu bedeli ise 540,00 TL olduğunu, tüm bu nedenlerle açılan davanın kabulüne Kaza sonucunda araçta meydana gelen aracın değer kaybı bedeli olarak 35.000,00-TL, kazanç kaybı bedeli olarak 5.000,00-TL ve ekspertiz raporu bedeli 540,00-TL olmak üzere toplamda 40.540,00-TL müvekkil zararın (fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla) kaza tarihinden itibaren işleyecek T.C. ------ Bankası avans faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

SAVUNMA
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava yetkili ve görevli mahkemede açılmadığını, müvekkil şirket tarafından uygulama sözleşmesi ve uygulamaya ilişkin idare yönergeleri tahtında üstlenilen yükümlülüklere uygun olarak otoyol’da her 4 (dört) saatte bir devriye turu yapılmakta ve tespit edilen olaylara müdahale edildiğini. Dolayısıyla, ilgili mevzuat tahtında Müvekkil Şirket üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini Bu kapsamda, araç sürücüsü tarafından belirtilen hususlara özen gösterilmemesi nedeniyle yaşanan kazalara ilişkin olarak Müvekkil Şirket’in kusurunun varlığından bahsedilebilmesi mümkün olmadığını Müvekkil Şirket üzerine düşen tüm sorumluluğu yerine getirmiş ve ilgili durumların önüne geçilebilmesi adına Otoyol'un etrafı çit ile çevrelendiğini, Kaza tarihinde, olay öncesi olay yerinden 6 defa geçildiğini Yapılan telçit kontrolünde kaza bölgesinde telçit açıklığı tespit edilmediğini, ayrıca, ilgili mevzuat kapsamında Otoyol çevresinde yer alan tel çitlerde 10 cm açıklık bulunması izin verilmekte olup, Müvekkil Şirket tarafından yapılan uygulamalar neticesinde, Otoyol çevresinde yer alan tel çitlerde mümkün olduğunca 10 cm açıklık bulundurulmadığını, huzurdaki işbu davaya konu 06.07.2022 tarihli trafik kazası, sürücü ----- sevk ve idaresindeki ------ plakalı araç ile Km 130 civarlarında Otoyol’a çıkan tilkiye çarpması sonucu meydana geldiğini, Zaten tilkinin gelişinin, aracın hız sınırları içerisinde seyrediyor olması durumunda görülebilir olacağı aşikârdır. İlgili mevzuat kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmeden trafiği tehlikeye düşürecek şekilde Otoyol’da seyreden araç sürücülerinin gerçekleştirdiği kazalarda söz konusu sürücülerin sorumluluğunun varlığı esastır. Somut olayda, araç sürücüsünün kazanın meydana geldiği sırada KTK tahtında alması gereken tedbirleri almadığı tespit edilmiş olup, ilgili mevzuat uyarınca öngörülen kuralları ihlal eden araç sürücüsünün söz konusu kazada sorumlu olduğu açık olduğunu, Eksik ve hatalı rapor dayanak yapılarak açılan davadaki tazminat taleplerinin kabulü mümkün değildir. araç hızı, fren izi olay anında ortalama olarak tespit edilmemiş, tutanakta da açıkça yazdığı üzere sürücü beyanından yola çıkılarak sürücünün kusurunun bulunmadığı yönünde hakkaniyete aykırı bir rapor hazırlandığını, tüm bu nedenlerle davanın usulden ve esastan reddine, kötü niyetli ve haksız olarak açtıkları dava sebebiyle davacı tarafın hmk md. 329 gereği tazminat ve disiplin para cezasına mahkûm edilmesine, yargılama giderlerinin ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasıdır.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişi tarafından alınan raporda özetle; Görevli ------- Şirketi firması yönünden: Karayolları Trafik Kanunu Madde 13 Karayolunun yapımı, bakımı, işletilmesi ile görevli ve sorumlu bütün kuruluşlar, karayolu yapısını, trafik güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmakla yükümlü olduğu, Karayolları Trafik Kanununun 13. maddesine göre, karayolunu işleten firmanın trafik güvenliğini sağlayıcı tedbirler alması gerektiği, ancak davaya konu olayda ilgili kuruluşun Trafik için tehlike teşkil eden engelleri, trafik düzeni ve güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmadığı, gerekli tedbirleri almadığı nedeni ile görevli ------ Şirketi'nin %100 kusurlu olduğu Araç sürücüsü ---- yönünden: Sürücü ------ yönetimindeki otomobil ile otoyol üzerinde seyri esnasında gece seyir yaptığı, otoyol üzerinde hız sınırının 130 km/saat olduğu dikkate alındığında, söz konusu kazada önüne fırlayan tilkiye çarpmamak için alabileceği bir tedbir olamayacağı nedeni ile kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun olmadığı Davalının cevap dilekçesindeki beyanları dikkate alındığında sürücünün kusurunun bulunduğu yönde itirazının ispata muhtaç olduğu, gece 130 km hızla giden bir aracın önüne fırlayan hayvana çarpmamak için alabileceği bir tedbir bulunmadığı kanaatine varıldığı, Davaya konu aracın değer kaybının 25.000 TL olduğu, Araç mahrumiyet bedelinin 4.720 TL olduğu, Toplam zarar bedelinin 29.720 TL olduğu, Davalının kusur oranında %100, 29.720 TL'den sorumlu olduğu, Temerrüt tarihinin kaza tarihi 06.07.2022 olduğu hususlarını beyan ve rapor etmiştir.
Dava, tek taraflı trafik kazası nedeniyle davacı adına kayıtlı araçta oluşan değer kaybı ve hak mahrumiyeti talebine yöneliktir.
Araçta kaza sebebiyle oluşacak değer kaybı, aracın kaza sonrası onarımından sonraki değeri ile hasarsız değeri arasındaki farkı ifade eder (Yargıtay ----- HD --------sayılı ilam). Anayasa Mahkemesi'nin 09/10/2020 tarihli------- sayılı ilamıyla, 2918 sayılı KTK 90 maddesinin 1. cümlesindeki '...ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda...' ibaresi ve 2. cümlesindeki ''...ve genel şartlarda...'' ibaresi iptal edilip, yürürlüğü durdurulmuş olduğu, 7327 sayılı Kanun 18 maddesi ile 09/06/2021 tarihinde, 2918 sayılı KTK 90/1 maddesi 1. cümlesinden sonra eklenen ''a)Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak'' ibaresi de göz önüne alındığında değer kaybının bu kriterlere göre hesaplanacağı, başka bir ifade ile aracın kaza öncesi rayiç değeri ile onarım sonrası rayiç değeri arasındaki fark, kaza sonucu oluşan değer kaybıdır.Aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır (Yargıtay ------HD ------- sayılı ilam).Somut olayda, davacı taraf, davalının sorumluluğunda bulunan yolda 06.07.2022 tarihinde seyir hâlindeyken, aracının önüne aniden çıkan yabani hayvana çarpması sonucu aracında zarar meydana geldiğini ileri sürmüştür. Davalı şirketin, Karayolları Trafik Kanunu’nun 13. maddesine aykırı davranarak kazaya sebebiyet verdiği kabul edilmelidir. Bilirkişi raporunda belirlenen değer kaybı ve kullanım mahrumiyeti tazminatına ilişkin bedelin, hasarın niteliği, meydana gelen zarar ve kaza tarihindeki aracın rayiç değeri dikkate alındığında piyasa koşullarına uygun olduğu ve hasar gören parçalarla uyumlu bulunduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne; fazlaya ilişkin taleplerin ispatlanamaması nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ İLE
1-Davacının değer kaybı tazminatına ilişkin talebinin KISMEN KABULÜ İLE; 25.000,00 TL değer kaybı bedelinin kaza tarihi olan 06/07/2022 tarihinden itibaren işletilecek AVANS faizi ile birlikte davalıdan tahsilli ile davacıya verilmesine, fazlaya yönelik talebin REDDİNE
2-Davacının araç mahrumiyet bedeline ilişkin talebinin KISMEN KABULÜ İLE; 4.720,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan 06/07/2022 tarihinden itibaren işletilecek AVANS faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya yönelik talebin REDDİNE
3-Karar harcı 2.030,17 TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 692,33 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.337,84 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 692,33 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.119,93 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.594,00 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 4.100,98 TL sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davanın kabul edilen kısmı için davacı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 29.720,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davanın reddedilen kısmı için davalı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 10.820,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranına göre 2.639,17 TL'nin davalıdan, 960,83 TL'nin ise davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
10-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.