mahkeme 2024/463 E. 2025/244 K.

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/463
KARAR NO : 2025/244

DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 05/07/2024
KARAR TARİHİ : 08/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalıya ait ----- plakalı aracın 10/02/2024 tarihinde müvekkiline ait -----plakalı araca çarparak maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, işbu kazada ----- plakalı araç tam kusurlu bulunduğunu, Yargıtay’ın Yerleşik İçtihatları doğrultusunda, müvekkilinin aracında kaza sonrası meydana gelen değer kaybının, kazada tam kusurlu olan ----- plakalı aracın ruhsat sahibi/sürücüsü ve sigorta şirketi tarafından ödenmesi gerektiğini, bu kapsamda, davalı sigorta şirketine değer kaybının ödenmesi için başvuruda bulunulduğunu, sigorta şirketi tarafından 22.441,34-TL ödeme yapıldığını, denen bu değer kaybı tutarı müvekkilin aracından meydana gelen hasarın boyutu gözetildiğinde çok düşük kaldığını, konu ile ilgili zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulduğunu fakat anlaşma sağlanamadığını beyanla; müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybının bilirkişi marifetiyle tespiti ile bilirkişi raporu doğrultusunda arttırılmak üzere şimdilik 1.000,00 TL (belirsiz alacak) değer kaybının - davalı----- teminat limiti dahilinde müşterek ve müteselsil sorumlu tutulması kaydıyla- kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA
Davalı ------vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacın talebinin zamanaşımına uğramış olup davanın reddi gerektiğini, olayın vukundan itibaren 2 yıl içinde başvuruda bulunulması gerektiğini, öncelikle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davanın belirsiz alacak olarak açılamayacağını, müvekkili şirketin davacı yanın zararını karşılamış olduğunu, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında sorumluluğunu yerine getirdiğini, işbu sebeple huzurdaki davanın reddi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından alınan ekspertiz raporu doğrultusunda ---- plakalı aracın zarara ilişkin olarak; 03/05/2024 tarihinde -----13.365,11 TL hasar ödemesi, 07/06/2024 tarihinde ----- 7.862,50 TL hasar ödemesi, 7/06/2024 tarihinde ----- 40,80 TL hasar ödemesi, 14/06/2024 tarihinde ----- 3.893,11 TL hasar ödemesi, 05/07/2024 tarihinde ----- 244,80 TL hasar ödemesi, 05/07/2024 tarihinde---- 1.786,70 TL Hasar ödemesi, 16/05/2024 tarihinde-----22.441,34 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, davacının zararı kaza tarihinde yürürlükte olan yasal mevzuata göre tamamen karşılandığını, müvekkili şirketi sigorta poliçesi kaynaklı sorumluluğunu yerine getirdiğini, kazanın meydana geldiği 2024 yılı itibarıyla poliçe teminat limitinin 200.000,00 TL olduğunu, söz konusu limitin üzerinde kalan tutardan müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğu bulunmadığını, değer kaybının hesaplanmasında ZMMS genel şartlarının dikkate alınması gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zararı nispetinde olduğunu, davacının tazminat taleplerinde, talep edebileceği faiz yasal faiz olabileceğini beyanla; Davacının belirsiz / kısmi alacak davası açmasında hukuki menfaat bulunmaması sebebiyle davanın usulden reddine, esas incelemesi yapılması halinde davanın esastan reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacın talebinin zaman aşımına uğradığını, değer kaybı davaları için tazmin istemleri olayın gerçekleşiği tarihten itibaren 2 yıl içinde zamanaşımına uğradığını, bu sebeple öncelikle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davanın belirsiz alacak olarak ikame edilemeyeceğini, işbu dava konusu itibarıyla araç değer kaybına ilişkin olup bu sebeple ödemelerin sigorta şirketi tarafından yapılması gerektiğini, belgelenen tüm tutarların ödenmesine rağmen talep edilen fazlaya ilişkin tutarın TMK m.2 gereğince dürüst davranmaya aykırı olduğunu, işbu davada tarafların gerçek kişi olması sebebiyle tazminat istemlerinde istenecek faiz türünün yasal faiz olduğunu beyanla; davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki menfaat bulunmaması sebebiyle davanın usulden reddine, esas incelemesi yapılması halinde davanın esastan reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile araçta meydana gelen değer kaybının tazminine yönelik olarak açılan sigorta davasıdır.
Bilirkişi tarafından verilen raporda özetle; ---- plakalı araç sürücüsü ---- meydana gelen kazada asli ve % 100 kusurlu olduğu, ---- plakalı otomobilin sürücüsü ----- meydana gelen kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığı, davacının talep edebileceği bakiye değer kaybı bedelinin 17.558,66 TL olduğu, Davalı ----- kazaya etken ---- plakalı aracın 29.12.2023-29.12.2024 tarihleri arası ----- sayılı ZMMS poliçesi ile trafik sigortacısı olduğu, araç başına maddi tazminat limitinin 200.000 TL olduğu, hasar bedeli ve değer kaybının trafik sigorta teminatları içinde değerlendirildiği, Davalı ----. davaya konu aracın hasar tazminatı olarak 03/05/2024 tarihinde ----13.365,11 TL hasar ödemesi, 07/06/2024 tarihinde------ 7.862,50 TL hasar ödemesi, 07/06/2024 tarihinde---- 40,80 TL hasar ödemesi, 14/06/2024 tarihinde ------3.893,11 TL hasar ödemesi, 05/07/2024 tarihinde ----- 244,80 TL hasar ödemesi 05/07/2024 tarihinde ------1.786,70 TL Hasar ödemesi, 16/05/2024 tarihinde------ 22.441,34 TL değer kaybı ödemesi olmak üzere toplamda 49.634,36 TL ödeme yapılmıştır. Sigorta şirketinin bakiye teminat limiti 200.000 TL- 49.634,36= 150.365,60 TL'dir. Sigorta şirketinin sorumluluğu, sigortalısının kusur oranında ?4100, 17.558,66 TL'den sorumlu olduğu, temerrüt tarihinin bildirim tarihi 05.04.2024 + 8 işgünü - 16.04.2024 olduğu, Davalı ----- sorumluluğu :Bakiye değer kaybı bedelinin kusur oranında,%100, 17.558.66 TL olduğu. temerrüt tarihinin kaza tarihi 10.02.2024 olduğu," şeklinde rapor sunulmuştur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir. Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir -----
2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.
Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.
Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir (Yargıtay ----. HD'nin -----sayılı kararı). 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesine göre işletenlerin, bu Kanun'un 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur. Aynı Kanun'un 85/1. maddesinde ise bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı düzenlenmiştir. Kaza tarihinde yürürlükte olan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda haksız fiil halinde müteselsil sorumluların dış ilişkisi 61.maddede düzenlenerek birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanacağı kabul edilmiş; müteselsil sorumlar arasındaki iç ilişkisi ise 62.maddede düzenlenmiştir.
Müteselsil sorumluluğa ilişkin TBK'nın 162/1.maddesine göre ise müteselsil borçlulardan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumludur. Aynı Kanun'un 163.maddesi gereğince borç tamamen ifa edilinceye kadar alacaklıya karşı bütün borçluların sorumluluğu devam eder. Alacaklı, borçluların birinden, bir kısmından veya hepsinden alacağını talep etme ve dava açma hakkına sahiptir.
Somut olayda usul ve yasaya uygun 21/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu kaza sebebiyle davacının aracında 40.000 TL değer kaybının meydana geldiği, davalı sigorta tarafından yapılan 22.441,34 TL düşüldükten sonra bakiye 17.558,66 TL alacağın kaldığının anlaşıldığı, kazanın meydana gelmesinde davacının kusurunun bulunmadığı davalı aracın %100 kusurlu olduğu, KTK 91 gereği davalıların davacıya karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmiş olup davalı sigorta yönünden bakiye poliçe limiti ile sorumluluğu sınırlandırılmıştır. Kabulüne karar verilen tazminata davalı sigorta yönünden ödeme tarihinden, diğer davalı yönünden ise haksız fiil tarihi olan kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, 17.558,66-TL değer kaybı alacağının davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 16/05/2024, davalı ----- yönünden kaza tarihi olan 10/02/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen (davalı sigortanın bakiye poliçe limiti olan 150.365,60 TL ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla) davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Karar harcı 1.199,43-TL 'den davacı tarafça yatırılan peşin harç ile tamamlama harcı toplamı 710,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 488,83-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvurma harcı, 710,60-TL peşin nispi harç ve tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.138,2‬0-TL harcın, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine
4-Davacı tarafından yapılan 326,00-TL tebligat ve müzekkere gideri, 5.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.326,00-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davalılarca yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 17.558,66-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
8-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
Dair; davacı vekili ile davalı ---- yüzüne karşı davalı Sigortanın yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.