Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/833
KARAR NO : 2025/111

DAVA : Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 18/08/2023
KARAR TARİHİ : 18/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 10.12.2022 kaza tarihinde davalıların işleteni/sürücüsü olduğu---- plaka sayılı araç, müvekkiline ait ----- plakalı aracına çarparak aracının hasar görmesine sebep olduğunu, kazanın oluşumunda ----- plakalı araç sürücüsü %100 kusurlu olduğunu, trafik kazasında, hasara uğrayan aracın onarım/tamir süresi boyunca kullanılamaması ya da işletilememesi sebebiyle ortaya çıkan zarar, ticari araçlarda (taksi, otobüs, servis, minibüs ve diğer ticari araçlar) ticari kazanç kaybı, ticari olmayan araçlarda araçlarda ise araç mahrumiyet tazminatı ( ikame araç bedeli ) konusunu oluşturduğunu, kazada kusuru bulunan araç sahibi ve sürücüsü müteselsil olarak sorumlu olduğunu, dilekçe ekinde sunulan eksper raporundan da görüleceğe üzere kaza sonrası aracın tamiri için 30 günlük süre gerektiğini, müvekkiline ait --- plakalı araç ---- model -- ----paket olduğunu, kaza tarihindeki ikinci el piyasa bedeli oldukça yüksek olduğunu, müvekkilinin aracı üst segment bir araç olduğunu, bu marka ve modelde bir arcın günlük kiralama bedelinin 300-TL olduğunu, araç mahrumiyet tazminatı, hasar gören aracın günlük ikame araç bedeli (araç kiralama bedeli) ile onarımda kaldığı gün sayısı çarpılarak hesaplandığını, yasal mevzuat ve yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca davalılar müvekkilin araç mahrumiyet zararını karşılamak zorunda olduğunu, dikkate alınarak davalıların haksız fiil sorumluluğu gereği müvekkilinin 9.000,00-TL zararını karşılamasına hükmedilmesi gerektiğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 5A/1. Maddesi uyarınca dava açılmadan önce arabuluculağa başvurulmuş olması dava şartı olduğundan, Mahkemenize iş bu davayı açmadan önce tarafımızca arabulucuya başvurulduğunu, ---- Arabuluculuk Bürosunun ----- arabuluculuk nolu dosyada, davalı şirket ile anlaşılamadığına dair 15/08/2023 tarihli tutanak düzenlendiğini, Arabuluculuk son tutanağı aslı dilekçe ekinde sunduklarını belirterek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla HMK 109. madde gereğince kısmi alacak davalarının kabulü ile; şimdilik 100,00-TL'nin araç mahrumiyet bedelinin 10.12.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi birlikte tahsilini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. 10.12.2022 kaza tarihinde davalıların işleteni/sürücüsü olduğu ---- plaka sayılı araç, müvekkiline ait ----- plakalı aracına çarparak aracının hasar görmesine sebep olduğunu, kazanın oluşumunda ---- plakalı araç sürücüsü %100 kusurlu olduğunu, trafik kazasında, hasara uğrayan aracın onarım/tamir süresi boyunca kullanılamaması ya da işletilememesi sebebiyle ortaya çıkan zarar, ticari araçlarda (taksi, otobüs, servis, minibüs ve diğer ticari araçlar) ticari kazanç kaybı, ticari olmayan araçlarda araçlarda ise araç mahrumiyet tazminatı ( ikame araç bedeli ) konusunu oluşturduğunu, kazada kusuru bulunan araç sahibi ve sürücüsü müteselsil olarak sorumlu olduğunu, dilekçe ekinde sunulan eksper raporundan da görüleceğe üzere kaza sonrası aracın tamiri için 30 günlük süre gerektiğini, müvekkiline ait ---- plakalı araç ---- model ------paket olduğunu, kaza tarihindeki ikinci el piyasa bedeli oldukça yüksek olduğunu, müvekkilinin aracı üst segment bir araç olduğunu, bu marka ve modelde bir arcın günlük kiralama bedelinin 300-TL olduğunu, araç mahrumiyet tazminatı, hasar gören aracın günlük ikame araç bedeli (araç kiralama bedeli) ile onarımda kaldığı gün sayısı çarpılarak hesaplandığını, yasal mevzuat ve yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca davalılar müvekkilin araç mahrumiyet zararını karşılamak zorunda olduğunu, dikkate alınarak davalıların haksız fiil sorumluluğu gereği müvekkilinin 9.000,00-TL zararını karşılamasına hükmedilmesi gerektiğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 5A/1. Maddesi uyarınca dava açılmadan önce arabuluculağa başvurulmuş olması dava şartı olduğundan, Mahkemenize iş bu davayı açmadan önce tarafımızca arabulucuya başvurulduğunu, ---- Arabuluculuk Bürosunun ----- arabuluculuk nolu dosyada, davalı şirket ile anlaşılamadığına dair 15/08/2023 tarihli tutanak düzenlendiğini, Arabuluculuk son tutanağı aslı dilekçe ekinde sunduklarını belirterek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla HMK 109. madde gereğince kısmi alacak davalarının kabulü ile; şimdilik 100,00-TL'nin araç mahrumiyet bedelinin 10.12.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi birlikte tahsilini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA
Davalılar kendisine yapılan usulüne uygun tebliğe rağmen davacı yanın dava dilekçesine cevap vermemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile araç mahrumiyet bedelinin tahsiline yönelik olarak açılan Tazminat davasıdır.---- Asliye Hukuk Mahkemesinin 22.08.2023 Tarih, ---- Esas ve ------ Karar sayılı Görevsizlik kararı ile dava dosyası mahkememize tevzi edilmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişi tarafından verilen raporda özetle; "Kusur oranları: Sürücü ...'un kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 oranında kusurlu olduğu, Sürücü ----- kazanın meydana gelmesinde kusursuz olduğu, aracınn davaya konu hasarları için sigorta ekspertiz süresi, sigorta onay süresi ve onarım süresi olarak toplamda 30 gün araç mahrumiyet kaybı olduğu, kaza tarihi ştibarı ile 200 TL/günt KDV. ikame araç kiralama bedeli takdir edildiği, davacının araç mahrumiyet kaybı bedelinin 10.266 TL olduğu, Karayolları Trafik kanuna göre, işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan sürücüsü ile müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar maddesi uyarınca davalı ------ kusuru oranında, %100, diğer davalı sü ... ile birlikte müştereken ve müteselsilen talep edilen araç mahrumiyet kaybından sorumlu olduğu, Temerrüt tarihinin kaza tarihi 10.12.2022 olduğu, " şeklinde rapor sunulmuştur. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda kural olarak araç işleteninin sorumluluğu tehlike sorumluluğu olarak kabul edilmiştir.Anılan Kanunun 85/I.maddesine göre;“Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”Bu fıkradan çıkan sonuç şudur ki; motorlu araç işleten, motorlu aracın işletilmesinden doğan zarardan kusuru olmasa bile sorumludur. Buradaki sorumluluk kusura dayanmayan ağırlaştırılmış objektif sorumluluktur (tehlike sorumluluğu).Bu sorumluluktan kurtuluş beyyinesi ise aynı Kanunun 86/I.maddesinde şöyle belirlenmiştir.“İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur.”Yine aynı Kanunun 85/son fıkrasında, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” denilmiştir. Bu fıkrada eylemlerinden sorumlu olduğu kişiler, “araç sürücüsü” ve de “aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişiler” ortaya çıkmış bulunmaktadır. Şu var ki, “araç sürücüsü” ve “aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin”, “işletenin eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin” kapsamında yer aldığı su götürmez. İşte araç işleteninin sorumluluktan kurtulması için, eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, yasanın deyimi ile kusurları bulunmadığını da kanıtlaması gerekecektir.Somut olayda dava konusu kazanın meydana gelmesinde davacının kusurunun bulunmadığı, davalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, davacının aracının tamirinin 30 gün süreceği, bu sebeple de davacının 10.266,00 TL araç mahrumiyet zararının doğduğu anlaşılmakla yukarıda yapılan açıklamalar da dikkate alındığında davacının doğrudan ve dolaylı zararlarından araç işleteni ve araç sürücüsünün müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu kanaati ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, 10.266,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan 10/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar harcı 701,27-TL 'den davacı tarafça yatırılan peşin harç ve ıslah harcı toplamı 445,85‬-TL harcın mahsubu ile bakiye 255,42‬ -TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 269,85-TL başvurma harcı, 445,85 TL peşin nispi harç ve ıslah harcı toplamı olmak üzere toplam 715,7‬0-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine
4-Davacı tarafından yapılan 926,00-TL tebligat ve müzekkere gideri, 3.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.426,00 -TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 10.266,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
8-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.