mahkeme 2023/813 E. 2025/248 K.

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/813
KARAR NO : 2025/248

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/11/2023
KARAR TARİHİ : 08/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı----nezdinde ------ numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta (trafik) Poliçesi ile güvence altına alınmış olduğu --- plakalı araç ile Müvekkiline ait ----- plakalı aracın 30/06/2023 günü çift taraflı maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, kazanın oluşumunda ------ plakalı araç sürücüsünün 90100 kusurlu bulunduğunu, meydana gelen hasar sonrasında müvekkilinin, poliçe genel ve özel şartlarında gösterildiği davalı sigorta şirketine hasar ihbarında bulunduğunu ve davalı sigorta şirketi hasarın tespiti için sigorta eksperi görevlendirildiğini, Sigorta Eksperince hazırlanan kasko ekspertiz, raporunda müvekkiline ait----- plakalı araç onarımının ekonomik olmaması sebebi ile PERT- TOTAL işlemine tabi tutulduğunu, şikayet edilen şirket tarafından müvekkiline gönderilen ibranamede söz konusu aracın piyasa rayiç değerinin 220.000,00 TL olduğu tespiti yapılarak müvekkiline 115.500,00 TL ödemede bulunulduğunu, müvekkilinin ibranameyi fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile imzaladığını, müvekkilinin aracının değeri, kazanın meydana gelmiş olduğu tarih olan 30/06/2023 tarihindeki değeri itibari ile sovtaj bedeli dahil tespit etmiş olunan ikinci el piyasa fiyatı olan 220.000,00 TL'nin çok üzerinde olduğunu, aracın kaza tarihindeki piyasa değeri ekte sunmuş oldukları emsal araştırmalarında anlaşılacağı şekilde yaklaşık 250.000,00 TL civarında olduğunu beyan ile, müvekkiline ait aracın 2. El piyasa rayiç bedelinin sayın mahkemece yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edileceği baz alınarak, (HMK 107 Maddesi gereği belirsiz alacak davamızı) fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10 TL tazminatın davalı şirketin temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerine bırakılmasını, talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karışan ----- plakalı aracın müvekkili şirket tarafından ------ numaralı trafik poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin araçtaki hasar bedelini görevlendiren eksper vasıtasıyla tespit ettiğini, aracın onarımı ekonomik olmadığından pert-total işlemi uygulanmaya karar verildiğini ve aracın piyasa rayicinin tespit edildiğini, ilgili tutarın 148.150,00 TL'sinin müvekkili sigorta şirketince 18.08.2023 tarihinde ödendiğini, sigortalı başvuru sahibi hasar tazminatı ödemesi öncesinde müvekkili sirket ile mutabık olarak aracın hasar onarım bedeli konusunda anlaşmaya vardıklarını, anlaşılan bedelin ödenmesi ile borç sona erdiğini, ödeme ile söz konusu uyuşmazlık konusuz kaldığından işbu başvurunun reddi gerektiğini, konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmasını, haksız fiil kaynaklı işbu dosyada, yasal faiz dışındaki faiz taleplerinin reddi gerektiğini beyan ile, haksız ve hukuka aykırı davanın reddini, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile oluşan bakiye hasar bedelinin tazminine yönelik olarak açılan tazminat davasıdır.
Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişi tarafından verilen raporda özetle; "Dava konusu (---- plaka sayılı --- markaltip, ----- model araç sürücüsü) araç sürücüsü----- (Aracın pert hale gelmesi ile neticelenen olayda) kusursuz, davalı tarafa sigortalı araç cüsü (---- plaka sayılı araç sürücüsü) ---- %100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, 30/06/2023 tarihinde meydana gelen kaza sonucu dava konusu ----- plakalı araçta meydana gelen hasarın durumunun kazanın oluş şekline alınan darbelere uygun olduğu, dava konusu ----- plaka sayılı---- markaltip, ------ model aracın kaza tarihindeki dava konusu kazadan önceki piyasa rayiç değerinin 220.000,00 TL olabileceği, (Davacı vekili dava dilekçesinde “Müvekkilimize ait aracın kaza tarihindeki piyasa değeri ekte sunmuş olduğumuz emsal araştırmalarında anlaşılacağı şekilde yaklaşık 250.000,00 TL civarındadır” şeklinde belirtildiği, dilekçe ekinde ve dosya kapsamında belirtilen kaza tarihini yansıtan emsal araçlara rastlanmamıştır. tarafımca yapılan araştırma ve yukarıda yapılan ayrıntılı açıklamalarda tespit edilen emsal araç ilanları da dikkate alındığında belirtilen ve talep edilen 250.000,00 TL tutarın kaza tarihi itibariyle isabetsiz olduğu değerlendirilmiştir), araca ait hasar fotoğrafları ve araç üzerinde inceleme yapan sigorta eksperi tarafından düzenlenmiş kesin ekspertiz raporu kapsamındaki tespitler dikkate alındığında, hasarlı parça-malzeme tutarının 99.375,00 TL olabileceği, onarılması durumunda bu tutara işçilik bedeli (52.250,00 TL) ve KDV de ekleneceği dikkate alındığında, toplam hasar tutarının (KDV hariç 151.625,00 TL) KDV dahil 171.500,00 TL olabileceği, aracın onarılmadan önceki hasarlı değerinin kaza tarihi itibariyle 71.850,00TL civarında olduğu da dikkate alındığında, aracın tamirinin ekonomik olmayacağı, aracın pert-total kabul edilebileceği, dava konusu --- plaka sayılı --- markaltip, ------ model araçta (220.000,00 — 71.850,00) 148.150,00 TL.nin kusur oranına isabet eden tutarın,(148.150,00TL Hasar-Zarar x %100 kusur oranı) = 148.150,00 TL olabileceği, Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde “İhbar sonrası müvekkil şirket araçtaki hasar bedelini görevlendiren Eksper vasıtasıyla tespit etmiştir. Aracın onarımı ekonomik olmadığından pert-total işlemi uygulanmaya karar verilmiş ve aracın piyasa rayici tespit edilmiştir. İlgili tutarın 111.112,50 TL'si müvekkil sigorta şirketince 18/08/2023 tarihinde ödendiği" şeklinde belirtildiği, dosya kapsamında ------ antetli, alıcısı davacı olan, 18/08/2023 tarih ve 111.112,50 TL tutarlı dekont örneği bulunduğu, kalan hakive (148 150 00 TL -111.113,50)=37.037,50 TL olduğu; " şeklinde rapor sunulmuştur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.
Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir. Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir ----
2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.
Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.
Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir (Yargıtay ---- HD'nin 23.09.2019 t. ----sayılı kararı).
Somut olayda dava konusu kazanın meydana gelmesinde davacıya ait araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı, davalı sigortalısının %100 kusurlu olduğu, davacının aracında meydana gelen hasarın 148.150,00 TL olduğu, davalı tarafından 111.112,50 TL ödeme yapıldığı, bakiye 37.037,50 TL hasar miktarının kaldığı anlaşılmıştır. Davalı ----- plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısıdır. Davacının meydana gelen zararından Karayolları Trafik Kanunun 88. Maddesine göre davalı sigorta şirketi sigortalının kusuru oranında sorumludur. Davalı tarafından yapılan ödemenin davacının gerçek zararını karşılamadığı anlaşıldığından poliçe bakiye limiti doğrultusunda yapılan bedel artırım dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Kabulüne karar verilen miktara temerrüt tarihi olan 18.08.2023 tarihinden itibaren aracın hususi vasıflı olması sebebiyle yasal faiz işletilmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, 8.887,50 TL bakiye hasar bedelinin 18/08/2023 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar harcı 615,40-TL 'den davacı tarafça yatırılan peşin harç ve tamamlama harcı toplamı 424,85‬-TL harcın mahsubu ile bakiye 190,55-TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 269,85-TL başvurma harcı ile peşin harç ve tamamlama harcı toplamı 694,7‬0-TL olmak üzere toplam 964,55- TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine
4-Davacı tarafından yapılan 75,25-TL tebligat ve müzekkere gideri, 3.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.575,25-TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 8.887,50-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
8-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.