mahkeme 2022/859 E. 2024/418 K.

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/859
KARAR NO : 2024/418

DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ : 29/12/2015
KARAR TARİHİ : 17/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 23/07/2013 tarihinde saat; 20:20 sularında ---- İlçesi, ----- il yolunun ---- Köyü Mevkii 2+150 km de meydana gelen trafik kazasında ---- plakalı araçta yolcu olarak bulunan ----- yaralandığını, söz konusu yaralanma sonucunda müvekkilinin sol orbita tavanında deplase kırık oluşmuş ve bu nedenle sol gözü enoftalmik kaldığını, ayrıca burun ve elhomit bölgedeki kırıklar nedeniyle medial orbital rimde çökme oluştuğunu, burunda ise eksternal deviasyon ve hava yolu optrüksiyonu yapan kırıklar meydana geldiğini, bu yaralanma sonucunda müvekkilinin ---- Eğitim ve Araştırma Hastanesinde 8 gün tedavi gördüğünü, daha sonra ----- Eğitim ve Araştırma Hastahanesinde ki yoğunluk nedeni ile özel bir klinikte tetkikleri yapılmış ve yapılması muhtemel bir ameliyatın ciddi sonuçlar doğuracağı gerekçesi ile müvekkilinin ameliyata alınmadığını, bunun neticesinde müvekkil tarafından ------ Eğritim ve Araştırma Hastanesine başvurulduğunu, ve bu hastanede müvekkiline maluliyet raporunun henüz verilmediğini ancak verilme aşamasında olduğundan bahisle; müvekkili ----- söz konusu kaza nedeniyle uğramış olduğu maluliyet nedeniyle geçici ve sürekli iş gücü kaybı nedeniyle fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL 'nin kaza tarihi olan 23/07/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

SAVUNMA
Davalı taraf cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava öncesi müvekkil şirkete herhangi bir başvuru yapmadığını, müvekkil şirketin ancak sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, müvekkil şirket nezdinde sigortalı aracın kusuru bulunmadığını, davayı kabul manasında olmamak üzere geçici iş göremezlik tazminatı ve davacı tarafından talep edilen tedavi giderleri 6111 sayılı yasa ve trafik sigortası genel şartları gereğince teminat dışı olduğunu, sözkonusu kazanın iş kazası olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini,. söz konusu kaza iş kazası ise sgk tarafından bağlanan pesin sermaye değerinin sorulup tenzil edilmesi gerektiğini, gelirin asgari ücret üzerinden hesap edilmesi gerektiğini, müteveffaların sigortalı araçta yolcu olarak bulunması, söz konusu olayda hatır taşımasının mevcut olduğunu açıkça gösterdiğini bu durumda tespit edilecek tazminat tutarından hatır taşıması ve/veya müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, tüm bu nedenlerle açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
-----. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ----- Esas ve ----- karar sayılı dosyası görevsizlik kararı verilmekle dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedildiği anlaşılmıştır.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
---- kurumu tarafından alınan 03/01/2019 tarihli raporda özetle; davacı ----- 23.07.2013 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı bağlı yaralanması 11.10.2008 tarih ve ---- sayılı --- - yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kapsamında maluliyetine neden olacak düzeyde araz bırakmamış olduğundan sürekli maluliyet tayinine mahal olmadığı, İyileşme (iş göremezlik / iş ve güçten kalma) süresinin olay tarihinden itibaren 9 (dokuz) aya kadar uzayabileceği, kesin işgöremezlik süresinin kişinin tedavi ve takibini yapan hekimler (sağlık kuruluşu) tarafından düzenlenmiş istirahat veya çalışabilir raporu ile belirlenebileceği hususlarını beyan ve rapor etmişlerdir.----- Kurulu tarafından alınan 06/03/2019 tarihli raporda özetle; dosyanın incelenmesinde ----- İhtisas Kurulunun 02.01.2019 tarihli --- karar nolu Mütalaasının kişinin kurumumuzda yapılmış olan muayenesi ve diğer tıbbi belgeleri ile grafilerinin değerlendirilmesi sonucunda tespit edilen arızalarının 11.10.2008 tarih ve --- sayılı --- - yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği Çerçevesinde değerlendirilmesi ile düzenlenmiş olduğu, Davacı vekilince itirazların ------ Kurullarının görev tanımlarını yapan --- - Kurumu Kanununun ilgili maddelerine uyar şekilde --- - - - Kurulunca değerlendirmeyi gerektirecek ölçütlerin hiçbirini karşılamadığı, Özürlülük kavramıyla meslekte kazanma gücü kaybı, çalışma gücü kaybı kavramlarının farklı kavramlar oldukları, farklı tüzük ve yönetmeliklerin, farklı bölümlerinde değerlendirildikleri, aralarında bağlantı bulunmadığı, aralarında çelişkiden bahsedilemeyeceği, Dosyanın bu haliyle --- - Kurumu Kanunu 15. Maddesi kapsamında değerlendirilmediğinden -- --- Kurulu Gündemine alınmasını gerektirecek özellikler taşımadığı Bu nedenle , hiçbir işleme tabi tutulmadığı hususlarını beyan ve rapor etmişlerdir. ----- kurumu tarafından alınan 17/04/2013 tarihli raporda özetle; Sürücü ---- sevk ve idaresindeki otomobil ile meskun mahalde seyir halinde iken dikkatini yola vermesi, olay mahalli virajlı yol bölümüne hızını azaltarak yaklaşması ve seyrini kontrollü sürdürmesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği, sevk ve idare hatasından dolayı aracının direksiyon hakimiyetini kaybederek karşı yön bölümüne girip karşı yönden gelen araçlarla karşı yön bölümünde çarpıştığı anlaşılmakla gerçekleşen olayda kusurlu olduğu, Sürücü----- sevk ve idaresindeki çekici ve ona bağlı yarı römork ile aracının seyrini kendisine ayrılan yol bölümü içerisinde sürdürdüğü esnada karşı yönden gelip kendi şeridine giren araçla kendi yol bölümü içerisinde çarpıştığı anlaşılmakla meydana gelen olayda kusursuz olduğu, Sürücü ---- sevk ve idaresindeki otomobil ile aracının seyrini kendisine ayrılan yol bölümü içerisinde sürdürdüğü esnada karşı yönden gelip kendi şeridine giren araçla kendi yol bölümü içerisinde çarpıştığı anlaşılmakla meydana gelen olayda kusursuz olduğu Davacı ----- plaka sayılı otomobilde yolcu olarak bulunduğu esnada meydana gelen olayda hatalı tutum ve davranışı bulunmadığından kusursuz olduğu sonuç itibariyle Sürücü -----%100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, Sürücü ----- kusursuz olduğu, Sürücü --- - kusursuz olduğu, Davacı ----- kusursuz olduğu hususlarını beyan ve rapor etmişlerdir.
Bilirkişi tarafından alınan rapor da özetle; dava konusu somut olayda ---- Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre sürekli maluliyetinin olmadığı görüldüğünden maluliyet raporuna istinaden kazazede yönünden sadece Geçici İş Göremezlik hesabı yapılacaktır. Geçici İş Göremezlik hesabının Geçmiş (Bilinen) Dönem içerisinde sonlanan bir hesap olması sebebiyle, rapor/hesap tarihine göre yapılacak hesaplamada hangi Yaşam Tablosunun kullanıldığının ve hesap yöntemi olarak Progresif Rant Yöntemi ya da Aktüeryal Yöntem kullanılmasının ve de hesap tarihi itibariyle bilinen son güncel kazancın dikkate alınmasının hesaplamaya herhangi bir etkisinin bulunmadığı, Davacı ----- hesaplanan Geçici İş Göremezlik zararının 7.419,31 TL olduğu, davalı ------ dava dışı ----- tarafından davacıya Geçici İş Göremezlik ödemesi yapılmadığı tespit edilmiş olup, davacının hesaplanan Geçici İş Göremezlik zararından herhangi bir tenzil yapılmadığı hususlarını beyan ve rapor etmiştir.2918 sayılı Yasanın 85 ve devam maddeleri gereğince bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilir. Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur. Maddi tazminatın biçimi ve kapsamı ile manevi tazminat konularında Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (-----). 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanunun 85.maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiş olup, bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Anılan yasal hükümlerden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir.İşletenin sorumluluğu hukuki nitelikçe tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunmakla, işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenen zorunlu sigortacının 91. maddede düzenlenen sorumluluğu da bu kapsamda değerlendirilmelidir. Hem işleten hem de sigortacının sorumluluğu, hukuki niteliği itibariyle tehlike sorumluluğuna ilişkindir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 88. maddesinde; bir motorlu aracın karıştığı kazada, bir 3. kişinin uğradığı zarardan dolayı birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunların müteselsil sorumlu olarak tutulacağı hüküm altına alınmıştır.Somut uyuşmazlıkta yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler gereğince trafik kazası sonucu oluşan zararlardan kusuru ile sebebiyet veren davalı zorunlu mali maluliyet sigortacısı ile kazaya karışan davacı-zarar görene karşı sigortalısı olan aracın sürücüsünün kusuru oranında sorumludur. Maluliyet raporuna göre davacının davaya konu kaza sebebiyle maluliyetinin %0 olduğu, kusur raporuna göre kazanın meydana gelmesinde davacının kusursuz, dava dışı sürücü %100 kusurlu olduğu tespit edildiğinden davacının kalıcı maluliyete ilişkin istemi yerinde görülmemiştir.Kaza tarihinde öğrenci olan davacı için ---- raporuna göre %100 iş göremez olduğu dönemde kazanç getirecek bir işte çalışmaması nedeniyle kazanç kaybına hükmedilemeyecek olsa dahi, davacının kaza tarihinde öğrenci olup gelir getiren bir işle uğraşmadığı, bu nedenle geçici işgöremezlik zararının oluşmayacağı, ancak bu dönemde yaşıtlarına göre hayatını idame ettirebilmek için daha fazla efor sarf edeceği gözönünde tutulduğunda, Yargıtay ----. HD. ---- Sayılı Kararında da belirtildiği üzere bu dönem zararının efor zararı şeklinde kabul edilmesi gerektiği kabul edildiğinden usul ve yasa uygun aktüer bilirkişi raporu hükme esas alınarak Hatır taşımaları da bir menfaat karşılığı olmadığı hallerde bu gibi taşımalarda kaza tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51.madde hükmü uyarınca (benzer düzenleme 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 43.maddesinde de mevcuttur) tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hatır taşımasından söz edebilmek için de yaralanan karşılıksız taşınmış olmalıdır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olmasının saptanması önemli olduğu gibi yarar ekonomik olabileceği gibi ortak toplumsal yararları da ilgilendirilebilir. Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişinin (sürücü) bir çıkarı veya yararı bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyecektir. Yapılan kolluk araştırması neticesinde taşımanın hatır için yapıldığı tespit edilmekle şartları oluştuğundan % 20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmıştır. bu durum takdiri indirim nedeni olarak değerlendirilmek davalı lehine yargılıma gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemiştir. Her ne kadar kısa kararda davacının geçici iş göremezlik tazminatına yönelik talebinin kabulü ile; 5.784 TL geçici iş göremezlik (efor kaybı) tazminatına hükmedilmiş ise de basit hesap hatası yapılmış olmakla bu hususta tashih şerhi düzenlenmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının daimi iş göremezlik tazminatına yönelik talebinin REDDİNE,
2-Davacının geçici iş göremezlik tazminatına yönelik talebinin KABULÜ İLE; 5.784 TL geçici iş göremezlik (efor kaybı) tazminatının dava tarihi olan 29/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan (poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar harcı 427,60 TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 170,78 TL harcın mahsubu ile bakiye 256,82 ‬TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 27,70 TL başvurma harcı, 170,78 TL peşin harç olmak üzere toplam 198,48‬ TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.080,00 TL ve 2.969,50 TL olmak üzere toplam 6.049,5‬0 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 3.705,78 TL sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davalı tarafından yapılan 10,00 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 3,87 TL sinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Davanın kabul edilen kısmı için davacı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 5.935,44 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davanın red edilen kısmı için davalı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 2.270,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.

TASHİH :
Dosyanın incelenmesi neticesinde;
"1-Mahkememizin 17/05/2024 tarihli gerekçeli kararın 2 nolu maddesi ile; "Davacının geçici iş göremezlik tazminatına yönelik talebinin KABULÜ İLE; 5.784 TL geçici iş göremezlik (efor kaybı) tazminatının dava tarihi olan 29/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan (poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacıya verilmesine," karar verilmiş ancak 5.935,44 TL yazılacakken sehven 5.784,00 TL yazıldığı basit yazım hesap hatası yapıldığı söz konusu durumun HMK 304/1 madde kapsamında maddi hata olduğu kabul edilmekle;Mahkememizin 17/050/2024 tarihli gerekçeli kararın 2- numaralı bendinin "Davacının geçici iş göremezlik tazminatına yönelik talebinin KABULÜ İLE; 5.935,44 TL geçici iş göremezlik (efor kaybı) tazminatının dava tarihi olan 29/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan (poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacıya verilmesine " şeklinde tashihine (düzeltilmesine);HMK.nun 304 (2) maddesi uyarınca düzeltme şerhinin ilamın tüm nüshalarına işlenmesine ya da eklenmesine karar verildi.