mahkeme 2022/488 E. 2025/622 K.

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/488
KARAR NO : 2025/622

DAVA : Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/07/2022
KARAR TARİHİ : 12/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı 12/03/2021 tarihinde ekteki faturadan da anlaşılacağı üzere davalı ------- araç satın aldığını, Davalı ---- ise ------ Türkiye distribütörü olduğunu, davacı aracı satın aldıktan kısa bir süre sonra sıfır olarak tabir edilen araç yağ arızası verdiğini Davacı arızayı gidermesine rağmen kısa süre sonra araç tekrar yağ arızası verdiğini. Gelişen süreçte araç defalarca kez yağ arızası vermiş ve serviste işlem gördüğünü, Davacı kendisine ayıplı araç teslim edilmesi nedeniyle araçtan istediği faydayı sağlayamamakla birlikte tekrar tekrar servise götürüp tamirini sağlamak durumunda bırakıldığını, tüm bu nedenlerle Öncelikli olarak malın ayıpsız misli ile değiştirilmesine, bunun mümkün olmaması halinde ayıp oranında satış bedelinden indirim yapılmasına, Bunun da mümkün olmaması halinde sözleşmeden dönerek davalıya ödenen satış bedelinin değişen ekonomik koşullar da dikkate alınarak güncellenerek iadesine karar verilmesine, Seçimlik hakların kullanımı bakımından yargılama sırasında dava müddeabihi belirlenebilir hale gelecek olduğundan fazlaya ilişkin talep haklarımız ve talep arttırım dilekçesi sunma hakkımız saklı kalmak kaydıyla HMK Madde 107 uyarınca şimdilik 100TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile tahsiline Yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin müştereken ve müteselsilen davalılardan tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.Davacı vekili talep artırım dilekçesinde özetle; Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla; 28.000,00 TL alacağın temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalı-----tahsiline karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

SAVUNMA
Davalı--------vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın terditli olarak ikame edilmesi hukuka aykırı olduğunu, davacı seçimlik hakkını kullandığından dava konusuz kaldığını, dava konusu aracın üretimden kaynaklı ya da mevcut herhangi bir ayıbı bulunmadığını, nitekim araçta bir ayıp/arıza vardı ise de bu ayıp/arıza garanti kapsamında ve davacıya herhangi bir külfeti olmaksızın giderildiğini kısacası, seçimlik haklardan ücretsiz onarım hakkı bizzat davacı tarafından kullanıldığını bir şeçimlik hakkın kullanılması halinde diğer şeçimlik hakların artık talep edilemeyeceği aşikar olduğunu. . misli ile değişim talebi, ithalatçı firmaya yöneltilmesi gerektiğini, dava konusu araca ait temiz kağıdı mahkemeye sunulmadan misli ile değişim kararı verilemeyeceğini, dava konusu aracın kullanıma engel bir ayıbı olmadığından, misliyle değişim talebinin kabulü orantısız güçlüklere sebebiyet vereceğini, davayı kabul anlamına gelmemekle beraber, bir an için araçta üretim kaynaklı bir problem olduğu varsayımında dahi, bahse konu sorun davacının aracı kullanmasına engel teşkil etmediğini, servisin yaptığı incelemeye göre araçta yalnızca yağ kaçağı sorunu tespit edilmiş olup bu sorun da gerekli parçaların değişimi ile giderilmiştir ve bu süreçte davacı taraf aracı kullanmaya devam ettiğini, iş bu sebeple davacının misliyle değişim talebinin olduğu gibi kabulü, taraflar nezdinde orantısız güçlüklere sebebiyet verecek olup hak ve menfaatler dengesini aşırı ölçüde bozacağını, aracın defalarca servis giriş yapması aracın ayıplı olduğu anlamına gelemeyeceğini, davacının haksız davasının ön inceleme aşamasında husumetten reddine, esas yargılamaya geçilmesi halinde davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.
Davalı ------- Vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf, söz konusu taleplerini yalnızca satıcı konumundaki kimseye karşı yöneltebileceğini, Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacı tarafın iddiaları hakkında; ithalatçı/distribütör fiirma konumundaki Müvekkil Şirkete başvurulması mümkün olmayacağını, Davacı yanın iddialarını kabul anlamına gelmemek kaydı ile, Türk Borçlar Kanunu'nun 227. maddesi uyarınca malın ayıplı olduğunun anlaşılması halinde bazı seçimlik haklar mevcuttur ve bu haklardan bazıları yalnızca satıcıya karşı kullanılabileceğini, Zira Müvekkil Şirket ile davacı arasında herhangi bir sözleşmesel ilişki mevcut olmadığından, bedele ilişkin taleplerin Müvekkil Şirkete yöneltilmesi mümkün olmadığını Bu nedenle, sözleşmeden dönme ve bedelden indirim isteme (yaygın tabirle, "değer kaybı") haklarının ancak ve ancak satıcıya yöneltilebileceği açık olduğunu, Öyle ki Müvekkil Şirket, yalnızca dava konusu aracı Türkiye'ye ithal ettiğini, Müvekkil Şirket, son kullanıcılara doğrudan araç satış faaliyetinde bulunmadığını Müvekkil ------ Şirketi; ------- marka araçların ve bu araçların yedek parçalarının Türkiye'deki tek yetkili ithalatçısı olup; Müvekkil Şirket son kullanıcılara doğrudan satış gerçekleştirmediğini, dava konusu araçta bir problem bulunmadığını, öncelikle ve özellikle belirmek gerekir ki, dava konusu araçta herhangi bir ayıp/problem bulunmadığını, davacı yan, dava konusu aracı trafiğe çıkış tarihinden itibaren uzun bir süredir kullanmakta ve fayda sağladığını Öte yandan, dava konusu aracın ticari koşullar altında ağır bir biçimde kullanıldığı da açık olduğunu Dava konusu aracın halen kullanılmaya devam edildiği dikkate alındığında, davacı yanın iddia ve taleplerinin hakkaniyete aykırı olduğunu, Öte yandan, kabul anlamına gelmemek kaydıyla bir an için araçta bir problem olduğu kabul edilse dahi davacı yan, davalı yana ait yetkili serviste yapılan işlemlere rıza göstermiş, diğer bir deyişle 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 227. maddesinde sayılan ücretsiz onarım hakkını kullandığını Bunun üzerine davacı yanın aracı yetkili servis tarafından onarıldığını Bu halde araçta Yetkili Servisin müşteri memnuniyeti kapsamında ücretsiz olarak davacının bilgisi ve rızası dahilinde gerçekleştirdiği onarım işlemi ile birlikte davacı tarafın ücretsiz onarım hakkını kullandığını, Davacı yan, dava konusu aracı servise onarılması için teslim etmiş ve akabinde araç kendisine teslim için hazır edildiğinde de, yetkili servise giderek aracını teslim aldığını, Bu noktada davacı yanın başkaca bir talepte bulunmasına imkan bulunmadığını, Davacı tarafından araçta var olduğu iddia edilen herhangi bir ayıp iddiasını kabul etmemekle birlikte, davacı yanın araçtaki ayıp iddiası hakkında Müvekkil Şirketin sorumlu tutulması mümkün olmadığını, Öyle ki, bir malın ayıplı olarak kabul edilebilmesi için ilgili malda var olduğu iddia edilen ayıbın; kullanıcının maldan beklediği faydayı ortadan kaldırması ya da maldan yararlanmayı ortadan kaldırması gerektiğini, ancak dava konusu araçta böyle bir durum söz konusu olmadığını, Dava konusu araçta, davacı yanın dava konusu araçtan yararlanmasını etkileyen veya aracın değerini ortadan kaldıran hiçbir problem söz konusu olmadığını. Zira davacı yan aracını yaklaşık 2 yıl gibi uzun bir süredir sorunsuz bir şekilde kullandığını, araçtaki ayıp iddiasını kabul ettiğimiz anlamına gelmemekle beraber, davacının misliyle değiştirme talebinde bulunabilmesi için, davacı tarafından araç üzerinde bir takyidatın bulunmadığına dair bir temiz kağıdının sunulması gerektiğini, Zira araç üzerinde herhangi bir takyidat bulunması halinde, davacı taraf bu seçimlik hakkını talep edemeyeceğini tüm bu nedenlerle hukuka, usule ve Yargıtay kararlarına aykırı olarak ikame edilmiş olan huzurdaki davanın reddi ile vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasıdır.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi heyeti tarafından alınan 02/05/2023 tarihli raporda özetle; Davacının dava dilekçesinde öncelikli olarak sıfır kilometre bir başka misli ile değiştirilmesi olarak kullandığı seçimlik hakkını, bunun mümkün olmaması durumunda terditli olarak -aracın iade edilmek sureti ile güncel fiyatının tespit edilerek sıfır kilometre bedelinin ödenmesi TBK.227 maddesinde göre ödemiş olduğu satış bedelini geri istediği, davacı -----. ne ait, --- plakalı, ------ marka,------ tipi, -------- model aracın model aracın kullanım hatasından kaynaklanmayan, üretim hatasına dayalı, satın alma esnasında makul ve yeterli bir süre inceleme ile anlaşılamayacak olan, araçtan yararlanmayı kısıtlayan ve ortadan kaldıran, aktif güvenliğini olumsuz etkileyen önemli nitelikte arızlar nedeniyle gizli ayıplı mal niteliğinde olduğu, Arızanın satın esnasında araçta var olduğu, garanti süresi içinde arızaların tekrarladığı ve ayıbın giderilmesi için yetkili servislerce yapılan müdahaleler sürecinde azami tamir süresinin aşıldığı, araçtan yararlanamamanın süreklilik kazandığı, satın alma değerinden ayıp oranında indiriminin 28.345,80 TL mertebesinde olacağı, Teknik değerlendirme kısmında yapılan tespitlere göre Davacının < sıfır kilometre bir başka misli ile değiştirilmesi seçimlik hakkının kullanımın yerinde olduğu, Gizli ayıp nedeniyle aracın değiştirilmesinin araç alım satım işe yapan davalılar açısından orantısız güçlük oluşturmayacağı hususlarını beyan ve rapor etmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından alınan 31/07/2023 tarihli ek raporda özetle; davacı ------plakalı, ----- marka, -----tipi, ------- model araçta meydana gelen değer kaybının güncel 10.000,00 TL, dava tarihi itibariyle 6.000,00 TL mertebesinde olduğu hususlarını beyan ve rapor etmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından alınan 15/04/2024 tarihli raporda özetle;Davacının tüketici olmaması sebebiyle ihracatçının sorumluluğuna başvurulamayacağı, davalı -----ŞİRKETİ'nin sorumluluğunun bulunmadığı, Davacı tarafından davalı -----ŞİRETİNDEN alınan aracın ayıplı olduğu, Davaya konu taşıtta ortaya çıkan arızaların kaynağının imalat kaynaklı gizli ayıp vasfına haiz olduğu, Yetkili servis evrakı ve taşıtın durumuna binaen problemini kullanıcı kaynaklı olmadığı, Ayıbın motor değişimi suretiyle giderilmiş olması sebebiyle ayıptan kaynaklanan bedelsiz onarım dışındaki seçimlik hakların kullanılmasının uygun olmayacağı, Kanunda ortaya konan “Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır” hükmüne uygun olarak; Taşıtın satın alma tarihinde sıfır kilometre imalat motor sorunlu halde satılması durumunda yapılacak iskontonun 28.000, -TL şeklinde kabulünün uygun olduğu, Rapor tarihinde taşıt değerinin 850.000,-TL mertebesinde bulunduğu, düşük kilometresi ile önceki hasarlarının ticari bir taşıtta niteliklerine göre 10.000, TL seviyesinde değer düşümüne konu olacağı, dava tarihi itibariyle bunun 6.000 TL miktara tekabül edeceği, hususlarını beyan ve rapor edilmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından alınan 09/09/2024 tarihli ek rapor da özetle, Kök raporda ortaya konan görüşlerde değişilik oluşturacak yeni bir bilgi ve belgeye ulaşılamadığı, Tramer kaydında ortaya çıkan hasarların kök raporda belirtilen oranda değer kaybı oluşturacağı, Aracın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme hakkının şartlarının oluşmadığı, Bu kapsamda öncesinde seçimlik hakkın kullanılması sebebiyle belirtilen hakkın kullanılamayacağı. İkinci olarak ortaya çıkan zarar miktarı dikkate alındığında ayıpsız benzerinin talep edilmesinin zarar miktarı itibariyle uygun olmadığı hususlarını beyan ve rapor edilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından alınan 13/05/2025 tarihli ek rapor da özetle, taşıtın bayiden satışı sırasında da arızanın mevcut olduğu kabulüne istinaden ilk alternatif olarak ayıplı halde satılması durumunda 28.000,-TL mertebesinde tenzilata konu olacağı, mahkememizin aksi görüşe haiz olması durumunda: taşıtın kullanım sonrası durumuna göre ikici el piyasadaki değerine göre ise mevcut halde değer kaybının 6.000,-TL seviyesinde olacağı hususlarını beyan ve rapor edilmiştir. Toplanan tüm deliller, bilirkişi raporları, servis kayıtları ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; yetkili servisin garanti kapsamında motor değişimine onay verdiği dikkate alınarak, davaya konu araçtaki arızanın gizli ayıp niteliğinde olduğu ve kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı kanaatine varılmıştır. Bu doğrultuda, usul ve yasaya uygun olarak düzenlenen 15/04/2024 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınmış; araçtaki ayıbın kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı, motor değişimi suretiyle onarım hakkının kullanılarak ayıbın giderildiği tespit edilmiştir. Bu nedenle, misliyle değişim hakkının kullanılması uygun görülmemiştir. Ancak, aracın gizli ayıptan kaynaklı motor değişimi nedeniyle oluşan 28.000 TL tutarındaki değer kaybı tazminatından, Türk Borçlar Kanunu’nun 219. maddesi uyarınca davalı ------ Şirketi sorumlu olduğundan, davanın değer kaybı tazminatı yönünden kabulüne karar verilmiştir. İthalatçı konumunda bulunan ------ Şirketinin, seçimlik haklardan yalnızca misliyle değişim ve onarım sorumluluğunun bulunduğu; yani sadece objektif ayıplardan sorumlu olduğu kanaatiyle, bu şirkete yöneltilen davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın ------- ŞİRKETİ yönünden pasif husumet yokluğundan reddine,
2-Davanın Davalı ------- ŞİRKETİ yönünden kabulü ile 28.000,00 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ilgili davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Fazlaya yönelik taleplerin Reddine,
4-Karar harcı 1.912,68 TL 'den davacı tarafça yatırılan 80,70 TL peşin harcın ve 477,00 TL tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 1.354,98 TL harcın davalı------- Şirketi'nden tahsili ile hazine adına irad kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 TL peşin harç ve 477,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 638,40 TL harcın davalı -------- Şirketinden alınarak davacıya verilmesine
6-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.278,25 TL yargılama giderinin davalı ------ Şirketinden tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
7-Davalı ------- Şirketi tarafından yapılan 4.500,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 28.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalı -------Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı -------Şirketi kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 100,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı -------- Şirketine verilmesine,
10-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı ------- Şirketinden tahsili ile hazineye irat kaydına,
11-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı vekiline ve davalı ------ vekiline (e- duruşma sistemi üzerinden) davalı ------ vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.