Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2026/117 Esas
KARAR NO: 2026/129
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/02/2026
KARAR TARİHİ: 06/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ------antrepo işi ile uğraşan bir şirket olduğunu, ulusal ve uluslararası alanda faaliyet gösteren firmalara hizmet vermekte olduğunu, bu sebeple ihtiyacı olan depoyu kiralamak için arayışa geçtiğini ve --- yetkilisi olduğu ---- firmasına ait ------ adresinde bulunan depoyu ticari amaçla kiralamak için bu şahısla görüşmelere başladığını, ---- deponun muvekkili şirkete kiralanmasını kabul ettiğini,----kendisinin ----- yerleşik bir kişi olmadığını,------ yaşadığını, bu sebeple kira gelirlerini yurtdışına transfer ettiğini söylediğini ve deponun mülkiyet hakkına sahip olan ----isimli şirketi ile kiralama işlemini gerçekleştirdiğini, ----yılında kira sözleşmesinin imzalanmasından sonra, ----- yıllarında da bu şekilde doğrudan kiralama ilişkisinin devam ettiğini, söz konusu kira ilişkilerinin her bir döneminde kıralamaya konu alanın büyüklüğü ve kira bedelinin son derece yüksek miktarlı olması sebebiyle; ---- talebi üzerine ilgili yıla ait kira bedelini karşılayacak şekilde Şikayet edilenlerin gösterdikleri kendi idarelerinde olan şirketleri lehine teminat senetlerini müvekkili kiracı tarafından düzenlendiğini ve kendisine teslim edildiğini, zaman içerisinde ---- çeşitli finansal kazançlar ve vergisel avantajlar elde etme amacıyla, mülkiyet hakkı sahibi olan ---- firması üzerinden kiralama ilişkisini sürdürmek istemediğini, bu nedenle,---- organik bağ içerisinde olduğu şirketlerden olan -----firmasına “alt kiralama hakkı” verdiğini, bu sebeple, taraflar arasındaki bu kez alt kiralamaya dayalı yeni kiralama ilişkisinin, ---- yılı itibariyle; ---- firmasının verdiği alt kiralama yetkisi neticesinde müvekkili ---------- kez alt kiralayan unvanına sahip olan --- firması arasında kurulan kira sözleşmeleriyle devam ettiğini, bu şekilde ---yılında imzalanan ------- için de yine ---- geçmişten beri yaptığı yönlendirme nedeniyle bu kez ilgili kira dönemine ait teminat senetleri düzenlendiğini, ---- yönlendirmeleriyle, alt kiralayan --- firmasının lehine değil, ---- firmasının hissedarı olan---- lehine müvekkil ---- tarafından, düzenlenerek kendilerine teslim edildiğini, yine talepleri üzerine söz konusu teminat senetleri ayrıca müvekkil ------- yetkililerine ait şirketler olan -------tarafından da müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla da imzalanmış olduğunu, alt kiralama ilişkisinin ----- itibariyle kurulmasından sonra, yine kira bedellerinin eksiksiz şekilde ödenmesiyle bu senetlerin de iade edilmiş olduğunu, taraflar arasında son olarak---- tarihinde inizalanan kıra sözleşmesi için yine -----geçmişten beri yaptığı yönlendirme nedeniyle bu kez anılan sözleşmenin ------ tarihleri arası döneme ilişkin olarak toplam 36 adet teminat senetlerinin ----lehine düzenlenmiş olduğunu, bu senetlerde de müvekkili ------- borçlu, diğer müvekkillerinin ise müşterek borçlu- müteselsil kefil olarak yer almış olduklarını, söz konusu kira ilişkisine konu olan depoda yaşanan yangın olayı neticesinde kira sözleşmesinin kendiliğinden sona ermiş iken; söz konusu teminat senetlerinin iade edilmemiş olduğunu,----- bedelli kira bedelinin teminatı olarak verilen ve yangın olayı sebebi ile bedelsiz kalmış olan işbu teminat senedi nedeni ille müvekkillerinin borçlu olmadıklarının tespiti, iadesi, bu senedin iptali ile ----- bedelli teminat senedinden bahisle haksız ve hukuka aykırı şekilde cra haciz işlemlerine başlanılmaması ve icra takibine konu edilmemesi amacı ile İİK madde 72/2 ve HMK madde 389 vd. ilgili hükmü gereği ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir

GEREKÇE:Talep; kira sözleşmesinin teminatı olarak verildiği iddia olunan senet nedeniyle İİK nun 72/2. maddesi gereğince karar verilmesi istemine ilişkindir. ----- tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre; kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda "Sulh Hukuk Mahkemesi" görevlidir. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.Somut olayda; uyuşmazlık konusu senet kira ilişkisine dayalı olarak verilen bir senet olup uyuşmazlık konusunun senede dayanak kira sözleşmesi kapsamında değerlendirilmesi çözümlenmesi gerekmekle, dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 4/1-a maddesi uyarınca, dava değerine bakılmaksızın davaya bakma görevi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne aittir. Hal böyle olunca, mahkememizce uyuşmazlığın çözümünde Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek, görevsizlik nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davaya bakmaya Mahkememiz görevli olmadığından dava şartı yokluğu sebebiyle davanın USÛLDEN REDDİNE,
2-Davaya bakmaya -------- Sulh Hukuk Mahkemesi’nin GÖREVLİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,
3-Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 20/1 maddesi uyarınca,kararın kesinleştiği tarihten itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin Mahkememize başvurması halinde dosyanın görevli------- Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, dosyanın görevli Mahkemeye gönderilmesi için başvurulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,
4-Yargılama giderinin görevli Mahkemece değerlendirilmesine,
5-İhtiyati tedbir talebinin görevli Mahkemece değerlendirilmesine,
6-Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde karar verildiğinden, 6100 sayılı HMK madde 27/1-2 uyarınca kararın davacıya tebliğine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki (2) haftalık yasal süre içerisinde--------- Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 06/02/2026