mahkeme 2025/1214 E. 2025/987 K.

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/1214 ESAS
KARAR NO : 2025/987
DAVA : Alacak (Emanet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/02/2025
KARAR TARİHİ : 31/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Emanet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Motorlu araç kiralaması yapan müvekkile ait----- plakalı ---- otomobili ----- -------- istikametine doğru giderken davalı ---- idaresinde ---- istikametine doğru giden ---- kamyonetin sol tarafından çarpmasıyla hasarlandığını, kaza tespit tutanağında sokak numaraları hatalı olarak müvekkilimizin aracının ----davalının aracının ise ----- geldiği seklinde yazılmıştır. Kaza sonrası çekilen ve olay mahallini gösterir fotoğraflar incelendiği zaman bu husus görülmekle olduğunu, anlaşmalı kaza tespit tutanağında davalı ------ kaza sebebini "Ara sokaktan çıktım araçlardan aracın geldiğini geç farkettim " şeklinde açıkladığını, kaza tespit tutanağı ve kaza sonrası çekilen fotoğraflardan da anlaşılacağı üzere kaza; -----istikametine giden davalının müvekkilin aracının hareket halinde olduğu -------kesiştiği kontrolsüz kavşakta sağından gelen araçların geçişini beklemeden aniden geçmek istemesi sebebi ile gerçekleştiğini, Davalının bu hareketi Karayolları Trafik Kanunun 57. Md. düzenlenen "Kavşaklarda Geçiş Hakkı" kurallarına aykırı olduğunu, Karayoları Trafik Kanunun (KTK) Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti ve Asli Kusur Sayılan Halleri düzenleyen 84. Maddesinde h) Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama hallerinde aslî kusurlu sayılırlar." düzenlemesi mevcut olduğunu, davalı kamyonet sürücüsü kazanın oluşumunda tek ve asli kusurlu olduğunu, müvekkiline ait motorlu araçtaki hasar ------- tarihli faturaları ile giderildiğini, müvekkili aracın tamir süreci, parça bekleme, ayrıntılı ve detaylı onarım çalışması gibi nedenlerle kazanın meydana geldiği ---- otomobilinin onarılarak kendisine teslim edildiği 21.02.2024 tarihleri arasında otomobilinden 55 gün süreyle mahrum kaldığını, davalıların müvekkiline verdikleri zararın hukuki mahiyeti ve ispatı Borçlar Kanunun 49 ve devam eden maddelerinde düzenlenmiştir. Davalılar bu olayda müvekkilimizin aracından mahrum kalmasından TBK 61. Maddesi uyarınca müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunu, bu nedenlerle HMK'nın 107 ve ilgili maddeleri uyarınca fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere belirsiz alacak davası olarak 55 günlük araç mahrumiyeti için şimdilik 100-TL'nin kaza tarihi olan 28.12.2023'den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile yargılama gideri ve kanuni vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Zaman aşımı itirazlarının olduğunu, görev itirazımız mevcut olduğunu, huzurdaki dava görevli mahkemede açılmadığını, taraflar arasında olayın şoku ve sıcaklığı ile tutulmuş, detaylıca hazırlanmamış bir tutanak mevcut olmadığını, tutanakta yol durumu, hava koşulu, kazayı gören varsa tanık beyanı vb. hiçbir unsura yer verilmediğini, müvekkilinin %100 kusurlu olduğumun tespit edildiğini ileri sürmüş ise de, bu konuda henüz yeterli inceleme ve değerlendirme yapılmadığını, taraflar arasında kazanın şokuyla tutulan anlaşmalı trafik kaza tespit tutanağına göre bu değerlendirme yapılmış olduğunu; yapılmış bir keşif incelemesi olmadığını, öncelikle keşfi icra edilmesine, ----- bilirkişi raporu alınarak kusur oranlarının belirlenmesini talep ettiklerini, davacı yan dava dilekçesinde kazanın meydana geldiği tarih ile otomobilin onarılarak kendilerine teslim edildiği gün arasında 55 gün olduğunu, dolayısı ile mahrumiyetin 55 gün olduğunu söylemiş ise de bu 55 günlük süreden istenilen talebin ne olduğu açık olmadığını, davacının talebi açık olmadığını, bu istenilen bedelin kira bedeli mi olduğu başkaca bir bedele ilişkin mi olduğu açık olarak anlaşılamadığını, davacı yanca bu iddiaya ilişkin yalnızca iki adet fatura sunulmuş başkaca bir belge sunulmadığını, faturalardan birisinin oluşturulma tarihi ise dava dilekçesindeki talepten farklı olarak--- değil ----olduğunu, bu durumda iddia edilen mahrum kalınan süre bakımından bir çelişki bulunmadığını, bu nedenlerle davanın öncelikle usulden, mahkemeniz aksi kanaatte ise esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, alacak istemine ilişkindir.Dava, ----- Esas sayılı dosyasında açılmış, Mahkemesinin -----sayılı kararı ile dosyalarında görevsizlik kararı verilmesi neticesinde dosya --- tarihinde Mahkememize tevzi edilmiş ve işbu esas sırasına kaydedilmiştir. 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava olabilmesi için her iki tarafın tacir ve uyuşmazlığın da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğmuş veya anılan yasa maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan bulunması gerekir. Bu düzenlemeden anlaşılan "ticari dava" ve "ticari iş" ayrı ayrı kavramlardır. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır. Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez. ----Türk Ticaret Kanunu’nun 14/1 Maddesinde;" Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa, kendi adına işleten kimseye tacir denir.” denilmiştir.Somut olayda, davacı karışmış olduğu trafik kazası sonucu araç mahrumiyet bedelinin davalı tarafından karşılanması talebinde bulunmuş olup dosya kapsamına göre davalının tacir sıfatının bulunmadığı , salt aracın ticari olması davayı ticari nitelikli hale getiremeyeceği, davanın haksız fiilden kaynaklandığı anlaşılmakla uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektiği sonuç ve kanaatine varılmakla göreve yönelik dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-)6100 Sayılı HMK m.114/c ve m.115/2 gereği göreve yönelik dava şartı yokluğundan davanın USÛLDEN REDDİNE,
2-)Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, Görevli Mahkemenin-------Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunun TESPİTİNE,
3-)6100 Sayılı HMK m.21 kararın kesinleştiği tarihten itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize başvurulması halinde dosyanın görevli ve yetkili Mahkemeye gönderilmesine, aksi takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına,
4-)-------- Asliye Hukuk Mahkemesince görevsizlik kararı verilmesi neticesinde dosya Mahkememize tevzi edilmekle Kararın kesinleşmesini müteakip, MERCİ TAYİNİ İÇİN DOSYANIN ---------HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE,
5-)6100 Sayılı HMK m.331/2 uyarınca harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin görevli Mahkemece değerlendirilmesine,
6-)Usul ekonomisi ilkesi gereği; resen dosya ele alınarak karar verildiğinden, kararın HMK madde 27/1-2 uyarınca taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki (2) haftalık yasal süre içerisinde -------- Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere karar verildi. 31/12/2025