Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/394
KARAR NO : 2024/935

DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/06/2024
KARAR TARİHİ : 03/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili olan davacı fimanın çelik, metal ve alaşım ürünleri işi uğraşmakta olup, fabrikasında kullanmak üzere davalıya özellikleri ve bar basıncının sipariş ile belirtildiği 4m3 izolasyonlu dikey kazan (tankı) siparişi verdiğini, tarafların bahse konu tankın teknik özelliklerine ilişkin mail yazışmalarını ve davalının teknik özelliklere ve tankın bar basıncı ile güvenlik durumuna ilişkin vaatlerini içerir yazılı taahhütlerini ibraz ettiklerini, bu sipariş uyarınca davalı tarafından davacı şirkete 25.11.2022 tarih ---- Nolu toplam 318.600,00TL bedelli fatura kesildiğini, davacı şirket tarafından 08.04.2023 tarihli ---- bankasına ait 228.600TL bedeli çek ve davalının banka hesabına yapılan 04.11.2022 ve 07.11.2022 tarihli 90.000,00 TL banka ödemeleri uyarınca 3 adet tank için davalıya toplam 318.600,00-TL ödendiğini, bahse konu tankların teslimi akabinde, tankların helyum nitrojen depolamasında kullanacağı ve fabrikada herhangi bir güvenlik sıkıntısı çıkmaması adına, davacı şirket tarafından dava dışı üçüncü şahıs----. Adlı şirket İle test için anlaşılarak, azot tankı bar basıncı deneme testi yapılmışsa da test barı 8 bara geldiğinde, tankın izolasyonlu bağlantı sac vidalarında atma, tank ayaklarında gerilmeler açılmalar ve sesler meydana geldiğini, hattın 9 bar'a ulaşması ile ise tankta bulunan sac bağlantıları da attığını, tank yüzeyinde deformasyonlar başlamış olduğundan, söz konusu testin ivedilikle durduralarak yetkili kişilere haber verildiğini ve durumun derhal tutanak altına alındığını, davalı tarafa tankın vadedilen beklentiyi karşılamadığı, ayıplı çıktığı, bar seviyesine ulaşmadan bozulduğuna ilişkin detaylı bilgi yine mail yolu ile yazılı olarak da bildirildiğini, ---- Sulh Hukuk Mahkemesi ---- sayılı dosyasından tankların bulunduğu -----adresinde delil tespiti yapılması talep edildiğini, bu keşif ve incelemede '' tankların üzerinde Ekipman Etiketi (basınç, kapasite,malzeme) olmadığı, testi yapılmayan iki adet daha depolama kazanı bulunduğu, test yapılan kazanda ise 8 bar basınçla Azot gazı ile yapılan test sonucu ayak kısımlarında açılmalar olduğu ve bağlantı yerlerinde kopmalar bulunduğu, normal yapısında bozulmalar olduğu, tespiti istenen 3 adet tank (4m3 izalasyonlu dikey helyum& nitrojen depolama kazanlarının) üstünde üretici ekipman etiketi (basınç, kapasite, malzeme özelliği, uygunluk belgesi,ilgili standardı, ) bulunmadığı, tekrar kullanımının mümkün olmadığı, piyasa hurda değerinin tespitinin mümkün olmadığı'' tespitleri yapıldığını, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek fazlaya ilişkin tüm hak, talepleri ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla ;ayıplı tankların davalıya iadesi ile davacı tarafından davalıya 3 adet tank bedeli olarak ödenen toplam 318.600,00 TL satış bedelinin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davalı tarafa yükletilmesine dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı yan tarafından dava konusunu oluşturan tankların siparişi verilmiş olup, davalı tarafından da 4m3 4000 litrelik işbu tankların siparişi alınarak, kendisine bir ön ödemede bulunulması akabinde ürünlerin teslimatının yapılabileceğinin davacı yana bildirildiğini, bunun üzerine davacı yan tarafından 04.11.2022 ve 07.11.2022 tarihli iki defada olmak üzere toplam 90.000-TL ön ödemede bulunulduğunu, davalı tarafından normal ticari faaliyetleri kapsamında, normalde toplam bedelin %60'ı ön ödeme; geri kalan %40'ı ise teslimden sonra tahsil edildiğini, ancak davacı yan ile davalının görüşmeleri ve davacının ilerleyen süreçte de sürekli olarak sipariş verme iradesi bulunduğundan davalının müşteri memnuniyeti kapsamında inisiyatif aldığını ve sadece 90.000-TL ön ödeme ile işe başladığını, kalen kısmın ise çek ile ödenmesini tarafların kararlaştırdığını, davacı yan tarafından sipariş verilip, sipariş işleme alındıktan sonra ise, davacı şirkette İdari İşler ve İdari Satın Alma Kıdemli Uzmanı unvanı ile görev yapan---- adlı şahıs yanında yine davacı şirketten farklı yetkililerle beraber davalının iş yerine gelmiş ve siparişi iptal etmek istediklerini ve başka bir ürün kullanacaklarını beyan etmiş; davalı tarafından ise imalatın özel olarak istenilen kriterlerde olduğundan dolayı herhangi bir iptalin mümkün olmadığını karşı tarafa bildirdiğini, davalı tarafından 25.11.2022 tarihli ----- No'lu 318.600,00-TL bedelli fatura keşide edilerek, fatura ile beraber ürünlerin de teslimatının da yapıldığın, buna göre ürünlerin davacı yan tarafından davalının adresinden gelinerek teslim alındığını, davacı yanın yetkilileri ile beraber gelip tankları teslim aldıklarında ürünü detaylı bir şekilde incelediklerini ve verdikleri siparişe uygun görerek tankları kendi anlaşmalı oldukları şöfor ve nakliye aracı ile birlikte alıp götürdüklerini, 08.04.2023 tarihli ----- ait 228.600-TL bedelli çekin, ileri tarihli olarak keşide edildiğin, davacı yanın kendisine teslimi yapılan ürünlerde herhangi bir sorun çıkmamasını garanti altına almak için ileri tarihli düzenlemek istediğini, davalının da zaten ticaretleri devam edeceği ve ürünlerinde başka müşterilerinden kaynaklı bir şikayet olmayıp kendi ürünlerine güvendiğinden dolayı bunu kabul ettiğini ve aslında ikinci defa müşteri memnuniyeti kapsamında inisiyatif alarak hareket ettiğini, davacı yanın -----aracılığı ile test yaptırdıklarını beyan etmekte ve buna dair ----- tarafından tutulan bir tutanağı dosyaya sunduğun, davacının tankları aldıktan tam 6 ay sonra (nitekim tutanakta test tarihinin 25.05.2023 olduğu yazılıdır) bir test yaptırdığını ifade etmekte ve bu teste dayanarak huzurdaki kötü niyetli davayı ikame ettiğini, tam 5 gün sonra 30.05.2023 tarihinde davalıya mail gönderilmiş olup, davacı tarafından, diğer eksikliklere ilave olarak, derhal olacak şekilde de hareket edilmediğini savunarak davacı yan tarafından ikame edilen haksız davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı yan üzerine tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) istemine ilişkindir.---- Sulh Hukuk Mahkemesinin ----sayılı dosyası celp edilmiştir.
Gelir İdaresi Başkanlığı ve Esnaf Odası Başkanlığı yazıları dosya içerisindedir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlenmiş, 5. maddesinde Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin kuruluşu ve hangi Mahkemelerin Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla davaya bakacağı belirlendikten sonra Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.
Ticari davaları mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olması durumunda ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.
Dosya kapsamından; Huzurdaki dava, satım sözleşmesine konu malın ayıplı olduğu iddiasına dayalı malın iadesi ile ödenen bedelin davalıdan tahsili istemiyle açıldığı, Mahkememizce tacir araştırması yapılmak üzere ilgili kurumlara müzekkere yazıldığı, Esnaf Odasına yazılan müzekkere cevabında davalının oda kaydı bulunmadığının bildirildiği, vergi dairesinden verilen müzekkere cevabında yer alan gelir beyannamelerinden davalı taraf gelirinin 2022 yılı için belirlenen 1.068.000,00-TL tacir sınıfının altında kaldığı, bu kapsamda uyuşmazlık ticari dava olmayıp Mahkememizin görevli olmadığı, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla göreve yönelik dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-)6100 Sayılı HMK m.114/c ve m.115/2 gereği göreve yönelik dava şartı yokluğundan davanın USÛLDEN REDDİNE,
2-)Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, Görevli Mahkemenin ----- ASLİYE HUKUK MAHKEMELERİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,
3-)6100 Sayılı HMK m.21 kararın kesinleştiği tarihten itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize başvurulması halinde dosyanın görevli ve yetkili Mahkemeye gönderilmesine, aksi takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına,
4-) 6100 Sayılı HMK m.331/2 uyarınca harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin görevli Mahkemece değerlendirilmesine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı , gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde --- Bölge Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.