mahkeme 2024/296 E. 2024/811 K.

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/296
KARAR NO : 2024/811

DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 29/04/2024
KARAR TARİHİ : 05/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 13.11.2022 tarihinde davacı adına kayıtlı ve dava dışı ---- sevk ve idaresinde bulunan ----- plaka sayılı araca davalı şirkete ---- sayılı ZMMS poliçesi ile sigortalı dava dışı -- --- adına kayıtlı ve yine dava dışı --- - sevk ve idaresinde bulunan ---- plaka sayılı aracın çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davacıya ait araçta hasar meydana gelmesine sebebiyet veren maddi hasarlı trafik kazasının davacı aracı park halindeyken gerçekleştiğini, dava dışı sürücünün KTK bakımından asli kusur olarak kabul edilen eylemlerle haksız fiile sebebiyet verdiğini, davalı sigorta şirketinin davacının uğramış olduğu zarar kalemlerinden sorumlu olduğunu, her ne kadar davacı aracında onarım yapılmışsa da işbu onarım iskonto uygulanması ve yan sanayi parçaları kullanılmış olduğundan onarımın tam layıkıyla yapılmadığını, sigorta şirketine yapılan başvuruya rağmen herhangi bir ödeme gerçekleştirilmediğini, bu nedenle Sigorta Tahkim Komisyonunun ----- sayılı dosyası ile hasar bedeli ve----- sayılı dosyası ile de değer kaybına ilişkin başvuru yapıldığını, yargılamanın genel mahkemeler tarafından yapılması gerektiği yönünde karar verildiğini, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalma kaydıyla; Davacı adına kayıtlı ve ----- plaka sayılı aracın davalı şirket adına ZMMS poliçesi ile sigortalı----- araç sürücüsünün kusurlu davranışları sonucu maddi hasara uğraması sebebiyle meydana gelen HMK m. 107 uyarınca belirsiz alacak davasına konu edilmek üzere 1.000,00 TL hasar bedelinin (KDV dahil, iskontosuz olmak kaydıyla) kaza tarihinden itibaren işlemiş avans faizi ile davalıdan tahsiline, HMK M. 107 Uyarınca 1.000,00 TL değer kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işlemiş avans faizi ile davalıdan tahsiline, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ----- plakalı aracın davalı müvekkil şirket nezdinde ----- poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile 12/09/2022 - 12/09/2023 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limitinin kaza tarihi itibari ile araç başına 100.000,00-TL olduğunu, teminat limitini bildirmelerinin davayı ve iddiaları kabul anlamında olmadığını, sigorta şirketine başvuru şartının sağlanmadığını, dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmakta hukuki yarar bulunmadığını, kusur yönünden itirazları bulunduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte, hasar bedeli hesaplamasının sigortacılık teamülüne ve mevzuata uygun şekilde yapılması gerektiğini, yedek parça ve işçilik bedellerine iskonto uygulanması gerektiğini savunarak Davanın sigortalı ---- ihbarına, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Haksız fiil iddiasına dayalı sigorta tazminatı istemine ilişkindir.Hasar dosyası, trafik tescil kayıtları, STK dosyası ve SBGM kayıtları celp edilmiştir.Mahkememizin 16/07/2024 tarihli ön inceleme duruşması ara kararı ile dosya uyuşmazlık konuları bakımından rapor tanzim edilmek üzere makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, makine mühendisi bilirkişi ----- tarafından tanzim edilen 08/08/2024 tarihli raporda özetle;''...Dava konusu kaza ve hasar durumunun kısmen uyumlu olduğu, Dava konusu araçta KDV ve İşçilik dahil 10.717,70 TL - 535,88 TL = 10.181,82 TL hasar meydana gelmiş olduğu ( % 5 Kıymet Kazanma Tenzili 535,88 TL olacağı değerlendirilmiştir.) , Yargıtay'ın orijinal parça ile onarım yapılması yönünde kararlarının bulunduğu ancak orijinal parça kullanımının orijinalliğini yitirmemiş parçalar açısından söz konusu olduğunu, Nitekim dava konusu aracın ön kısmından hasar görmüş olduğu, geçmiş hasar kaydının bulunduğu ve ön kısmındaki parçaların orijinalliğini yitirmiş olduğu, Başka bir deyişle daha önce orijinalliğini yitirmiş olan bir parçanın yerine orijinal parça takılmasının beklenemeyeceği, Bu nedenle dava konusu aracın geçmiş hasar kayıtlarında daha önce hasar gören parçalar ile dava konusu kazadaki parçaların karşılaştırılması neticesinde daha önce orijinalliğini kaybetmemiş parçalar ve daha önce orijinalliğini kaybetmiş parçaların tespiti yapılarak hasar değerlendirmesi yapılması ve akabinde davalı sigorta şirketinin daha önce hasara yönelik yapmış olduğu ödemenin tenzili ile bakiye sorumluluk limitinin tespit edilmesi gerektiği, bu kapsamda dava konusu aracın kaza tarihinde 9 (dokuz) yıllık araç olduğu ve söz konusu araçtaki parçaların orijinal olanların bile ekonomik ömürlerini doldurmuş/ doldurmak üzere olduğu dikkate alındığında söz konusu araçta Yargıtay içtihatları kapsamında orijinal parça kullanılmasının teknik olarak mümkün olmadığı, bu kapsamda değerlendirme yapılmış olduğu, Davalı vekili tarafından sunulmuş olan araştırma raporunda söz konusu aracın onarım atölyesinlen Onarımı yaptırılmadan teslim alınarak avukata satılmış olduğu iddiasının bulunduğu ve dosya muhteviyatında onarım faturasının sunulmamış olduğu başka bir deyişle aracın onarımının yapılmış olduğuna dair dosya muhteviyatında bilgi, belge ve doküman bulunmadığı dikkate alındığında nihai taktir ve hukuki değerlendirmenin sn. mahkemeye ait olduğu, Söz konusu aracın Kasko değerinin dikkate alınması ile 2. El piyasa rayiç değerinin ortalama yaklaşık olarak 366.000,00 TL civarında olduğu, Yargıtay'ın istikrar bulmuş olan kararları ile Anayasa Mahkemesinin 09.10.2020 tarihli iptal kararı doğrultusunda aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının belirlenmesi, kararına göre kaza talrihi itibariyle REEL PİYASADA; Dava konusu aracın kazadan önceki kazasız ( Geçmiş hasar kayıtları doya muhteviyatında mevcut değildir.) 2. El piyasa rayiç değerinin pandeminin 2. El piyasa rayiçlerinde yaratmış olduğu olumsuz etkinin ve artışında dikkate alınması ile 366.000,00 TL civarında olacağı, kazadan sonraki onarılmış hali ile piyasa rayiç değerinin (modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, olay tarihindeki yaşı, km bilgisi (315.047 km de) vb. etkenler baz alınmıştır.) yaklaşık 360.000,00 TL civarında olacağı, bu kapsamda Değer Kaybının 366.000,00 -360.000,00 TL = 6.000,00 TL civarında olacağı, ” Nihai taktirin Sn. Mahkemeye ait olduğunu, dava konusu araçta bire bir değişimi yapılan parçaların araçta değer kaybına değil kıymet kazanma yaratacağı, bu nedenle değer kaybı hesaplamasına dahil edilmesi yargıtay içtihatları ve teknik teamüller gereği mümkün değildir. (menfi) Dava konusu kaza kapsamında; ---- plaka sayılı araç sürücüsü ----- %100 kusur oranı ile asli ve tam kusurlu olduğu, Dava konusu kaza kapsamında aracın maliki ve işleteni yönünden KTK Madde 85 kapsamında müşterek ve müteselsil sorumluluk açısından değerlendirmenin Sn. Mahkemenin nihai taktirlerine maruz olduğu, Dava konusu kazanın park halinde bulunan---- plaka sayılı araca hatalı geri manevra sonucu ---- plaka sayılı araç sürücüsünün dikkatsiz ve tedbirsiz davranması nedeni ile meydana gelmiş olduğundan ---- plaka sayılı araç sürücüsü / maliki nin KUSURSUZ olduğu, değerlendirilmiştir. Her ne kadar Sn. Mahkemenin ara kararı gereği kusur değerlendirmesi yapılmış olsa da dava konusu kusur durumunun tüm hukuki değerlendirmesi ve takdiri ile, 6754 sayılı bilirkişi kanunu 6. Maddesi kapsamında Bakanlık tarafından 07.09.2020 tarihli bilirkişilerin uyacağı rehber ilkelerin 27. Maddesi gereği (Asli Kusurlu, Tali Kusurlu, Kusur Oranı, Müterafik Kusur, Hatır Taşıması vb.) tespiti Hakim yetkisinde olduğu...'' belirtilmiştir.Tanzim edilen rapor taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuştur.
Davacı vekili UYAP sistemi üzerinden Mahkememize göndermiş olduğu 16/08/2024 tarihli talep artırım dilekçesi ile özetle;''... dava dilekçesinde hasar bedeli talebi 1.000,00 TL olduğundan bilirkişi raporunda hesaplanan 10.181,82 TL üzerinden alacaklarının 9.181,82 TL arttırılması ile toplamda 10.181,82 TL hasar bedeli ile yine dava dilekçesinde değer kaybı tazminatı talebi 1.000,00 TL olduğundan bilirkişi raporunda hesaplanan 6.000,00 TL üzerinden alacaklarının 5.000,00 TL arttırılması ile toplamda 6.000,00 TL değer kaybı tazminatı olmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı tutmak kaydıyla; arttırmış oldukları kısım ile dava dilekçesinde talep edilen miktarların birleştirilmesi sonucu bulunan; Toplam 16.181,82 TL alacağın 13.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş, 16/08/2024 tarihinde ıslah harcı tamamlanmış, sunulu dilekçe davalı tarafa tebliğ edilmiştir.
İddia, savunma, celp edilen belgeler, tanzim edilen bilirkişi raporu birlikte incelenip değerlendirildiğinde; Huzurdaki dava 13/11/2022 tarihinde meydana gelen kaza neticesinde davacıya ait ---- plakalı aracın hasara uğradığı iddiasına dayalı hasar onarım ve değer kaybı alacağının davalıdan tahsili istemine ilişkindir.Dosyada mübrez poliçeden; Kazaya karışan ----- plakalı aracın 12/09/2022-2023 tarihleri arasında Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğu, davaya konu kazanın ilgili poliçe vadesi içerisinde gerçekleştiği, poliçede teminat limitinin 100.000,00-TL olarak tespit edildiği anlaşılmıştır.Kaza tespit tutanağından; "...13/11/2022 tarihinde saat 18:10 sıralarında ---- no.lu sokakta park halinde bulunan---- ait olup sürücü--- ait olan park halindeki-----plaka sayılı araca geri manevra esnasında sürücü --- sevk ve idaresindeki ----- plaka sayılı aracın çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği..." olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce re'sen alınan heyet bilirkişi raporu ile; Davacıya ait ----- plakalı araçta 6.000,00-TL değer kaybı ve %5 kıymet kazanma tenzili mahsubu sonrasında KDV ve işçilik dahil 10.181,82-TL hasar onarım alacağının bulunduğu, kazanın meydana gelmesinde ---- plakalı araç sürücüsünün %100 asli kusurlu olduğu, kazaya karışan ---- plakalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı, sunulu raporda hasara konu aracın kazadan önce ve kazalı 2. el piyasa rayiç değerinin tespit edilerek ve kaza tarihinde meydana gelen gerçek zarar üzerinden değerlendirmenin yapılmış olduğu, yapılan kusur değerlendirmesinin kazanın meydana gelişine ve oluşa uygun olduğu, raporun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu anlaşılmıştır.Yapılan yargılama ile davalı tarafından her ne kadar cevap dilekçesi ile zamanaşımı def'i ileri sürülmüş ise de davaya konu kazanın 13/11/2022 tarihinde meydana geldiği, davalı sigorta şirketine 29/03/2023 tarihinde başvuru yapıldığı, sigorta şirketi nezdinde temerrüdün 07/04/2023 tarihinde meydana geldiği ve huzurdaki davanın 29/04/2024 tarihinde açıldığı anlaşılmakla talebin 2(iki) yıllık zamanaşımı süresi içerisinde dile getirildiğinden zamanaşımı def'inin reddi gerektiği, Mahkememizce Uyap Web sisteminden yapılan aktif ve pasif araç sorgulaması ile davacı adına aktif tescil kaydının bulunmadığı, davaya konu ----plakalı aracın kaza tarihinde davacı adına kayıtlı iken 24/11/2022 tarihinde dava dışı kişiye Noter Satışı ile satıldığı, bu kapsamda her ne kadar talebe konu aracın dava tarihinde davacı adına kayıt ve tescilli bulunmadığı anlaşılmakta ise de hukuki yararın kaza tarihine göre değerlendirilmesi gerektiğinden davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğunun kabul edilmesi gerektiği, aracın hususi kullanıma özgülendiği, zorunlu mali sorumluluk sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümü yada yaralanması veya bir şeyin zarara uğraması nedeniyle o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu, kaza tarihinde davacı adına tescilli olduğu anlaşılan ----- plakalı araçta meydana gelen 10.181,82-TL hasar onarım bedeli ile 6.000,00-TL değer kaybı alacağından kazada %100 asli ve tam kusurlu olduğu anlaşılan ----- plakalı aracın ZMMS davalı şirketin poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu olduğu, poliçede limit 100.000,00-TL olarak belirlendiği ve tespit edilen alacak miktarının limit dahilinde kaldığı, davanın HMK 107. Madde kapsamında açıldığı, aracın tahsis şekli dikkate alındığında temerrüd tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-)DAVANIN KABULÜ İLE ; 10.181,82-TL hasar onarım bedeli ile 6.000,00-TL değer kaybından doğan alacak olmak üzere toplam 16.181,82-TL alacağın 07/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-)Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
3-)Karar ve ilâm harcı olan 1.105,38-TL harçtan peşin ve ıslah suretiyle alınan 670,6‬0-TL harcın mahsubu ile bakiye 434,78‬-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
4-)Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 16.181,82-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-)Davacı tarafça yatırılan 1.159,00-TL harç ve 4.075,00-TL bilirkişi, posta, tebligat gideri olmak üzere, toplam 5.234‬,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-)Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı HMK.m.341/2 uyarınca miktar itibariyle kesin olarak verilen karar açıkça okunup usûlen anlatıldı.