Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/223
KARAR NO : 2025/137

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 27/03/2024
KARAR TARİHİ : 13/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle: Müvekkil, ---- Şubesine ait ---- seri numaralı, 395.000,00 TL bedelli, 31/03/2024 tarihli çekin, ---- Şubesine ait----- seri numaralı, 395.000,00 TL bedelli, 30/04/2024 tarihli çekin, ---- Şubesine ait ------ seri numaralı, 395.000,00 TL bedelli, 30/05/2024 tarihli çekin, zilyedidir. Müvekkilim, söz konusu çekleri keşideci ----- teslim etmek için teslim almıştır. Fakat çekleri kaybetmiş veya çaldırmıştır. Buna ilişkin ---- Cumhuriyet Başsavcılığının ----- Soruşturma sayılı dosyasıyla şikayet yapılmıştır. Çekleri eline geçiren/geçirecek kişinin, çeklerin karşılığını bankadan tahsil etmesi veya çekleri işletmesi tehlikesi halen söz konusudur. Çeklerin; üçüncü şahısların eline geçmesi, müvekkil açısından telafisi imkânsız zararlar doğurabileceğinden, çek bedellerinin bankadan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulmasını, devamında da adı geçen çeklerin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
DAVANIN VE ÇEKİŞMELİ KONULARIN TESPİTİ, DELİLLER, DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ NEDENLER VE SONUÇ:
1-Davanın ve çekişmeli konuların tespiti: Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
Davanın dayanağı, 6102 sayılı T.T.K.nun 818. maddesi delaletiyle aynı Kanunun 757, 762, 763, 764. maddeleridir.Bu davalar, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardandır.
Davaya konu uyuşmazlığın tespiti; Davaya konu; --- Bankası ---- Şubesine ait---- seri numaralı, 395.000,00 TL bedelli, 31/03/2024 tarihli çekin, ---- Şubesine ait---- seri numaralı, 395.000,00 TL bedelli, 30/04/2024 tarihli çekin, ---- Şubesine ait ----- seri numaralı, 395.000,00 TL bedelli, 30/05/2024 tarihli çekin bahisle iptallerinin talep edildiği anlaşılmaktadır.
2-Deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hukuki nedenler ve sonuç: Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de, senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir.
Somut olayda;
Dosya arasında yer alan bilgi ve belgelere göre TTK 757 maddesi uyarınca çekten doğan tüm hakları kullanabileceğinden davayı açmaya yetkili olduğu anlaşılmaktadır.Somut olayda, davacı tarafından, dava konusu çeklerin zayi olduğu ileri sürülmüş ve anılan çeklerin tarih ve numarası sunulmuştur.
Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeke de uygulanacak olan TTK'nin 757 ve devamı maddelerindeki zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.Davacı tarafından zayi edildiği bildirilen çeklerle ile ilgili olarak TTK 761. ve 762. madde hükümleri gereğince çekleri bulanların veya herhangi bir nedenle ellerinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık süre içinde mahkememize ibraz etmeleri veya bir bildirimde bulunmaları, aksi takdirde çeklerin iptaline karar verileceği konusunda ---- Gazetesinde birer hafta ara ile üç kez ilan yapılmış, ancak kaybolduğu iddia olunan çekler bulunamamış, Bankaya veya Mahkemeye de ibraz edilmemiştir.
Tüm bu nedenlerle, davanın kabulü ile 6102 sayılı TTK’nin 818/1-s maddesi yollamasıyla 764/1. maddesi uyarınca davaya konu çekin zayi nedeniyle iptaline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Gerekçesi ayrıntılı kararda yazılacak kararda açıklanacağı üzere ,
1- Davanın KABULÜ ile;
2- A) Davaya konu; ----- Şubesine ait----- seri numaralı, 395.000,00 TL bedelli, 31/03/2024 tarihli çekin kayıp olduğundan bahisle İPTALİNE,
B) ---- Şubesine ait ----- seri numaralı, 395.000,00 TL bedelli, 30/04/2024 tarihli çekin kayıp olduğundan bahisle İPTALİNE,
C) ---- Şubesine ait ------ seri numaralı, 395.000,00 TL bedelli, 30/05/2024 tarihli çekin kayıp olduğundan bahisle İPTALİNE,
3-Ödeme yasağı kararının karar kesinleşinceye kadar devamına,
4-Teminatın iadesi hususunda HMK madde 392/2 uyarınca işlem yapılmasına,
5-Karar tarihinde alınması gerekli 615,40-TL harcın peşin alınan 427,60-TL harçtan mahsubu ile bakiye eksik kalan 187,80-TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına,
6-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, kalan gider avansının dosya kesinleştiğinde iadesine, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı verilen hükmün tebliğinden itibaren 2 hafta içinde istinaf kanun yolundu itirazı kabil olmak üzere karar verildi.