mahkeme 2022/356 E. 2025/705 K.

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/356
KARAR NO : 2025/705

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 22/05/2022
KARAR TARİHİ : 16/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde Yurtiçi Taşıyıcı Mali Mesuliyet Sigortası Abonman Sözleşmesi ile sigortalı dava dışı ----. firması nın ----- Firmasına ait 116 adet ---- marka ------ model derin donduruca dışı------ firması nın ------ Firmasına ait 116 adet ---- marka ---- model derin dondurucun ------ taşınması için ----. firması ile anlaşılmış olduğu, sigortalı firmanın ------ Şubesi tarafından taşıma işi için ----- ile anlaşılmış olduğu, bu kapsamda emteaların ------ tarafından yönlendirilmiş olan----- plaka sayılı çekici ve bu çekiciye bağlı----- ait ----- plaka sayılı yarı romorke sürücü----- sorumluluğunda yüklemenin yapılmış olduğu ancak ------- depolarında yapılan sayımda emteaların eksik olduğu yönünde tespit yapılmış olduğu, konuya ilişkin 05.05.2020 tarihli ve ------- no.lu taşıma irsaliyesi düzenlenmiş olduğu,...araç sürücüsü ile temas kurulduğunda “.... ihtiyacım vardı. Malları sattım. Kime şikayet ederseniz edin....”'şeklinde beyanda bulunmuş olduğu, ...bu kapsamda toplam ödemesi yapılan zarar miktarının 174.805,31 TL olduğu, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla asıl alacağın ödeme tarihinden itibaren işletilecek ticari temerrüd faizi ile birlikte tahsili ile % 20 den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesi....”arz ve talep edilmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; her ne kadar nakliyeci olan müvekkilim ile anlaşıldığı iddia edilmiş ise de ----- ait ---- plaka sayılı çekici ve bu çekiciye bağlı ---- ait ------- plaka sayılı yarı romorke sürücü ----- sorumluluğunda yüklemenin yapılmış olduğu, konuya ilişkin 05.05.2020 tarihli ve ------- no.lu taşıma irsaliyesi düzenlenmiş olduğu,... ------ deposunda emteaların eksik olduğu tespitinin yapılmış olduğu,....araç sürücüsünün “.. ihtiyacım vardı. Malları sattım. Kime şikayet ederseniz edin....”şeklinde beyanda bulunmuş olduğu,... bu olay ile müvekkilinin ilgisinin bulunmadığını, olayın müvekkilinin bilgisi haricinde gerçekleşmiş olduğu, olayın sorumlusunun müvekkilinin maliki olduğu araç sürücüsünün olduğu,..09.07.2020 tarihinde sigortalıya ödenmiş olan 174.805,31 TL nin rucuen tazmini için müvekkilinin zarara sebebiyet verecek hiçbir eyleminin bulunmadığını, ....bu vs. nedenler ile davanın reddedilmesi...”arz ve talep edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları saptanarak tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanmış, konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişi rapor içeriğine göre;
Dosya münderecatından; Alt taşıyıcının ---- ve Fiili taşıyıcının ise dava dışı ------- olduğu,
Nakliye kısmı yönünden ihtilaf olmadığından, söz konusu ihtilafta Türk Borçlar Kanunu ve Ticaret Kanunu genel hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiği,Taraflar arasındaki taşıma işine yönelik taşıma irsaliyesinin tanzim edilmiş olduğu,
Dosya muhteviyatında taraflar arasında taşımanın ----- tarafından gerçekleştirilmiş olması hususunda ihtilaf olmadığı,
Bu kapsamda davalı akdi taşıyıcı ve dava dışı fiili taşıyıcı firmalar davada muhatap olup, husumet yöneltilmesi gerektiği,
MADDE 879- (1) Taşıyıcı;
a) Kendi adamlarının, getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur.
TTK MADDE 888- Fiilî taşıyıcı
(1) Taşıma, kısmen veya tamamen üçüncü bir kişi olan fiilî taşıyıcı tarafından yerine getirilirse, bu kişi eşyanın zıyaı, hasarı veya gecikmesi nedeniyle kendisi tarafından yapılan taşıma sırasında ortaya çıkan zarardan asıl taşıyıcı gibi sorumludur. Asıl taşıyıcının gönderen veya gönderilen ile, sorumluluğun genişletilmesi için yaptığı sözleşmeler, fiilî taşıyıcıya karşı, bunları yazılı olarak kabul etmesi şartıyla geçerlidir.
(2) Fiilî taşıyıcı, taşıma sözleşmesinden doğan asıl taşıyıcıya ait bütün def’ileri ileri sürebilir.
(3) Asıl taşıyıcı ve fiilî taşıyıcı müteselsilen sorumludurlar.
Söz konusu zarardan zararın taşıma esnasında meydana gelmiş olduğu kanaati oluştuğundan TTK ilgili maddeleri kapsamında Alt taşıyıcı ---- ve Fiili taşıyıcı dava dışı ------ müşterek ve müteselsilen sorumlu oldukları,
Bu kapsamda Eksper tarafından tespiti yapılmış olan hasarlı /eksik olan ürün rayiç değerinin 116 adet x 1.277,07 TL = 148.140,12 TL + % 18 KDV 26.665,22 TL =174.805,34 TL piyasa rayiçlerine uygun ve kadri marufunda bulunduğu,
Ancak sorumluluğunun tespit edilebilmesi için davaya konu ürünlerin ağırlıklarının ibraz edilerek SDR hesaplaması yapılması gerektiği,
Gerçek zarar üst sorumluluk limitinin altında kalması halinde gerçek zarar, bu limitin üstünde olması halinde belirlenecek üst sorumluluk limiti ile sorumlu olacaktır.
Dosyada mübrez ----. tarafından ------. adına düzenlenmiş 30.03.2020-30.03.2021 tarihleri arasında geçerli ------nolu 859.232,40 TL prim tutarlı yıllık Yurtiçi Taşıyıcı Mali Mesuliyet Sigortası Abonman Sözleşmesi (Blok) poliçesi olduğu,
MADDE 1
1. Bu Sözleşme, Sözleşmede belirtildiği gibi yükleme yeri ve teslim için belirlenen yerin en az biri akit ülke olan iki ayrı ülkede olması halinde, tarafların ikametgahı ve milliyetine bakılmaksızın ücret karşılığında yüklerin taşıt ile karadan taşınmasına ait her mukaveleye uygulanacaktır. Şeklinde olduğu,
MADDE 17
1. Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.
KTY / Karayolu Taşıma Yönetmeliği
(4) Yetki belgesi sahipleri, yolcu ve eşyanın güvenlik içinde taşınmasından sorumludurlar.
(10) Eşya ve kargo taşımacılığı alanında yetki belgesi sahibi olanlar, eşya ve kargoları teslim aldıkları andan teslim edinceye kadar, eşyanın ve kargonun tamamen veya kısmen kaybından, zayiinden, hasara uğramasından, çalınmasından, güvenliğini sağlamaktan, teslim alınan şeklini muhafaza etmekten, korunması ve taşınmasından sorumludurlar.Yukarıda açıklandığı üzere, Nakliyat Sigortası Genel Şartları ve CMR konvansiyonu 17.1. Madde, Emtia Nakilayat Sigortası 1. Madde ve 17. Madde ile Karayolu Taşıma yönetmeliği 4. Maddesi ve 10. Maddeleri hükümlerine göre kareket etmesi gerektiği, 10. Maddenin ise, “(10) Eşya ve kargo taşımacılığı alanında yetki belgesi sahibi olanlar, eşya ve kargoları teslim aldıkları andan teslim edinceye kadar, eşyanın ve kargonun tamamen veya kısmen kaybından, zayiinden, hasara uğramasından, çalınmasından, güvenliğini sağlamaktan, teslim alınan şeklini muhafaza etmekten, korunması ve taşınmasından sorumludurlar.” Hükmü gereğince taşımacının sorumlu olduğu kanaatına varılmıştır.
Bu nedenle Sigorta Şirketi tarafından hasarın poliçe kapsamında olduğu, ekspertiz tarafından tespit edilen hasar bedelinin sigortacı şirket tarafından dosyada mübrez ----- Bankası tarafından düzenlenmiş dekontlarla ------. tarafından ------ şirketine toplamda 174.805,10 TL eft yapıldığı, ödediği tutar kadar sigortalıya TTK md.1472'ye göre halef olması sebebiyle ödemiş olduğu 174.805,10 TL tazminat bedelini talep edebileceği, Sigorta şirketinin ticari faiz talebinin bulunduğu, Bu nedenle ------- 24.05.2022 takip tarihi itibarıyla (34.551,17+192.471,02)= 227.022,19 TL olarak talep edebileceği sonucuna ulaşılmıştır. "Yönünde beyanda bulunulmuştur.
Ek raporda ise;
Bu kapsamda taraf vekiline okunur vaziyetteki Taşıma İrsaliyesinin ibraz edilmesi için ------no.lu telefon ile ulaşılmaya çalışılmış, ancak kendisine ulaşılamamış, akabinde ofisten Av. ------no.lu cep telefonu numarası ile şahsımı aramış ve kendilerine okunaklı taşıma irsaliyesinin sunulması gerektiği talep edilmiş ancak dosya kapsamına söz konusu evrak sunulmamış olduğu, ayrıca Sn. Mahkeme tarafından 30.05.2023 tarihli ön rapora istinaden dava konusu emteaya yönelik SDR hesaplamasına esas emteanın ağırlığı talep edilmiş olmasına ve sunulan evrakların okunamadığı hususunun belirtilmiş olmasına rağmen okunur seviyede belgelerin fiziken ibrazı mümkün iken sürekli okunması mümkün olmayan belgelerin ısrarla yaklaşık 6 (altı) aydır sunulamamış olduğundan üst limit sorumluluğuna yönelik değerlendirme yapılamamış olduğunu,( Menfi) yukarıda belirtilen hususların Sn. Mahkeme tarafından değerlendirmeye alınmasını bunun haricinde dosya muhteviyatına görüş ve kanaatlerimizi değiştirecek ilave bilgi, belge ve doküman sunulmamış olduğundan Kök Rapor görüş ve kanaatlerimizin aynen devam ettiğini," yönünde görüş bildirilmiştir.
Dosya kapsamından davacı sigorta şirketinin, sigortalısı olan dava dışı ---- firması nın ---- asıl taşımacı olduğu, davalı -----alt/ fiili taşımacı olduğu, diğer davalı ------ tarafından sevk ve idare edilen davalıya ait ------ plaka sayılı çekicide yüklü emtianın mevcut taşıma sözleşmesine göre 05.05.2020 tarihli ve ------ numaralı taşıma irsaliyeli yükü alıcısına teslim edilmemiş olmasından kaynaklı açılan iş bu davada, alınan ekspertiz raporuna göre toplam 174.805,31 TL'nin davacı tarafça ödenmiş olduğu ve bu bedelin davalıdan tahsili amacıyla icra takibi yaptığı ve davalı tarafın icra takibine itiraz etmesi soncu dava açmış olduğu anlaşılmıştır.
6102 sayılı TTK'nun "Fiilî Taşıyıcı" başlıklı 888.maddesinde; "(1) Taşıma, kısmen veya tamamen üçüncü bir kişi olan fiilî taşıyıcı tarafından yerine getirilirse, bu kişi eşyanın zıyaı, hasarı veya gecikmesi nedeniyle kendisi tarafından yapılan taşıma sırasında ortaya çıkan zarardan asıl taşıyıcı gibi sorumludur. Asıl taşıyıcının gönderen veya gönderilen ile, sorumluluğun genişletilmesi için yaptığı sözleşmeler, fiilî taşıyıcıya karşı, bunları yazılı olarak kabul etmesi şartıyla geçerlidir. (2) Fiilî taşıyıcı, taşıma sözleşmesinden doğan asıl taşıyıcıya ait bütün def'ileri ileri sürebilir. (3) Asıl taşıyıcı ve fiilî taşıyıcı müteselsilen sorumludurlar..." düzenlemesi mevcuttur.
Öte yandan aynı Yasa'nın "Yardımcıların Kusuru" başlıklı 879.maddesinde ise; "Taşıyıcı; kendi adamlarının, taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin, görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur.." düzenlemesi mevcuttur.
Tüm dosya kapsamı, delil olarak ibraz edilen belgeler, bilirkişi raporları ile toplanan delillerin incelenmesi sonucunda; davacı tarafından sigortalanan emtianın taşınmasında emtianın şoför tarafından çalındığı , fiili taşıyıcı ----- ait araç sürücüsü ----- fiil ve ihmalinden sorumluluğunun bulunduğunu, davalı alt/fiili taşıyıcı ------ asıl taşıyıcıya karşı meydana gelen zıyaından dolayı sorumluluğunun bulunduğu, alınan bilirkişi raporu ile de anlaşılması nedeniyle ve davacının dava dışı sigortalısının haklarına halef olabileceği anlaşılmakla davalının itirazının iptali ile İcra İflas Kanunu madde 67/2 uyarınca icra dosyasında belirtilen asıl alacak üzerinden hesaplanacak %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE
2-Davalının ----- İcra Dairesinin ------ Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile,174.805,31TL asıl alacak 6.680,92 TL işlemiş faiz olmak üzere takibin toplam 181.486,23-TL asıl alacak ve işleyecek faiz yönünden asıl alacağı takip tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek değişen oranlarda avans faiziyle devamına,
3-Hükmedilen asıl alacağın %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Alınması gerekli Karar ve ilâm harcı olan 12.397,32 TL harçtan peşin alınan 2.077,81 TL harcın mahsubu ile 10.319,51 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça yatırılan 2.077,81 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 92,20 TL ilk dava masrafı, tebligat-müzekkere gideri, bilirkişi ücreti gideri olarak yapılan 4.339,25 TL olmak üzere toplam 4.431,45 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 30.000,00 TL TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ----- Bölge Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.