mahkeme 2021/346 E. 2023/659 K.

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/346 Esas
KARAR NO: 2023/659
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/06/2021
KARAR TARİHİ: 17/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili olan davacı şirketin "--------" adlı ürünün üretimi için ruhsat başvurusunda bulunduğunu ve 10.07.2020 tarihinde ------- tarafından -------- Ürün Geçici Ruhsatnamesi verildiğini, ilgili ruhsatnamenin geçerlilik süresinin 3 ay olarak belirlenmiş olup bu süre zarfında --------- ürüne ilişkin virüs etkinlik test sonuç raporunun sunulması ihtiyacı hâsıl olduğunu, davacı ile --------- Laboratuvarları arasında yapılan görüşme sonucunda 09.09.2020 tarihinde karşı yan tarafından davacıya teklif mektubu gönderildiğini, davalı yan tarafından gönderilen icap beyanı aynı tarihte davacı tarafından kabul edilerek sözleşme kurulduğunu, kararlaştırılmış olan 30.090,00TL (KDV dahil) bedelin davacı tarafından karşı yana ödendiğini, davacı yan görüşmeler esnasında ürünün ruhsatının alınabilmesi için analizin yapılmasında sürenin çok önemli olduğunu belirttiğini ve karşı yanca süresinde işin teslim edileceğine dair taahhütte bulunulduğunu, analiz hizmetinin yerine getirilmesi için ürüne ait numunenin karşı yana 10.09.2020 tarihinde teslim edildiğini, testlerin tarafların kararlaştırdığı geçici ruhsat süresi bitimine kadar tamamlanacağının karşı yan tarafından davacıya bildirildiğini, fakat davalı taraf ilgili analizleri geçici ruhsat geçerlilik süresi içinde ve işbu dava açıldığı tarihte halen teslim etmediğini, anılan analizlerin --------- Laboratuvarları tarafından yapılmamış olması nedeniyle davacının ürünlerin kalıcı ruhsatını alamadığın, her ne kadar analizin devam ettiği bakanlığa bildirilmişse de geçici ruhsatın ilgili bakanlıkça iptal edildiğini, davacının ruhsat alamaması nedeniyle ürettiği litre fiyatı maliyeti ortalama 9,67 TL olan 22.500 Litre ürünü piyasaya sunamadığını ve 277.500 TL zarara uğradığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları ile sonradan arttırımda bulunma hakları saklı kalmak üzere; davalı tarafın sözleşme gereği borcunu ifa etmede temerrüde düşmüş olması nedeniyle davacı firmanın uğradığı maddi zararlardan şimdilik; sözleşme gereği ödenen hizmet bedelinin iadesi yönünden 100-TL, ürünlerin maliyeti yönünden 100-TL, sözleşmenin gereği gibi ifa edilememesi nedeniyle yoksun kalınan kâr (menfi zarar) yönünden 100-TL olmak üzere toplam 300-TL nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile tazminine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki iddiaların kabulünün mümkün olmadığını, davacı zamanında ödemelerini yapmadığı için analizin tamamlanamadığını, analiz süresi tamamlanmadan, davacının iptal talebinde bulunduğunu ve analiz ücretini ödemeyerek kusurlu davrandığını, davacının zarar iddiasının fahiş ve gerçek dışı olduğunu savunarak, davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; Maddi tazminat davasıdır.6100 sayılı HMK Madde 222- 1)Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.(2)Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.(3)İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.(4)Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.(5)Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır.6102 sayılı TTK Madde 64-(1)Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir."(2)Tacir, işletmesiyle ilgili olarak gönderilmiş bulunan her türlü belgenin, fotokopi, karbonlu kopya, mikrofiş, bilgisayar kaydı veya benzer şekildeki bir kopyasını, yazılı, görsel veya elektronik ortamda saklamakla yükümlüdür. Madde 83- (1)Ticari uyuşmazlıklarda mahkeme, yabancı gerçek veya tüzel kişi bile olsalar, tarafların ticari defterlerinin ibrazına, resen veya taraflardan birinin istemi üzerine karar verebilir." şeklinde düzenlenmiştir.Ticari defterler ve sahibi lehine delil olabilme koşulları, 6100 sayılı HMK madde 222 ve devamı ile 6102 sayılı TTK madde 64 ve devamında açıkça düzenlenmiştir. Tacirler, Türk Ticaret Kanunu'nun amir hükmü uyarınca ticari defter tutmak zorundadır. 6100 sayılı HMK. 222/1. Maddesi ve 6102 sayılı TTK 83/1. Madde uyarıca ticari uyuşmazlıklarda Mahkeme re'sen ya da taraflardan birinin istemi üzerine ticari defterlerin ibrazına karar verilebileceği hüküm altına alınmıştır.Davacı şirket yönünden --------- Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak, uyuşmazlık konusunda SMMM bilirkişisine yerinde inceleme yetkisi verilerek, SMMM bilirkişi, 1 nitelikli hesaplamalar, 1 kimyager/kimya mühendisi tarafından rapor tanzim edilmesi talep edilmiş, --------- talimat sayılı dosyası ile Dr.Öğretim Üyesi ---------, nitelikli hesaplamalar alanında uzman bilirkişi -------- ile kimya mühendisi bilirkişi --------- tarafından tanzim edilen 10/06/2022 tarihli raporda özetle;''...Davacı ticari defterlerinde --------- Dezenfektan ürün analiz bedeli olan KDV hariç 46.515 TL'nin yer almadığı ve ödeme yapılmadığı, Davacı ticari defterlerinde --------- Dezenfektanı ürün analiz bedeli olan KDV hariç 25.500,00 TL”'nin yer aldığı ve ödemesinin yapıldığı, Davacının ----------Dezenfektanı için yapılan 30.090,00 TL'lik ödemenin, davalı tarafından --------- Dezenfektan ürünü analiz tutarı için mahsup edildiği ve bu hususta taraflar arasında uyuşmazlık olmadığı, Sayın Mahkemenin ikinci ürünün analizi için ödenen tutarın, birinci ürün analiz bedeline mahsup edîlebileceğ“' hususunda karar kurması durumunda; ikinci ürün analiz bedelinin ödenmemiş olması ve bakiye borcunun bulunması nedeniyle davacının analiz bedeli, imalat bedelini ve mahrum kalınan kar talebinin yersiz olduğu, Sayın Mahkemenin ikinci ürünün analizi için ödenen tutarın, birinci ürün analiz bedeline mahsup edilemeyeceği hususunda karar kurması durumunda, ikinci ürün analiz bedelinin ödenmiş olması nedeniyle davacının 30.090,00 TL analiz bedeli, 217.622,03 TL imalat bedelini ve 26.288,74 TL mahrum kalınan kar olmak üzere toplam 274.000,77 TL alacaklı olduğu...'' belirtilmiştir.Tanzim edilen rapor taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekillerince rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri dosyaya sunulmuştur.Mahkememizin 27/09/2022 tarihli celse ara kararı ile Mahkememiz dosyası uyuşmazlık konusunda açıklayıcı ve birleştirici rapor tanzim etmek üzere 1 SMMM, 1 kimya mühendisi/ kimyager, 1 nitelikli hesaplamalar alanında uzman bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, SMMM bilirkişi --------, nitelikli hesaplamalar alanında uzman bilirkişi -------- ile kimya yüksek mühendisi ---------- tarafından tanzim edilen 12/01/2023 tarihli raporda özetle;''... Davaya konu edilen ürünlerin kalıcı ruhsatının alınmamasının davalının sorumluluğunda olup olmadığı hususunda; Borçlar Mevzuatına yönelik değerlendirme yapıldığında dosyaya sunulu davalı üniversitenin logosunun bulunduğu, --------- numaralı ve 09.09.2020 taril 'iyat Teklifi" nde ürün adı olarak “--------- Dezenfektanı", test adı olarak “biyolojik etkinlik/virüs”, test adedi olarak 3, toplam fiyat olarak KDV hariç 25.500TL. Yazdığı; ---------- numaralı ve 11.06.2020 tarihli “Fiyat Teklifi” nde ise ürün adı olarak “-------- Dezenfektan", test adı olarak “fiziksel test, kimyasal analiz, biyolojik etkinlik/bakteri--------, biyolojik etkinlik/virüs, kısa - süreli stabilite/1", toplam fiyat olarak KDV hariç 46.5151TL. yazdığı; bu belgelerde imza bulunmadığı, dolayısıyla taraf beyanları doğrultusunda yukarıda anılan iki “Fiyat Teklifi” nin (önerinin/icabın) TBK m. 1 hükmü gereğince “karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlarıyla kurulmuş" sözleşme olduğu kanaatine varılabileceği; sözleşmede davacıya ait ürünün davalı tarafından analiz edileceğinin kararlaştırıldığı; uyuşmazlık noktası olarak belirlenen “kalıcı ruhsatının alınmamasının davalının sorumluluğunda olup olmadığı” hususunda: --------- numaralı ve 09.09.2020 taril 'iyat Teklifi” nde ürün adı olarak “-------- Dezenfektanı", test adı olarak “biyolojik etkinlik/virüs”, test adedi olarak 3, toplam fiyat olarak KDV hariç 25.500TL. Yazdığı; --------- numaralı ve 11.06.2020 tarihli “Fiyat Teklifi" nde ise ürün adı olarak “--------- Dezenfektan", test adı olarak “fiziksel test, kimyasal analiz, biyolojik etkinlik/bakteri-----------, biyolojik etkinlik/virüs, kısa - süreli stabilite/1", toplam fiyat olarak KDV hariç 46.5151TL. yazdığı; bu belgelerde imza bulunmadığı, dolayısıyla taraf beyanları doğrultusunda yukarıda anılan iki “Fiyat Teklifi" nin (önerinin/icabın) TBK m. 1 hükmü gereğince “karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlarıyla kurulmuş" sözleşme olduğu kanaatine varılabileceği; sözleşmede davacıya ait ürünün davalı tarafından analiz edileceğinin kararlaştırıldığı; uyuşmazlık noktası olarak belirlenen “kalıcı ruhsatının alınmamasının davalının sorumluluğunda olup olmadığı” hususunda: A. Sözleşme (09.09.2020 tarihli “Fiyat Teklifi") incelendiğinde davacının kalıcı ruhsatı almasının davalının sorumluluğunda olduğu gösteren; başka bir ifadeyle davalının TBK m. 128 hükmüne göre “üçüncü kişinin fiilini üstlendiği” ni gösteren bir hükme rastlanmadığı, --------- numaralı ve 09.09.2020 tarihli “Fiyat Teklifi” nde ve --------- numaralı ve 11.06.2020 tarihli “Fiyat Teklifi” nde 5. maddede analiz sonuçlandırma ve raporlama süresinin (mücbir sebepler vs. hariç) 35 gün olduğunun kararlaştırıldığı; Davacı tarafından “--------- Dezenfektanı" ile ilgili olarak 13.10.2020 tarihinde, saat 11.30'da davalıya gönderilen e-mailde “Virüs analiz sonuçlarımız firmanıza teslim edilmesi gereken tarihte teslim edilmediği için ürünümüze ait ruhsat başvurumuzu --------- Kurumu'nun bize verdiği zaman zarfında tamamlayamadık. Teslim edilmesi gereken zaman içerisinde tarafımıza teslim etmediğiniz virüs analiz ücretinin --------- Şubesi ---------- numarasına iadesini istiyoruz.” şeklindeki beyana yer verildiği görülmekte olup 1. “---------- Dezenfektanı"nın konu edildiği ---------- numaralı ve 09.09.2020 tarihli “Fiyat Teklifi” nde kararlaştırılan sürenin (analizin davacıya teslim edilmesi gereken tarihin/vadenin), sözleşmede 35 gün olarak kararlaştırılmasına rağmen henüz 35 gün dolmadan önce davacı tarafından 13.10.2020 tarihinde, saat 11.30'da davalıya, yukarıda anılan e-mailin gönderildiği, ancak dosyaya sunulan ve --------- tarafından düzenlenen 16.10.2020 tarihli belgeden “---------Dezenfektanı” adlı ürünün “analizlerinin mevzuata uygun şekilde tamamlanmadığı ve kalıcı ruhsat başvurusunda bulunulmadığı” sebebiyle 10.07.2020 tarihli geçici ruhsatnamesinin iptal edildiğinin anlaşıldığı; bu belgenin 16.10.2020 tarihinde, yani sözleşmede kararlaştırılan 35 gün (belirli vade) 14.10.2020 tarihinde dolduktan sonra, düzenlendiği görüldüğünden bu belgenin düzenlenme tarihinde davalının, TBK m. 117/11 hükmü gereğince 15.10.2020 Perşembe günü “analizi raporlama ve davacıya raporu teslim etme borcunda” temerrüde düşmüş sayılabileceği; ancak (aşağıdaki başlıkta da belirtileceği üzere) sözleşmenin (09.09.2020 tarihli “Fiyat Teklifi” nin) A. maddesinde analizlerin yapılabilmesi için hizmet bedelinin davalının banka hesabına yatırılması gerektiğinin kararlaştırıldığı; böylece hem TBK m. 90 hükmüne göre taraflarca davalının analiz etme borcunu “ifa zamanı” nın belirlendiği ve bunun, davacı tarafından sözleşme bedelinin ödenmesi halinde yapılacağının kararlaştırıldığı; hem de TBK m. 97 hükmüne göre karşılıklı borç yükleyen sözleşmede “ifa sırası” nın belirlendiği, eğer davacının kararlaştırılan ödemeyi davalıya yapmadığı kanaatine varılır ise bu halde TBK m. 97 hükmüne göre davacının, davalıdan borcunu ifa etmesini isteyemeyeceği, davalının bu durumda temerrüde düşmediği ve sözleşmenin - sonlandırılmasından davalının sorumlu tutulamayacağı kanaatine varılabileceği; takdirin, elbette TMK m. 4 hükmünce Sayın Mahkeme'ye ait olduğu, davacı tarafından hizmet bedelinin zamanında ödenip ödenmediği hususunda; borçlar mevzuatına yönelik değerlendirme yapıldığında sözleşmenin 4. Maddesinde analizlerin yapılabilmesi için hizmet bedelinin davalının banka hesabına yatırılması gerektiği kararlaştırıldığı; böylece hem TBK m. 90 hükmüne göre taraflarca davalının analiz etme borcunu “ifa zamanı” nın belirlendiği ve bunun, davacı tarafından sözleşme bedelinin ödenmesi halinde yapılacağının kararlaştırıldığı; hem de 'TBK m. 97 hükmüne göre karşılıklı borç yükleyen sözleşmede “ifa sırası” nın belirlendiği, değerlendirme yapıldığında Davacı tarafından davalıya, 09.09.2020 tarihli, KDV Dahil 30.090.-TL tutarlı fatura için 30.090,00 TL. Ödendiği, Davacıya ait analiz iptal talebinin bulunup bulunmadığı hususunda: Borçlar mevzuatına yönelik değerlendirme yapıldığında dosyaya sunulan ve davacı tarafından “--------- Dezenfektanı” ile ilgili olarak 13.10.2020 tarihinde, saat 11.30'da davalıya gönderilen e-mailde “Virüs analiz sonuçlarımız firmanıza teslim edilmesi gereken tarihte teslim edilmediği için ürünümüze ait ruhsat başvurumuzu -------- Kurumu'nun bize verdiği zaman zarfında tamamlayamadık. Teslim edilmesi gereken zaman içerisinde tarafımıza teslim etmediğiniz virüs analiz ücretinin --------- Şubesi -------- numarasına iadesini istiyoruz.” şeklindeki beyana yer verildiği; bu e-mailde yer alan irade beyanları uyarınca davacı tarafından, davalının kararlaştırılan analizi gerçekleştirmediğinden bahisle analizin iptal edildiği kanaatine varılabileceği; bununla birlikte eğer yukarıda anılan iki “Fiyat Teklifi” nin (önerinin/icabın) TBK m. 1 hükmü gereğince “karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlarıyla kurulmuş” sözleşme olduğu kanaatine varılır ise sözleşmenin sonlandırılmasının TTK m. 18(3)” hükmünde anılan usullerle yapılması gerekeceği, ancak davacının hükümde yer alan usuller ile sözleşmeyi sonlandırıp sonlandırmadığını takdirin, Sayın Mahkeme'ye ait olduğu; ruhsatın iptali sebebi ile davaya konu hizmet bedelinin iadesi, ürünlerin bulunmadığı hususunda: Borçlar mevzuatına yönelik değerlendirme yapıldığında: Eğer yukarıda anılan iki “Fiyat Teklifi” nin (önerinin/icabın) TBK m. 1 hükmü gereğince “karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlarıyla kurulmuş” sözleşme olduğu ve davacı tarafından 13.10.2020 tarihinde, saat 11.30'da davalıya gönderilen e-mail ile sözleşmenin sonlandırıldığı kanaatine varılır ise bu halde sözleşmenin sonlanması ve analizin yapılmamış olması sebebiyle davacı tarafından ödenen bedelin, TBK m. 77/son* hükmü gereğince “sona eren sebebe dayalı" olarak sebepsiz zenginleşme hükümlerince iadesinin istenebileceği; takdirin, elbette TMK m. 4 hükmünce Sayın Mahkeme'ye olduğu, Davacı tarafından davalıya --------- Noterliği' nden 03.11.2020 tarihinde -------- yevmiye numaralı ihtarnamenin gönderildiği ve davalının, geçici ruhsatın geçerlilik tarihine kadar analizleri sunmaması sebebiyle ürünlerin kalıcı ruhsatının alınamadığını davacının uğradığı zararlar dolayısıyla 277.500TL.nin tebliğden itibaren 3 gün içinde ödenmesi gerektiğinin ihtar edildiği; davalı tarafından davacıya -------- Noterliği' nden 16.11.2020 tarihinde gönderilen --------- yevmiye numaralı ihtarnamede ise davalı, davacının hizmet ödemesini yapmadığını, 30.090TL.lik ödemenin --------- Dezenfektan ürününün analiz bedeli olarak sayıldığını, --------- Dezenfektanı ürününün analizi için ise bedelin ödenmediğini beyan ettiği; davacının gönderdiği ihtarnamenin davalıya (muhatabına) 06.11.2020 Cuma günü tebliğ edildiği; eğer davalının temerrüde düştüğü kabul edilir ise bu halde davalının TBK m. 92/1,b.1 hükmü ve TBK m. 117 hükmü gereğince 10.11.2020 Salı günü temerrüde düşmüş sayılabileceği; takdirin, elbette TMK m. 4 hükmünce Sayın Mahkeme'ye ait olduğu, Mali değerlendirme yapıldığında: 1. Davacı tarafından davalıya, 09.09.2020 Tarihli, KDV Dahil 30.090.-TL Tutarlı Fatura için 30.090,00 TL. Ödendiği; 2. Davacı tarafından dava dilekçesinin ikinci sayfasında yer verildiği üzere 22.500litre ürünün üretimi için yapılan masrafların (ürün maliyetinin/imalat bedelinin) (toplamda 217.623,55TL) ve litre maliyetinin ortalama 9,67TL. olduğu, ürünlerin piyasada satış fiyatının 11,00TL. olduğu dikkate alındığında her bir litre için kar mahrumiyetinin 1,33TL. olacağı; dolayısıyla toplam kar mahrumiyetinin (1,33X22,500)= 29,925TL. olduğu iddia edilmiş olup bu hususlarda değerlendirme yapıldığında 10.06.2022 Tarihli Bilirkişi Heyeti Raporunda tespit ve hesaplaması yapılan 26.288,74 TL kar mahrumiyeti saptamasında bir isabetsizlik bulunmadığı, Eğer davacı tarafından 13.10.2020 tarihinde, saat 11.30'da davalıya gönderilen e-mail ile sözleşmenin sonlandırıldığı kanaatine varılır ise bu halde sözleşmeden dönme sebebiyle TBK m. 125/son hükmünce olumsuz (menfi) zararın istenebileceği; bu kapsamda davacı tarafından talep edilen alacak kalemlerinin hangilerinin istenebileceği hususunu takdirin, elbette TMK m. 4 hükmünce Sayın Mahkeme'ye ait olduğu...'' belirtilmiştir.Tanzim edilen rapor taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekillerince rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuştur.Davacı vekilince UYAP sistemi üzerinden sunulan 18/04/2023 tarihli dilekçe ile özetle; müvekkili olan davacı adına fazlaya ilişkin dava ve talep hakkını saklı tutarak davalı şirket aleyhine açtıkları alacak davasında; yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda, dava dilekçesinde talep ettikleri alacaklarından farklı olarak, hizmet bedeli ödemesinin iadesi yönünden 30.090,00 TL, ürün maliyeti / imalat bedeli yönünden 217.623,55 TL ve kar mahrumiyeti bakımından 26.288,74 TL talep edilebileceğinin hesaplandığı, bu nedenle ilgili alacak kalemleri için dava dilekçesinde ayrı ayrı 100,00 TL olmak üzere toplam 300,00- TL olan taleplerini, Hizmet bedeli ödemesinin iadesi için 100,00 TL olan talebimizi 29.990,00 TL arttırarak 30.090,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, Ürünlerin maliyeti / imalat bedeli için 100,00 TL olan talebimizi 217.523,55 TL arttırarak 217.623,55 TL' nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile yoksun kalınan kar alacağı için 100,00 TL olan talebimizi 26.188,74 TL arttırarak 26.288,74 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini, Islah yolu ile arttırdıkları kısım ile dava dilekçesinde talep edilen miktarların birleştirilmesi sonucu bulunan; toplam 274.002,29 TL'nin her bir alacak kaleminin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiş, 18/04/2023 tarihinde ıslah harcı dosyaya yatırılmış, sunulu ıslah dilekçesi davalı vekiline tebliğ edilmiş ve davalı vekilince ıslah dilekçesine karşı beyan dilekçesi dosyaya sunulmuştur.Davalının zamanaşımı defiinin gerekçesi gerekçeli kararda açıklanmak üzere reddine karar verilmiştir.İddia, savunma, sunulu deliller ve alınan bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamından;Davacı tarafından, sözleşmeye aykırılık iddiasına dayalı uğranılan maddi zararın davalıdan tahsili istemiyle huzurdaki dava açılmıştır.Sunulu 09/09/2020 tarihli fiyat teklifinde davaya konu “--------- Dezenfektanı" ürününe ilişkin “Biyolojik etkinlik/virüs" test bedelinin KDV hariç 25.500,00-TL olarak belirtildiği, ürüne ilişkin 10/09/2020 tarihli faturanın analiz bedeli 25.500,00-TL ile KDV toplamı olan 30.090,00-TL üzerinden düzenlendiği, Sunulu 11/06/2020 tarihli “Fiyat Teklifi” nde “-------- Dezenfektan" ürününe ilişkin test bedelinin toplam KDV hariç 46.515-TL belirtildiği, 09/09/2020 tarih 25.500-TL bedelli banka dekontunda “------- Dezenfektan analiz bedeli" ve aynı tarihli 4.590,00-TL bedelli dekontta “--------- Dezenfektan KDV bedeli" açıklaması ile davacı tarafından davalı tarafa ödemenin yapılmış olduğu,
Davaya konu “--------- Dezenfektanı" ürüne ilişkin 09/09/2020 tarihli Teklif Formunda; İlk sayfasında; "Teklifimiz, 22.06.2015 Tarihli ve ------- sayılı “--------- Ürün Analiz Laboratuvarlarının Çalışma Usul ve Esasları” dikkate alınarak hazırlanmıştır. İşbu teklif mektubu, müşteri tarafından okunup, elektronik ortamda onaylandığı an sözleşme niteliği kazanır ve taraflar bu andan itibaren sözleşmenin tüm koşullarını kabul etmiş sayılırlar." Teklif şartları 2. Maddesinde; "Analiz hizmetinin yerine getirilebilmesi için, numune ile ilgili bilgi ve belgelerin müşteri tarafından laboratuvara teslim edilmesi zorunludur. Eksik bilgi, belge veya numune olması halinde, numune, analize alınmadan bekletilir ve bu eksikliğin tamamlandığı gün, ilk çalışma günü olarak sayılır." 4. Maddesinde; "Analizlerin yapılabilmesi için hizmet bedelinin aşağıda belirtilen banka hesap numarasına, belirtilen açıklama ile birlikte
yatırılarak, dekontunun Analiz Takip Sistemi’ne yüklenmesi gerekmektedir." 5. Maddesinde; "Analiz sonuçlardırma ve raporlama süresi, kaçınılması ve/veya önceden kestirilmesi mümkün olmayan genel grev, lokavt, savaş, terörist hareketler, doğal afetler, yangın halleri, cihaz arızası gibi beklenmedik hal ve mücbir sebepler dışında ve aksi belirtilmedikçe 35 iş günüdür. Bu süre boyunca Analiz Takip Sistemi üzerinden ürün ile ilgili süreç takip edilebilir." 20. Maddesinde;" Müşteri, işbu teklife ilişkin doğabilecek uyuşmazlıklarda, -------ve ---------Laboratuvar kayıtlarının muteber, HMK 222. maddesi uyarınca bağlayıcı, kesin ve münhasır delil teşkil edeceğini, “----------” ve “------ İşletmesini” yemin teklifinden ber'i kıldığını ve bu maddenin HMK 193. maddesi anlamında delil sözleşmesi niteliğinde olduğunu kabul, beyan ve taahhüt eder." 21. Maddesinde; "Taraflar arasında, İşbu Sözleşme' ye göre yapılacak her türlü bildirim, yukarıda belirtilen e-posta adresine yapılacak ve bu e-posta adresi, işbu Sözleşme ile ilgili olarak yapılacak her türlü bildirim için yasal tebligat adresi olarak kabul edilecektir. Taraflar, mevcut e-posta adreslerindeki değişiklikleri 3 (üç) gün içinde diğer tarafa bildirmedikleri takdirde, eski e-posta adreslerine yapılacak bildirimlerin geçerli olacağını ve kendilerine yapılmış sayılacağını kabul ederler." 22. Maddesinde; "Müşteri'ye kayıtlı e-posta adresi kullanılarak yapılan her türlü bildirimin, e-postanın -------- tarafından yollanmasından 1 (bir) gün sonra Müşteriye ulaştığı kabul edilecektir." 29. Maddesinde;" İşbu teklif, elektronik ortamda onaylandıktan sonra firma tarafından herhangi bir sebeple iptal edildiği takdirde, iptal talep tarihi baz alınarak başlatılmış veya sonuçlandırılmış analizlerin ücret kesintisi yapılır. Kalan ücretin iade edilebilmesi için firma tarafından bu hususta bir iade dilekçesi yazılmalı ve iade faturası düzenlemesi gerekmektedir." şeklinde düzenlendiği,Davacı tarafından “--------- Dezenfektanı" 10/07/2020 tarihli --------- Geçici Ruhsatnamesi'nin dosyaya sunulduğu, sunulu geçici ruhsatnamenin geçerlik süresinin 10/10/2020 tarihine kadar olduğu, geçici ruhsatnamede "Not: Hızlandırılmış stabilite testi, etkinlik testi ve irritasyon testi iki ay içinde gönderilmemesi halinde bu ruhsatname geçersiz sayılacaktır." yazılı olduğu,Sunulu 10/09/2020 tarihli davalı tarafından tanzim edildiği görülen yazıda; "-------- şirketi tarafından Ruhsata Esas/Mühürsüz olarak gönderilen ve 10.09.2020 tarihinde tarafımızdan teslim alınan firmanıza ait “-------- DEZENFEKTANI” adlı -------- ürüne talep edilen -------- etkinlik testleri devam etmekte olup ---------- nolu/tarihli proformada yer alan iş günü sonunda tamamlanması ön görülmektedir." şeklinde belirtildiği,Taraflar arasındaki mail yazışmalarında; Davacı tarafından davalı mail adresine 08/09/2020 tarihinde gönderilen mailde; "Telefon ile görüşmemize istinaden --------- kurumundan almış olduğumuz el cilt dezenfektan ürünü geçici ruhsatının kalıcı ruhsata çevirmek istiyoruz. Kurumunuzdan fiyat teklifi istemiş ve yoğunluğunuzdan kaynaklı analız başvurumuz değerlendirmeye alınamamıştır. Kalıcı ruhsat başvurusuna 2 günümüz kaldı. Şuan çok zor durumdayız. Ruhsatımızın iptal olmaması için sizlerden ricamız kısa surede bize bir fiyat 'teklifi göndermeniz ve bugün --------- gelen çalışma arkadaşımız -------- numunelerimizi teslim alıp analize başlanıp analizin de başlatıldığına dair yazı vermeniz. Ödeme hesabınıza hemen yapılacaktır...." , Davacı tarafından 09/09/2020 tarihinde davalıya gönderilen mailde; "--------- Merhaba, Teklifte ödeme tutarının 25.500,00-TL olarak yapmış bulunduk yanlışlıkla geri kalan kısmi 4.590,00-TL olarak tekrar kurum hesabına göndereceğiz ve dekontunu sizinle baylaşacağım. Arıyorum ancak telefonadan sizlere ulaşım sağlayamıyorum. Analız başlangıç-devam yazısı beklemekteyiz sadece 1 saatimiz kaldı.------- sistem üzerinden kaydımızı yapmak için. Lütfen rica ediyorum aciliyet göz önünde bulundurularak yardımcı olur musunuz?” , Davalı tarafından davacıya gönderilen 09/09/2020 tarihli mailde; “... Telefonda da belirtmiştim KDV yatırmadan ne yazık ki analizleri başlatamıyoruz. Ayrıca sizin daha önceki analizlerinden kalan 53.454 TL'lik bakiye bulunmaktadır. Yine bu ücretin de kapatılması durumunda işlemlerin hızlandırılması noktasında yardımcı oluruz. Ama dediğim gibi, yönetimin kesin talimatı var, tam tutar yatırıldığında ve bakiye sıfırlandığında analizleri başlatabiliriz." , Davacı tarafından davalı mail adresine 09/09/2020 tarihinde gönderilen mailde kısaca; KDV ödemesini yapacaklarını ancak diger belirtilen tutarın "-------- Dezenfektan Ürününe ilişkin olduğunu ve raponlarının henüz teslim edilmediğinin belirtildiği, yine aynı tarihli diğer mailde bittiği konusunda bilgi gönderilmediğinden bakiyenin kapatılmadığını, ricada bulunulduğunu, bugün hesaba gönderilen 25.500-TL'nin kendilerine iade edilmesini istediklerini, Davalı tarafından davacıya gönderilen 13/10/2020 tarihli mailde kısaca; “-------Dezenfektanı" ürün analiz bedellerinin ödendiğini ancak virüs analiz sonuçlarının firmaya teslim edilmesi gereken sürede teslim edilmediği için ürüne ait kalıcı ruhsat başvurusunu kurumun kendilerine verdiği zaman içinde tamamlayamadıklarını, teslim edilmesi gereken zaman içinde teslim edilmeyen analiz ücret bedelinin kendilerine iadesini istedikleri,
Davalı tarafından 17/07/2020 tarihli "-------- DEZENFEKTAN" ürününe ilişkin Fiziksel ve Kimyasal Analiz Sonuç raporlarının dosyada mübrez olduğu, ---------Noterliğinin 03.11.2020 tarih, ---------- yevmiye numaralı ihtarnamesinde; Keşidecinin davacı muhatabın ise davalı olduğu, ihtarname içeriğinde anlaşma kapsamında belirtilen ücretin ödediği, analiz yapılacak ürünlerin teslim edildiği, fakat muhatabın üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemiş olması sebebiyle fazlaya dair haklar saklı tutularak 277.500,00-TL uğranılan zararın ödenmesinin talep edildiği,---------Noterliği'nin 16.11.2020 tarih, ----------yevmiye numaralı ihtarnamesinde; Keşidecinin davalı muhatabın ise davacı taraf olduğu, ihtarname içeriğinde "-------- Dezenfektan ürününün analiz test bedellerinin ödenmediği, önceden kapatılmamış borç olması sebebiyle yapılan KDV dahil 30.090-TL ödemenin bakiye borca sayıldığı, muhatabın taraflar arasında imzalanan teklif şartlarının 4.maddesine aykırı davrandığı, bu nedenle muhatabın rapor hizmeti almasının mümkün olmadığının belirtildiği,--------Kurumu'nun 16.10.2020 tarih ve ------- sayılı yazısında; ---------- Dezenfektanı isimli ürüne ilişkin gönderilen test sonuçlarının incelendiği, -------- etkinlik test raporları ile --------- test raporunun kayıt altına alındığı, kısa süreli stabilite test raporunun fotokopi olduğu, ıslak imzalı asıllarının gönderilmediği, virüs etkinlik test sonuç raporlarının ise ruhsat bitim tarihine kadar gönderilmediğinin tespit edildiği, ------- ve --------- Yönelik Usül ve Esaslar'ın 9. maddesinde belirtilen koşulların sağlanamadığı ve bu nedenle geçici ruhsatın iptal edildiğinin belirtildiği görülmüştür.Huzurdaki davada davacı tarafından, "--------- Dezenfektanı" adlı ürünün virüs etkinlik test sonuç raporunun geçici ruhsat geçerlilik süresi içinde davalı tarafından tamamlanmadığından geçici ruhsatın ilgili Bakanlıkça iptal edilip kalıcı ruhsatın alınamadığı ileri sürülerek sözleşmenin ihlalinden kaynaklanan ödenen hizmet bedeli, ürünlerin maliyet bedeli ile yoksun kalınan kâra yönelik davacı nezdinde meydana gelen maddi zararın davalıdan tahsili istemiyle huzurdaki davanın açıldığı, davalı tarafından analizi huzurdaki davaya konu ürün analizinden önce tamamlanan "---------- Dezentektan" ürünün analiz bedelinin davacı tarafından ödenmediği, yapılan ödemenin önceki borca mahsup edildiği, bakiye borcun bulunduğunun ve kapatılması gerektiğinin davalıya bildirildiği, ödeme yapılmadan rapor hizmeti alınamayacağı, davacının kendi ödeme edimini zamanında yerine getirmeyerek kusurlu davrandığını savunarak davanın reddini talep ettiği görülmüş olup, iddia ve savunma kapsamında taraflar arasında sözleşmesel ilişki bulunduğunun her iki taraf yönünden de sabit olduğu, taraflar arasındaki ihtilafın ödenen bedelinin yine taraflar arasındaki önceki hizmet bedeline mahsup edilip edilemeyeceği, tarafların temerrüd durumu ve neticede davaya konu ürünün geçici ruhsatının iptali ve kalıcı ruhsat alınamamasında davalının kusuru bulunup bulunmadığı, talep edilen zararların davalıdan talep yasal koşullarının bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır. 6098 sayılı TBK Mahsup başlığı altında 2. Birden çok borçta a. Borçlu ve alacaklının bildirimine göre; MADDE 101- "Birden çok borcu bulunan borçlu, ödeme gününde bu borçlardan hangisini ödemek istediğini alacaklıya bildirebilir. Borçlu bildirimde bulunmazsa, yapılan ödeme, kendisi tarafından derhâl itiraz edilmiş olmadıkça, alacaklının makbuzda gösterdiği borç için yapılmış sayılır. b. Kanuna göre; MADDE 102- Kanunen geçerli bir açıklama yapılmadığı veya makbuzda bir açıklık bulunmadığı durumda ödeme, muaccel borç için yapılmış sayılır. Birden çok borç muaccel ise ödemenin, borçluya karşı ilk olarak takip edilen borç için yapılmış olduğu kabul edilir. Takip yapılmamış ise ödeme, vadesi ilk önce gelmiş olan borç için yapılmış olur. Birden çok borcun vadesi aynı zamanda gelmişse, mahsup orantılı olarak; borçlardan hiçbirinin vadesi gelmemişse ödeme, güvencesi en az olan borç için yapılmış sayılır." düzenlemesi mevcuttur.4721 TMK Madde 2-"Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz." Madde 3-"Kanunun iyiniyete hukukî bir sonuç bağladığı durumlarda, asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz."Kanuni düzenlemeler karşısında somut olay değerlendirildiğinde; Taraflar arasında davaya konu ürün analizinden önce davacı tarafından "--------- Dezenfektan ürünün" analizi için davalıya başvurduğu, 11/06/2020 tarihli Fiyat Teklifinde “--------- Dezenfektan" ürününe ilişkin test bedelinin toplam KDV hariç 46.515,00-TL belirtildiği, ürün numunelerinin davalı tarafa teslim edildiği ve davalı tarafından ürün analizlerin tamamlanarak 17/07/2020 tarihli Fiziksel ve ayrıca Kimyasal Analiz Sonuç Raporlarının düzenlendiği, huzurdaki davaya konu üründen önce yapılan işbu analiz için davacı tarafından 1.443,00-TL ödendiği, taraflar arasındaki mail yazışmalarından ve Mahkememizce re'sen alınan bilirkişi raporlarından ilk analize ilişkin 45.072,00-TL muaccel bakiye borcun davacı tarafından ödenmediği ve bakiye bedel ödenmediğinden ilk analize ilişkin sonuç raporlarının davacıya teslim edilmediğinin anlaşıldığı, dolayısıyla 11/06/2020 tarihli ilk Fiyat Teklifine konu analiz yönünden davalı tarafından edimin ifa edilmesine karşın muaccel bakiye 45.072,00-TL borcun davacı tarafından ödenmediği anlaşılmıştır.Davaya konu "-------- Dezenfektanı" adlı ürünün virüs etkinlik test analizi yönünden teklif formuna huzurdaki davada her iki taraf da dayandığı, içeriğine yönelik taraflarca ileri sürülen bir itiraz bulunmadığı, taraflar arasında teklif metni içeriğinde yer alan şartlar kapsamında sözleşmesel ilişki kurulduğu anlaşılmıştır. Davalı tarafından her ne kadar zamanaşımı def'i ileri sürülmüş ise de; Sözleşmenin ihlali iddiasına dayalı uyuşmazlıkta TBK 146. Madde kapsamında genel zamanaşımı süresinin 10 yıl olduğu, sözleşmenin 11/06/2020 tarihinde yapıldığı ve davanın 03/06/2021 tarihinde açıldığı anlaşılmakla ileri sürülen zamanşımı def'inin reddine karar verilmesi gerekmiştir.Sunulu Teklif formu 21. ve 22. Maddelerinde bildirimlerin tarafların e-posta adresi kullanılarak yapılacağının kararlaştırıldığı, 4. Maddesinde analizlerin yapılabilmesi için hizmet bedelinin ödenmesi gerektiğinin belirtildiği, 2. Maddesinde analiz hizmetinin yerine getirilmesinde numunenin laboratuvara teslimi ve eksikliklerin tamamlandığı günün ilk çalışma günü olarak kabul edileceği ve 5. Maddesinde ise analiz sonuçlardırma ve raporlama süresinin aksi belirtilmedikçe 35 iş gün olarak belirtildiği görülmüştür.Bu kapsamda davacı tarafından 09/09/2020 tarihli teklife binaen aynı tarih ile KDV dahil 30.090,00-TL ödeme yapılmış ise de; taraflar arasındaki mail yazışmalarından yapılan ödemenin davalı tarafından ilk borca mahsup edildiğinin ve ürün analiz bedelinin ödenmemesi halinde hizmet verilmeyeceğinin 09/09/2020 tarihli mail ile davacı tarafa bildirildiği, davalı tarafından verilen aynı tarihli cevabı mail ile yapılan ödemenin taraflarına iadesi isteminde bulunulduğu, bu kapsamda davalı talebinin sözleşmeden dönme olarak nitelendirilmesi ve davacının 6098 sayılı TBK 101. Maddesinden yararlanma imkanı bulunmakta ise de bakiye borcun tam olarak ödenmemesi halinde analizlerin yapılamayacağının kendisine bildirilen davacı tarafından kalıcı ruhsata başvuru için gerekli olduğu anlaşılan "analizlerin devam ettiğine yönelik bilgi yazısının" düzenlenmesinin davalıdan talep etmesi ve davalı tarafından buna ilişkin olarak tanzim edilen 10/09/2020 tarihli yazıyı alarak --------- sayılı evrak alındı kayıt belgesine göre --------- Kurumu'na ibraz ettiğinin anlaşılması karşısında TMK 2. Ve 3. Maddeleri de dikkate alınarak davacının şartlarını bildiği sözleşme ile bağlı olma iradesi içinde bulunduğunun kabul edilmesi gerektiği, bu halde davalının ödenen bedeli muaccel ilk borca mahsup etmesinde ve teklif metni 4. Maddesi de dikkate alınarak davalının bedeli ödenmeyen hizmeti ifa etmemesinde kusurlu sayılamayacağının anlaşıldığı gibi geçici ruhsat geçerlilik süre bitiminin 10/10/2020 tarihi olduğu, davalının 13/10/2020 tarihli maili ile raporun süresinde teslim edilmediğine dayalı olarak sözleşmeden dönme iradesini bildirdiği, Bakanlık yazı tarihi 16/10/2020 olmakla birlikte yazı içeriğinde virüs etkinlik test sonuç raporlarının ruhsat bitim tarihine kadar (10/10/2020) gönderilmediğinin yazılı olduğu, taraflar arasındaki --------- fiyat teklifi 2 ve 5. Maddeleri dikkate alındığında analiz raporlarının tamamlanma süresinin 35 gün olarak düzenlendiği, davalı tarafından tanzim edilen 10/09/2020 tarihli yazıda içeriğinde de süre yönünden teklif metnine atıf yapıldığı, dolayısıyla geçici ruhsat süre bitim tarihinde ve davacının sözleşmeden dönme iradesini bildirdiği 13/10/2020 tarihinde davalı yönünden ifa müddetinin henüz sona ermediğinin anlaşıldığı, dolayısıyla davacı tarafın sözleşmeden dönme iradesinde süre yönünden de haklılık bulunmadığı, bedelinin ödenmediği anlaşılan davaya konu ürün analizinin davalı tarafından yerine getirilmemesinde davalının kusurunun bulunmadığı, re'sen alınan bilirkişi raporlarında alanında uzman sektör bilirkişilerce bildirilen görüşlerin de varılan neticeyle uyumlu olduğu görülmekle kanıtlanamayan davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın REDDİNE,
2-)Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca -------- bütçesinden ödenen 1.320-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
3-)Karar ve ilâm harcı olan 269,85-TL harcın peşin ve ıslah suretiyle yatan 4.734,3‬0-TL harçtan mahsubu ile bakiye 4.464,45‬-TL harcın kararın kesinleşmesini müteakip talep halinde davacıya iadesine,
4-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-)Davalı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 43.100,34-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
6-)Davalı tarafça yatırılan 58,40-TL harç ve 200-TL posta, tebligat gideri olmak üzere, toplam 258,40-TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
7-)Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,
Dair; Davacı vekilinin e-duruşma yolu ile yüzüne karşı, davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde -------- Bölge Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 17/10/2023