Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/975 Esas
KARAR NO : 2024/944
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/12/2019
KARAR TARİHİ: 04/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili verdiği dava dilekçesinde özetle;Müvekkil Şirket ------ elektrik taahhüt sektöründe faaliyet gösteren, halka açık bir şirkettir. Müvekkil Şirket ile davalı şirket arasında, --- tarihinde, ----- akdedilmiştir------- Bu sözleşmeye göre müvekkili Şirketin, davalı -------- elektrik tesisat işlerini yüklendiğini, müvvekkili Şirketin, sözleşmenin akdinden itibaren yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, proje kapsamında yüklendiği işleri tamamladığını, nitekim, bu sebeple taraflar arasında ----------düzenlendiğini, Sözleşme kapsamında tüm yükümlülüklerini yerine getiren müvekkili Şirket'in aşağıda ayrıntılı olarak izah edeceği alacaklarının, haksız ve kötü niyetli olarak davalı tarafça ödenmediğini,müvekkili şirketin, taraflar arasında cari şekilde işleyen hesaptan kaynaklanan 515.921,64 TL bakiye alacağının ödenmediğini, dava konusu şantiyede meydana gelen yangın olayı sonrasında davalı, müvekkili Şirket'ten bir takım ilave işler talep ettiğini, müvekkili Şirketin bu işleri tamamladığını, müvekkili Şirket'in yangın olayı dolayısıyla tamamladığı ilave işlere ilişkin olarak tarafların; 10.11.2018 tarihli “Yanan Daireler” adlı hakediş raporunu birlikte imzaladıklarını müvekkili Şirket'in sözleşme kapsamında tamamladığı işlere ilişkin olarak taraflar arasında 13 adet hakediş raporu düzenlendiğini,(Taraflar arasında ayrıca yangın olayı dolayısıyla ilave hakediş yapılmış olup; buna ilişkin açıklamalarımıza yukarıda yer verilmiştir). müvekkili Şirketin, 13. hakedişine ilişkin raporunu 20.10.2018 tarihinde düzenleyerek davalı İşveren'in onayına sunduğunu, söz konusu raporun, davalı tarafından haksız bir şekilde düzeltilerek, müvekkil Şirket'in hakediş alacağından haksız kesintiler yapılarak onaylandığını,müvekkili Şirketin, davalı'nın haksız kesinti iddialarını kabul etmediğinden, söz konusu hakediş raporu taraflarca imzalanırken, sözleşmenin 17.2. maddesi doğrultusunda haksız kesintilere ilişkin ihtirazi kaydını düştüğünü ve haklarını saklı tuttuğunu--------- Sonuç olarak; 13 numaralı 20.10.2018 tarihli hakediş raporunda; Müvekkil Şirket'in KDV dâhil hakediş tutarı 1.772.950,01TL. olarak belirlendiğini, bu tutardan haksız kesintiler yapıldıktan sonra yükleniciye ödenecek net tutarın 745.457,33TL. olduğunun belirtildiğini, hakediş raporunda yer alan kesinti iddialarına ilişkin açıklamalarına aşağıda yer verilmekle birlikte; bu haksız kesintiler bir an için haklı kabul edilse dahi Müvekkili Şirket'in 745.457,33TL. hakediş alacağının bulunduğunu,buna rağmen davalını, devam eden süreçte yükümlülüklerini yerine getirmeyerek müvekkili Şirket'e olan borcunu ödemekten kötü niyetli olarak kaçındığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 17.1. maddesinin 5. paragrafına göre, hakediş tutanağının tanzimi sonrasında davalı İşveren tarafından 3(üç) gün içerisinde müvekkili Şirket'e fatura kesme talimatı verilmesi gerektiğini, davalı İşveren tarafından sözleşme gereği verilmesi gereken talimat verilmediğinden, kendilerince ---- yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edidiğini,---------- yevmiye numaralı ihtarnamesi). söz konusu ihtarnameye davalı tarafından cevap verilmediğini, davalı'nın temerrüdüne rağmen yükümlülüklerini yerine getirmemesi ve borcunu ödememesi üzerine, bahsi geçen 745.457,33TL. lik hakediş alacağının, ------- dosyası üzerinden ilamsız icra takibine konu edildiğini, davalı İşverenin, söz konusu alacak taraflar arasında ihtilafsız ve likit olmasına rağmen, haksız bir şekilde takibe itiraz etmiş olup; icra takibinin süresinde itiraz sebebiyle durduğunu, bu defa, müvekkili Şirket'in takibe konu olamayan diğer alacakları ile birlikte söz konusu hakediş alacağının da işbu alacak davasına konu edildiğini, titekim sözleşmenin “Hakedişler” başlıklı 17. maddesinin 2. Bendinde “Yüklenicinin İtirazı” düzenlenmiş, taraflarca İşveren tarafından düzeltilerek hazırlanan hakedişlere Yüklenici'nin itiraz edebileceği ve bu itirazını hakediş raporuna ekli olarak bildirebileceği kararlaştırılmıştır. müvekkili Şirketin de sözleşme hükmüne uygun hareket ederek, davalı İşveren'in haksız düzeltme işlemine itirazlarını hakediş raporunda beyan ettiğini, ayrıca, haksız gecikme cezası iddiasına dayalı olarak davalı tarafından düzenlenen ---- sayılı fatura yine davalı tarafından keşide edilen ------ yevmiye numaralı ihtarnamesi ekinde Müvekkili Şirket'e tebliğ edildiğini,----- Müvekkili Şirketin, ------ yevmiye numaralı ihtarnamesi ile söz konusu faturaya süresi içerisinde itiraz ettiğini, fatura aslını Davalı tarafa iade ettiğini,---------- taraflar arasındaki sözleşmenin 8. maddesine göre, müvekkili Şirketin, kendi kusuru ile geciktiği ve işverenin yazılı uyarısına karşın gecikmeyi 10 gün içinde gidermediği takdirde beher gün için 15.000TL ifaya ekli cezai şart ödeyeceği davalı taraf da gecikme cezası kesintisine ilişkin olarak Ek-10'da sunduğumuz ihtarnamesinde, Müvekkil Şirket'in kusuruyla gecikmeye neden olduğunu iddia ettiğini, ne var ki; Müvekkili Şirket'in kusurundan kaynaklanan hiçbir gecikmenin söz konusu olmadığını,, sözleşme hükmüne göre Davalı tarafın gecikme cezası talep edebilmesinin ön koşulu olan bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemiş olması nedeniyle gecikme cezasının talep edilemeyeceğini, davalı tarafından, müvekkil Şirket'in ------- Numaralı hakedişinden haksız bir şekilde 20.010,00TL. tutarında temizlik kesintisi yapıldığını, bu kesintinin de tıpkı gecikme cezası iddiası gibi haksız ve sözleşmeye aykırı olduğunu, nitekim müvekkili Şirket tarafından ----- Numaralı hakedişe konulan ihtirazi kayıtta, bu husustaki itiraza da yer verildiğini, ayrıca davalı tarafından düzenlenen ve söz konusu kesintiyi de konu edinen -----bedelli faturaya süresi içerisinde itiraz edildiğini, fatura aslı ---------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile Davalı'ya iade edildiğini, davalı'nın tek taraflı iradesi doğrultusunda yapılan bu dayanaksız kesinti tutarının da müvekkili Şirket'e ödenmesi gerekmekte olup; bu tutarın da işbu alacak davasına konu edilmesi gerektiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin 30.2. maddesi “nakit teminat” başlıklı olup; son paragrafı Müvekkil Şirket'in hakediş alacaklarından yapılan nakit teminat kesintilerinin müvekkil Şirket'e nasıl geri ödeneceğinin düzenlendiğini, buna göre, nakit teminat kesintisinin müvekkili Şirket'e geri ödenmesiin, iki koşula bağlandığını,taraflar arasında, 20.10.2018 tarihinde geçici kabul tutanağı düzenlendiğini ------ ve müvekkili Şirket tarafından ---- borcu bulunmadığına ilişkin belge ----------- temin edilmiş olup; söz konusu tutanak ve belgenin dilekçemizin ekinde sunulduğunu,(Söz konusu tutanağın sözleşmeye uygun ve süresinde düzenlenmemiş olmasına dair her türlü itiraz, beyan ve haklarımızı saklı tutarız). nitekim taraflar arasında düzenlenen 13 numaralı 20.10.2018 tarihli hakediş raporunda da müvekkil Şirket'in davalı'dan 520.959,12TL. tutarında nakit teminat iadesi alacağı olduğunun taraflarca tespit edildiğini, davalı'nın söz konusu hakediş raporunu, bu tespit ile birlikte imzalamış ve onaylamış olması karşısında, müvekkili Şirket'in nakit teminat iadesi alacağının bulunduğunda hiçbir tereddüt bulunmadığını, buna rağmen, söz konusu alacağın, ödenmemiş olması sebebiyle işbu alacak davasına konu edilmesi gerektiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin 21. Maddesinde, hırsızlık olaylarını da kapsar şekilde sigorta yaptırılması konusunda düzenleme yapıldığını, madde metninde, all risk mali mesuliyet sigortasının davalı İşveren tarafından yaptırılacağı, primlerin Müvekkil Yüklenici hakedişinden kesileceğinin kararlaştırıldığını,. nitekim müvekkili Şirket'in tüm hakedişlerinden ilgili sigorta primi kesintilerinin yapıldığını, davalı tarafından da işbu madde kapsamında 16.10.2015 tarihinde inşaat tüm riskler sigortası yaptırıldığını------ bu halde, müvekkil Şirket'in sigorta poliçesi kapsamında kalan zararlarının sigorta şirketinden tazmini ve müvekkil Şirket'e ödenmesi sorumluluğunun, sözleşme gereği davalı İşveren'de olduğunu hal böyle olmasına rağmen; dava konusu şantiyede ------- tarihlerinde meydana gelen 3 ayrı hırsızlık olayı sebebiyle müvekkili Şirket'in uğramış olduğu zararların halen giderilmemiş olduğunu, her 3 olaya ilişkin olarak müvekkili Şirket tarafından davalı'ya yazılı bildirim yapılarak zararı hakkında gerekli bilgilendirmeler yapıldığını, ancak davalı tarafından bu zararlara ilişkin olarak geri dönüş alınamadığını, bu zararlara ilişkin alacağımızın da işbu davaya konu edilmesi gerektiğini belirterek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla; öncelikle müvekkili Şirket'in alacaklarının güvence altına alınabilmesi için teminatsız olarak Davalı'nın dava konusu projede adına kayıtlı taşınmazları üzerine ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir konulmasına, taraflar arasındaki sözleşme gereği müvekkili Şirket'in, taraflar arasında cari şekilde işleyen hesaptan kaynaklanan bakiye alacağının şimdilik -----Son hakediş alacağının şimdilik ---- son hakedişinden haksız kesilen gecikme cezası alacağının şimdilik -----, son hakedişinden haksız kesilen temizlik kesintisi alacağının şimdilik --- nakit teminat iadesi alacağının şimdilik----, hırsızlık olayları sebebiyle uğranılan zarara ilişkin alacağının şimdilik ----- temerrüt tarihlerinden itibaren işleyecek değişen oranlarda ticari avans faizi ile birlikte davalı' dan tahsiline, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili verdiği cevap dilekçesinde özetle;Davalı vekili tarafından dava dosyasına sunulan 13.12.2019 tarihli cevap dilekçesi; Dava dilekçesindeki beyan ve iddiaların haksız olduğunu, müvekkili şirketin davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını,, tüm savunma hakları saklı kalmak kaydıyla iddiaların tamamına itiraz ettiklerini, her ikisi de tacir olan tarafların akdettiği sözleşme uyarınca, yetkili mahkemelerin ---------Mahkemeleri olup, tacirler arasındaki yetki sözleşmesinin kesin olduğunu, davacının süresinde işi teslim etmediğini, bu nedenle yapılan kesintinin ve gecikme cezasının haklı olduğunu, cari hesaptan kaynaklı bir alacağının bulunmadığını, netice itibarıyla haksız ve kötü niyetli davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacıya tahmil edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE DEĞERLENDİRME:Dava taraflar arasında düzenlenen ------ kaynaklanan alacak davasıdır.Sözleşmeye göre davacı taraf yüklenici, davalı taraf iş sahibidir.Davacı vekili, davalı tarafın, müvekkili şirkete yaptığı ödemeler düşüldükten sonra söz konusu hesaptan kaynaklı olarak davalıdan bakiye 515.921,64TL. alacağı bulunduğunu, dava konusu şantiyede meydana gelen yangın olayı sonrasında tamamladığı ilave işlere ilişkin olarak tarafların 10.11.2018 tarihli “Yanan Daireler” adlı hakediş raporunu
birlikte imzaladığını, müvekkili Şirketin, 13. hakedişine ilişkin haksız kesintiler yapılarak onaylandığını, müvekkil Şirketin, davalı’nın haksız kesinti iddialarını kabul etmediğinden, söz konusu
hak ediş raporu taraflarca imzalanırken, sözleşmenin 17.2. maddesi doğrultusunda
haksız kesintilere ilişkin ihtirazi kaydını düştüğünü ve haklarını saklı tuttuğunu, ---numaralı --- tarihli hakediş raporunda müvekkili Şirket’in KDV dâhil
hak ediş tutarının 1.772.950,01TL. olarak belirlediğini, bu tutardan haksız kesintiler
yapıldıktan sonra yükleniciye ödenecek net tutarın 745.457,33TL. olduğunun belirtildiğini, bu alacağını-------dosyası üzerinden ilamsız icra takibine konu edildiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin 8. maddesine göre, müvekkili Şirketin, kendi kusuru ile geciktiği ve işverenin yazılı uyarısına karşın gecikmeyi 10 gün içinde gidermediği takdirde beher gün için 15.000TL ifaya ekli cezai şart ödeyeceğini, davalının müvekkili
Şirket’in kusuruyla gecikmeye neden olduğunu iddia ettiğini, müvekkili Şirket’in kusurundan kaynaklanan hiçbir gecikmenin söz konusu olmadığını, davalı tarafın gecikme cezası talep edebilmesinin ön koşulu olan bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemiş olması nedeniyle gecikme cezasının talep
edilemeyeceğini, davalı tarafın, müvekkili Şirket’in -----Numaralı hakedişinden haksız bir şekilde
20.010,00TL. tutarında temizlik kesintisi yaptığını,
taraflar arasındaki sözleşmenin 30.2. maddesinin “nakit teminatı” düzenlediğini nakit
teminat kesintisinin müvekkili Şirket’e geri ödenmesinin iki koşula bağlandığını, geçici
kabul işlemlerinin tamamlanması ve yüklenici tarafından--- ilişiksiz belgesinin alınması gerektiğini, taraflar arasında, 20.10.2018 tarihinde geçici kabul tutanağı düzenlendiğini, müvekkili Şirket tarafından --- borcu bulunmadığına ilişkin belge temin edildiğini, müvekkil Şirket’in davalı’dan 520.959,12TL. tutarında nakit teminat
iadesi alacağı olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin 21. maddesinde, hırsızlık olaylarını da kapsar şekilde sigorta yaptırılmasının düzenlendiğini, all risk mali mesuliyet sigortasının davalı işveren tarafından yaptırılacağını, primlerin müvekkili yüklenici hakedişinden kesileceğini, sigorta primi kesintilerinin yapıldığını, dava konusu şantiyede ---- tarihlerinde meydana gelen üç ayrı hırsızlık olayı sebebiyle müvekkili Şirket’in zarara uğradığını belirterek belirtilen alacak kalemlerinin davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili davacı iddialarını reddetmiş, işin süresinde bitirilmediği, gecikme tazminatı ile hakediş kesintisinin haklı olduğu, diğer alacak kalemlerininde haksız olduğu, tam tersine kensinin alacaklı olduğu savunmasında bulunmuştur.
Davacı vekili ----- yükseltmiştir.Davacı vekilinin yetki itirazı, taraflar arasındaki 03.05.2017 tarihli sözleşmenin 38. maddesinde, yetkili mahkeme, -------- Mahkemeleri olarak belirlenmiş olduğundan yerinde görülmemiş, ilk duruşmada redddedilmiştir. Taraf ticari defterleri ve dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi heyetince bir asıl ve itirazlar ile eksiklikler nedeniyle 4 Ek rapor düzenlenmiş, 18.02.2021 tarihli asıl ve 13.03.2022 tarihli ek rapor ile 30.10 2022 tarihli ek raporlar bütün olarak dosya kapsamına uygun ve hüküm kurmaya elverişli görülmüştür. Bilirkişi raporuna göre, davacı şirket tarafından ibraz edilen 2017, 2018 yılına ilişkin ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı ve dava konusu ile sınırlı kaymak kaydıyla defter kayıtlarının birbiri doğruladığı, davacı şirketin
defterlerinin kayıt nizamı bakımından uygun olduğu, davacı şirket lehine delil kabiliyetlerinin bulunduğu tarafların tacir olduğu ve taraflar arasında ticari ilişkinin olduğu, davacı şirketin ticari defter ve dayanaklarına göre; dava tarihi itibari ile davacı şirketin davalı şirketten kaydi 515.921,64.-TL alacaklı olduğu, davacının davalı adına düzenlemiş olduğu aylık bildirim limiti üstünde kalan tüm faturaları, davanın taraflarının Form BS/BS ile ilgili vergi dairesine bildirdiği, tarafların beyanlarının birbirleriyle uyumlu olduğu, ancak davalının davacı adına düzenlemiş olduğu 2 adet, 907.292,69.-TL(Kdv Dahil) tutarlı faturalara
davacı şirketin yasal süresi içinde itiraz ettiği, ticari defterlerinde kayıt altına almadığı ve Form BA ile ilgili vergi dairesine bildirmediği, Davalı şirket tarafından ibraz edilen 2017 yılına ilişkin ticari defterlerin; T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220-226’ ve 1 Sıra No’lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre
açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı ve defter kayıtlarının birbirini
doğruladığı, dava konusu ile sınırlı olmak üzere davalı ticari defterlerinin, kayıt nizamı bakımından V.U.K. m. 215-219 hükümleri ile Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine uygun olduğu, 2017 YILI ticari defterlerin davalı şirket lehine delil kabiliyetlerinin bulunduğu, davalı şirket tarafından ibraz edilen 2018 yılına ilişkin ticari defterlerin; T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220-226’ ve 1 Sıra No’lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre
açılış tasdikinin yapıldığı, ancak kapanış tasdiklerinin yapılmadığı ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamadığı, kebir defterinin hiç yazılmadığı, envanter defterinin olmadığı, bu nedenle dava konusu ile sınırlı olmak üzere davalı 2018 yılı ticari defterlerinin, kayıt nizamı bakımından V.U.K. m. 215-219 hükümleri ile Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine uygun olmadığı, ticari defterlerin davalı şirket lehine delil vasfına haiz bulunmadığı, davalı şirketin davacı şirket ile ilgili olan ticari münasebet kayıtlarını-------- hesabında takip ettiği, davalı şirketin ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde; 2017 yılı ticari defterlerindeki yıl sonu bakiyesinin davacı taraf ile aynı olduğu, bilirkişi incelemesinin kapanış tasdiki olmayan yevmiye defteri üzerinden yapıldığı, iş bu defter üzerinden yapılan inceleme neticesinde, taraflar arasındaki cari hesap farkının --- olduğu, davalı şirketin davacı adına düzenlemiş olduğu -----Hak ediş gecikme cezası açıklamalı ----- nolu , -----Hakediş kesintileri açıklamalı ---- genel toplam: ---- bedelli faturaları davacı şirketin yasal süresi içinde noter kanalıyla iade ettiği, davacı şirketin ticari defterlerinde bu faturaları kayıt altına almadığı, davacı şirketin ------ ilgili vergi dairesine bildirmediği, ayrıca davalının iş bu faturaları ----Hakedişe ait kesintiler için düzenlediği, dolayısıyla davalı şirketin davacı adına düzenlemiş olduğu bu faturaların geçerli olmadığı bu faturalar haricinde tarafların cari hesapları uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Davacı yüklenici ile davalı iş sahibi arasında-------- imzalandığı, Sözleşmenin 7. Maddesinde sözleşmenin süresinin, yer tesliminden itibaren 350 gün olacağı, yer tesliminin ise sözleşmenin imzasından itibaren 10 gün olduğu , Sözleşmenin 8.maddesinde; Yüklenicinin ara terminlerde veya İş’in tamamında kendi kusuru ile geciktiği ve işverenin yazılı uyarısına rağmen gecikmeyi 10 (on) gün içinde gidermediği takdirde
beher gün için 15.000,00.-TL(OnBeşBinTürkLirası) asıl edimine ilave olarak cezai şart olarak
ödeyeceği, Sözleşmenin 17.maddesinde Hakedişlerin nasıl yapılacağına dair ayrıntılı açıklamalara yer verildiği, Sözleşmenin 21. Maddesinde şantiye sahasındaki malzemelerin ve işin sigorta kapsamına alınması ile ilgili hükümlere yer verildiği Sözleşmenin 25.maddesinde geçici kabulün nasıl yapılacağına dair hükümlere yer verildiği, “Yüklenici, işin geçici kabule hazır olduğunu yazılı olarak bildirdikten sonra, geçici kabul işlemlerine başlanmadan önce, işin test ve kontrolleri yapılarak, kullanıma mani bir husus olup
olmadığı İşveren tarafından azami 10 (on) gün içerisinde bir tutanakla tespit edilir. İş, İşveren
tarafından geçici kabule hazır bulunur ise geçici kabul süreci başlatılır. İş'in geçici kabule hazır
olmadığı İşveren tarafından tespit edildiği takdirde, kullanıma mâni hususları gösteren bir tutanak İşveren tarafından düzenlenir ve taraflarca imzalanır. Yüklenici imzalamayı reddetse dahi tutanak, Yüklenici için kesin delil oluşturur. Tutanak, açık ve gerekçeli olarak düzenlenir.
Yüklenici, tutanakta belirtilen hususların tamamlanmasını sağladıktan sonra işin geçici kabule hazır hale geldiğini İşverene yeniden yazı ile bildirir. Geçici kabul işlemine başlanabilmesi için; kusurlu ve/veya noksan kısımların toplam bedelinin, işin bedelinin, %5 (beş)'inden fazla
olmaması ve işletme ile kullanıma mâni hususlar bulunmaması gereklidir.” şeklinde düzenlendiği,
Sözleşmenin 26. maddesinde "... işin sözleşmeye uygun tamamlandığı tespit edildiği takdirde
geçici kabul tutanağı tanzim edilerek, bu tutanak geçici kabul komisyonu ve yüklenici tarafından
imzalanır ve geçici kabul komisyonu tarafından tespit edilip tutanağa yazılmış deneme süreleri
de bittikten sonra işverence onaylanır..." düzenlemesinin yer aldığı, Sözleşmenin 32. maddesinde işyerinin temizlenmesine ilişkin ayrıntılara yer verildiği, yüklenicinin iş bitiminde fazla malzeme ile inşaat kalıntılarını kaldırmak, baraka depo vb. geçici yapıları sökerek işyerini temizleme görevi olduğunu, bu görevlerin yapılmaması halinde işverenin bu işlerin bedelini yükleniciden tahsil edebileceği düzenlemesi bulunduğu, görülmüş, dosyada bulunan hakediş raporlarında kesinti kalemlerinin, ---- hizmet, all risk, idari ceza, kamp, elektrik, su, yemek, cephe asansörü ve kesintiler tablosu olarak sayıldığı, 13. Hak edişe kadar davacının ihtirazi kayıt düşmediği bu kesinti kalemlerinin bir şantiye sahasındaki olağan kesinti kalemleri olduğu tespit edilmiştir.
Dosyadaki deliller, bilirkişi raporları ve Sözleşme kapsamında Gecikme Cezası Hakkında Değerlendirme yapıldığında; 13.Hak edişte ek olarak verilen GECİKME CEZASI adı altındaki cezanın , işin 51 günlük geciktiği gerekçesiyle iş sahibi tarafından yükleniciye kesilen gecikme cezası olduğu, şin başlama tarihinin 03.05.2017, geçici kabul tarihinin ise 20.10.2018 tarihi olduğu
düşünülürse, işin sözleşmede kararlaştırılan 350 gün de değil, 535 günde bitirildiği ve 185
günlük bir gecikmenin söz konusu olduğu anlaşılmaktadır. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ nin Yapım İşleri Genel Şartnamesi başlıklı Ek-8’ de; “İşin veya kısmi kabul öngörülen hallerde iş kısımlarının, sözleşmede belirlenen bitim tarihinde veya süre uzatımı verilmiş ise süre uzatımına göre belirlenen tarihte tamamlanıp geçici kabule hazır hale getirilmemesi durumunda, gecikilen her gün için sözleşmesinde öngörülen
günlük gecikme cezası uygulanır.” Denilerek, gecikme cezasının işin sözleşmede belirlenen
sürede bitirilememesi durumunda uygulanan bir ceza yöntemi olduğu açıklanmaktadır.
Taraflar arasındaki sözleşmede de işin belirlenen sürede bitirilememesi halinde gecikilen her gün
için 15.000.-TL gecikme cezası tahakkuk ettirileceğinin kayıt altına alındığı, burada işin bitirilmesinden kastın, işin geçici kabul yapılacak aşamaya getirilmesi olup, sözleşmenin 25. maddesinde, yüklenicinin geçici kabul yapılacağını iş sahibine yazılı olarak bildirmesi gerektiği, iş sahibinin kendisine yazılı olarak başvuru yapıldıktan sonra, işin geçici kabule hazır olup olmadığını 10 günlük sürede kontrol edip tutanak düzenleyeceğinin hüküm altına alındığı, ancak yine sözleşmenin 8. maddesinde gecikmeyi işverenin yazılı uyarısına rağmen gidermediği
takdirde gecikme cezasının uygulanmayı başlanacağına dair bir hüküm bulunduğu,
yani yüklenicinin gecikmeye girdiğinin yazılı olarak uyarılması sonrasında gecikme cezasının işletilebileceği, bu durumda; yasal olarak geçici kabulün geç yapılmasından kaynaklı gecikme cezası tahakkuk ettirilmesinin olağan ve beklenen bir uygulama şekli olduğu açıkça anlaşılmakla, geçici kabulün sözleşmede belirlenen süreden 185 gün sonra yapılması sebebiyle, davalı tarafın yasal olarak geçici kabulün geç yapılmasından kaynaklı gecikme cezası tahakkuk ettirilebileceği, ancak
öncesinde davacı-yükleniciye gecikmeye girdiğinin yazılı olarak hatırlatılması gerektiği, yapılan incelemede dosyada, davacı tarafın işin geçici kabule hazır olduğunu davalıya yazılı olarak bildirdiğine dair bir belgeye ise rastlanmadığı, ancak davalı- iş sahibinin davacı-yükleniciyi gecikmeye girdiğini hatırlatan ve bildiren bir yazısınında görülmediği, bu sebeple gecikme cezasının öncesinde bildirim yapılmaksızın doğrudan uygulanmaya başlanmasının sözleşmeye aykırı olduğu, sonuç olarak gecikme
cezası kesintisinin tahakkuk ettirilemeyeceği kanaatine varılmıştır.Temizlik Kesintisi Hakkında Değerlendirme Sözleşmede iş bitiminde şantiye sahasında temizliğin yüklenici davacı tarafından yapılacağı, eğer yapılmazsa dışarıdan bir kuruluşa yaptırılıp bedelinin yüklenici davacıya fatura edileceği hüküm altına alındığı, dolayısıyla 13. Hak edişten temizlik bedeli adı altında yapılan kesintinin sözleşmeye göre bir karşılığının olduğu, şantiye temizliğinin dışarıdan bir kuruluşa yaptırıldığına dair davalı tarafından bir belge sunulması halinde bu bedelin davacı yükleniciye düşen payının hak edişten kesilebileceği, ancak 13. hakkedişte zaten temizlik kesintisi adı altında bir kesinti yapılmadığı görülmü, bu nedenle bu talebin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Hırsızlıktan Kaynaklanan Talepler Konusunda Değerlendirme;
Sözleşme hükümleri doğrultusunda, ----- kesinti bedelinin davacı hak edişlerinden
kesildiği anlaşılmaktadır. Oysa, hırsızlık sonucunda oluşan zarara karşılık poliçe kapsamında çalınan malzemelere ilişkin ekspertiz raporu düzenlenmiş ve ödeme yapılmışsa,
davacının payına düşen bedeli talep edebilecektir. ---- sigorta tarafından dosyaya gönderilen cevabi yazıya göre, davacı tarafın iddiasına konu kuvvetli akım kablolarının çalınmasına ilişkin davalı tarafa 27.664,05.-TL ödeme yapıldığı görülmüş olup davacının bu bedeli davalıdan talep edebileceği sonucuna varılmıştır.Nakdi teminat alacağına ilişkin değerlendirme:Sözleşmenin 30.2 maddesine göre geçici kabul işlemlerinin tamamlanması ve yüklenici tarafından ------- ilişiksizlik belgesinin sunulması akabinde defaten nakden ödeneceğinin düzenlendiği dosya kapsamına göre, geçici kabul tutanağının düzenlendiği ve ödemenin kesintilerle kesinleştiği, ------- gerekli belgenin alındığı bu durumda davacının nakit teminat kesintisini isteme hakkı olduğu kanaati oluşmuştur. Son olarak yukarıda da açıklandığı üzere taraf ticari defterlerinde yapılan inceleme sonucunda davacının davalı şirketten kaydi olarak 515.921,64.-TL alacaklı bulunduğu tespit edilmiştir.
Sonuç olarak yukarıda yapılan açıklamalar ışığında taraflar arasında yapılan------kapsamında, Geçici Kabul'ün 20 Ekim 2018 tarihinde yapıldığı, geçici kabulün geç yapılmasından kaynaklı gecikme cezası tahakkuk ettirilebileceği,
ancak öncesinde bildirim yapılmaksızın doğrudan uygulanmaya başlanmasının Sözleşmenin 8.maddesine aykırı olduğu, bu nedenle gecikme cezası kesintisinin davacıya tahakkuk ettirilemeyeceği, temizlik kesintisi yapıldığına dair dosyada herhangi bir bilgi ve belge olmadığı, ---- tarafından gönderilen yazıya göre, davacı tarafın iddiasına konu kuvvetli akım kablolarının çalınmasına ilişkin davalı tarafa 27.664,05.-TL ödeme yapıldığı görülmesi sebebiyle bu bedelin davacı tarafından talep edebileceği, ticari defterlere göre davacının 515.921,64 TL alacağının bulunduğu, ayrıca Sözleşmenin 30.2 maddesine göre de, davacının 13.nolu hakediş raporu uyarınca 520.959,12.-TL (nakit teminat iadesi) talebinde haklı olduğu, buna göre davacının toplam alacak tutarının; 745.457,33.-TL (13. Hakkediş tutarı) + 765.000.-TL
(gecikme cezası kesintisi) + 520.959,12.-TL (nakit teminat iadesi) + 27.664,05.-TL (hırsızlıktan
kaynaklı talep edilebilir tutar) + 515.921,64.-TL (bakiye alacak) = 2.575.002,09.-TL olacağı, davacı tarafından davalının daha önce temerrüde düşürüldüğü kanıtlanmadığından dava ve ıslah tarihi itibarıyla faize hükmedilmesi gerektiği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne, temizlik kesintisi talebinin ise kanıtlanamadığından reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE,
Toplam 2.575.002,09.-TLnin;
-515.921,64.-TL cari hesap alacağının 50.000.-TL sinin ---- dava, kalan ----- ise ---- ıslah tarihinden itibaren,
----- son hakedişin --- dava, kalan -----ıslah tarihinden itibaren,
-765.000,00.-TL gecikme cezası alacağının 2.500,00.-TLsinin 11/12/2019 dava, kalan 762.500,00.-TL sinin ise 03/02/2023 ıslah tarihinden itibaren,
-520.959,12.-TL nakit teminat iadesi alacağının 2.500,00.-TL sinin 11/12/2019 dava, kalan 518.459,12.-TL sinin ise 03/02/2023 ıslah tarihinden itibaren,
-27.664,00.-TL hırsızlık sigorta alacağının 2.500,00.-TL sinin 11/12/2019 dava, kalan 25.164,00.-TL sinin ise 03/02/2023 ıslah tarihinden itibaren, işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Alnması gereken 175.898,39.- TL harcın peşin alınan 1.878,53 TL harç ile 42.437,79.-TL Islah harcı ki toplam 44.316,32.-TL harçtan mahsubu ile kalan 131.582,07.- TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 1.878,53.- TL peşin harç ile 44,40.-.TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 4.800,00.- TL yargılama giderinin kabul ve red oranları dikkate alınarak hesap edilen 4.763,00.-TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan 6.326,50.-TL yargılama giderinin kabul ve red oranı dikkate alınarak hesaplanan 48,78.-/TL sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ye göre takdir edilen 343.250,22.- TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Dava kısmen kabul ve kısmen de reddolduğundan. AAÜT 13/2 maddesi uyarınca takdir edilen 20.010,00.- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
-Ara buluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00.-TL arabuluculuk ücretinin 1.309,82.- TL sinin davalıdan, 10,18.-TL sinin ise davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde -------- Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/12/2024