Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2026/104 Esas
KARAR NO: 2026/101
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 30/01/2026
KARAR TARİHİ: 02/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı tarafından verilen dava dilekçesinde özetle; Müvekkil------- şirketinin arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı bir çek düzenlenmiştir. Keşidecisi müvekkil-----bedelli çek lehtar ----------- teslim edilmeden, müvekkil şirketin muhasebe departmanı tarafından kaybedilmiştir. Söz konusu yüksek meblağa sahip çekin kötü niyetli kişilerin eline geçme ihtimali bulunmaktadır. Bu durum karşısında müvekkil şirket onulmaz zararlara uğrama tehlikesiyle karşı karşıyadır. Bilindiği üzere 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 818. maddesi ile çekler hakkında da uygulanacağı düzenlenen ve poliçenin zayi nedeniyle iptaline ilişkin 757/1. maddesi; iradesi dışında poliçe elinde çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesinin istenebileceğini, 759/1. maddesi ise poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesinin de istenebileceğini düzenlemektedir. Müvekkil şirketin keşidecisi olduğu, kaybedilmiş olan ve aşağıda detayları yazılı çek hakkında zayi nedeniyle iptal kararı verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, hukuki niteliği itibariyle zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. Rızası olmaksızın elinden kıymetli evrakı çıkan lehdar iptal davası açabilir. Davacı şirketin dava dilekçesindeki açıklamalara göre, zayi nedeniyle iptali istenen çeklerin, keşidecinin uhdesindeki iken kaybolduğunun iddia edildiği anlaşılmaktadır. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi edildiği durumlarda, senede bağlı hakkın senetsiz de ileri sürülebilmesi için TTK'nın 651.ve 652. maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil, hakkını senetsiz olarak ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Somut olayda, davacı çekin yetkili hamili olmayıp, senede bağlı bir hakkı bulunmadığı dava dilekçesindeki anlatımlarla sabittir. Bu tür bir talep, ancak senede bağlı bir hakkı bulunan, ancak senedin zayi olması nedeniyle bu hakkını ileri süremeyen yetkili hamil tarafından ileri sürülebilir.----------Nitekim, zayi nedeniyle açılan iptal davasında, öncelikle zayi edildiği bildirilen evrakın kıymetli evrak niteliğini taşıması, kıymetli evrakın davacının kendi iradesi dışında elinden çıkması ve zayi edilen kıymetli evrakın kimin elinde olduğunun bilinmemesi ve zayi edildiği bildirilen kıymetli evrakta hak hamili olması gerekmektedir.Davacı vekili tarafından zayi edildiğini bildirdiği çeklere keşideci sıfatıyla yer aldığı, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkının olmadığı anlaşıldığından davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Hüküm; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın aktif husumet ve hukuki yarar yokluğu nedeni ile dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana İADESİNE,
Dair, Gerekçeli mahkeme kararının davacı tarafa tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ---------- Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacıların yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 02/02/2026