Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/494 Esas
KARAR NO: 2026/83
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/07/2024
KARAR TARİHİ: 27/01/2026

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dilekçesinde özetle; Davalı takip alacaklısı tarafından, ---- bedelli senetin tahsilini sağlamak amacıyla ------ Sayılı icra dosyası ile müvekkil şirket aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatılmıştır. Söz konusu takip muhtara tebliğ olduğu için müvekkilin takipten haberi olmamış ve takip kesinleşmiş, icra işlemleri yapılmıştır. Müvekkil aleyhine icra işlemlerine başlanması ve maaşına haciz konulmasına ilişkin gönderilen müzekkere ile borçtan haberdar olmuştur. Müvekkilin davalı takip alacaklısına, söz konusu sennetten kaynaklı borcu bulunmamaktadır. Müvekkil, davalı alacaklı şirket ile ticari faaliyette bulunmadığı gibi; senetteki imza müvekkil şirkete ait değildir. Bu sebeple, imza incelemesi yapılmasını talep etmekteyiz. Bu husus yapılacak imza incelemesi ile ispat olunacak ve müvekkilin , takip konusu senetten kaynaklı bir borcunun olmadığı ortaya çıkacaktır. ÖNCELİKLE VE İVEDİLİKLE İCRA TAKİBİNİN DURDURULMASI KONUSUNDA İHTİYATİ TEDBİR TALEBİMİZİN KABULÜNÜ, Müvekkilin----- sayılı takip dosyasına konu edilen senede ilişkin borçlu bulunmadığının tespiti ve takibin iptaline karar verilmesini,
Davalının, alacağım % 20 sinden aşağı olmamak kaydı ile KÖTÜNİYET tazminatına mahkum edilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı yan aleyhinde keşidecisi ----olan davacı --- adına düzenlenip akabinde --- tarafından imzalanarak müvekkil şirkete gönderilmiş olan --- bedelli senet-------Müdürlüğün'de icra takibine konu edilmiştir. Müvekkil şirket ve şirket yetkililerinin daha önce tanımadığı ancak müvekkil şirket yetkilisi --- uzaktan akrabası olan ---- isimli şahıs aracılığıyla --- isimli şahısla tanıştığı,-------- isimli şahsın kendisini müvekkil şirket yetkilisine geri dönüşüm işi yaptığını, bu işten güzel kazançlar elde ettiğini, bu işte birlikte ortak olabileceklerini beyan ederek müvekkil şirket yetkilisi ------------ güvenini kazanmaya yönelik beyanlarda bulunmuştur. Müvekkil şirket yetkilisi zamanla ------ isimli şahsa güven duymaya başlamasının akabinde -----adresinde ---- birlikte geri dönüşüm işi yapmaya karar vermiş olup, söz konusu adreste bulunan ve geri dönüşüm işinde kullanılan makine ve teçhizatın yarısı olacak olan bedeli ödemeyi de kabul etmiştir. Müvekkil şirket yetkilisi ------------- şahıs söz konusu işletmenin kiralarını ödetmiş, ofis olarak kullanılması amacıyla konteynır ofis ödemeleri yapmış ve bunun haricinde de söz konusu işle alakalı olarak bazı ödemeler yapmıştır. Bu işletmeye ilişkin müvekkil şirketin yaptırmış olduğu bakım ve onarımların fotoğraf ve videoları dosya kapsamına sunulacaktır. Tüm beyanlarımız doğrultusunda davacının davasının ve taleplerinin reddine, tedbir Davacının %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, Talebinin Reddine karar verilmesini,Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:----------Sayılı dosyası (celbini talep ederiz.), -----arabuluculuk son oturum tutanağı, Bilirkişi İncelemesi, İmza İncelemesi, Takip konusu senet ve tüm dosya kapsamı.Mahkememiz ara karar ile dosyanın 3 lü grafolog bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve ------- tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.Bilirkişi raporunda özetle; İnceleme konusu alacaklısı --- borçlusu ---- bedelli senedin arka yüzündeki birinci ciroya ait -----atfen atılmış olan imzanın, mevcut karşılaştırma belgelerindeki imzalarına kıyasla ve grafolojik tanı unsurları bakımından aralarında saptanan farklılıklara nazaran davacı---- eli olmadığı kanaatine varılmıştır.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.Davacı tarafından varlığı iddia edilen bir hukukî ilişkinin mevcut olmadığının (yok olduğunun) tespiti için açılan davaya menfi (olumsuz) tespit davası denir ------ Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır. Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer. Davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte, yani bu hukukî ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise, hukukî ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer ----- Fakat, menfi tespit davasını açan davacı (borçlu), davalının (alacaklı) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkinin hiç doğmadığını iddia etmeyip, bilakis bu ilişkinin doğduğunu bildirerek başka bir nedenle hukukî ilişkinin geçersiz olduğunu veya son bulduğunu ileri sürmekte ise bu iddiayı ispat yükü TMK’nın 6. maddesi gereğince davacı tarafa aittir. ----Kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak davacı olan borçlu üzerindedir. Senette bulunan imzanın inkar edilmesi durumunda ise senette bulunan imzanın davacıya ait olduğu hususundaki ispat külfeti ise davalı üzerindedir. Senede karşı mutlak defiler, senet hamili olan herkese karşı ileri sürülebilir. Gerek doktrinde ve gerekse uygulamada “imzanın sahte olması”, “senet metninde sahtekarlık (tahrifat) yapılmış olması”, “borçlunun borçlanma ehliyetinin bulunmaması” “senette zorunlu şekil koşullarının bulunmaması”, “imza sahibinin temsil yetkisinin bulunmaması”, “senedin zamanaşımına uğramış bulunması” vb. defiler senedin hükümsüzlüğüne yönelik olup, her hamile (iyiniyetli olsa dahi) karşı ileri sürülebilen mutlak def’i olarak kabul edilmektedir. Borçlunun hamil/alacaklıya karşı senet metninde imzaya ilişkin iddiası mutlak def’idir. Bu nedenledir ki, borçlunun hamil/alacaklıya karşı senet metninde imzaya ilişkin iddiası mutlak def’idir ve mahkemece bu iddia incelenmelidir.-------İmza incelemesinde sağlıklı bir sonuca ulaşılabilmesi için öncelikle incelemeye konu belgenin düzenlenme tarihinden öncesine ilişkin imzası incelenecek kişinin uygulamaya elverişli imzalarını taşıyan belgeler, keşide tarihine en yakın tarihli olanından başlayarak bilirkişice mukayeseye esas alınmalıdır. Düzenlenme tarihinden öncesine ilişkin belge bulunamazsa, daha sonraki tarihli belgeler, uygulamaya elverişli imza örneği taşıyan herhangi bir belge temin edilemez ise de borçlunun duruşmada alınan imza ve yazı örnekleri üzerinden inceleme yapılmalıdır. --- kararlarına göre fotokopi üzerinden imza incelemesi yapılması mümkün değildir. Bu nedenle imza incelemesinin belge asıllarının getirtilerek incelemenin bu belgeler esas alınmak suretiyle yapılması gerekir.Bu açıklamalar ışığında somut olayda davacı kendi imzasının sahteliğine dayandığından mutlak defi niteliğindeki iddiasını herkese karşı ileri sürülebileceğinden ve bilirkişi heyet raporunda ile senette lehdar olup 1.ciranta sıfatı bulunan davacı ismi altındaki imzanın davacıya ait olmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiştir.Davacının kötü niyet tazminatı talebi yönünden yapılan değerlendirmede ise Öğretide ve Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarına göre, alacağının bulunmadığını bildiği veya bilmesi gereken bir durumda olduğu hâlde, icra takibine girişen alacaklının kötüniyetli olduğu kabul edilmektedir. Somut olayda; senetlerdeki 1.ciranta imzasının davacının eli ürünü olmadığı anlaşılmış, davalı 2. ciranta konumunda olduğundan takipte haksız ve kötüniyetli olduğu anlaşılmakla takip konusu alacağın %20 si oranındaki tazminata mahkum edilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE; Davacının----Sayılı dosyasında takibe dayanak yapılan -------- bedelli senet nedeni ile davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-Davalının Takipte haksız ve kötüniyetli olduğu anlaşılmakla takip konusu alacağın %20 si oranındaki 50.857,19 TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 17.077,50 TL harçtan, peşin yatırılan 4.342,57 TL harcın düşümü ile geri kalan 12.734,93 TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAD KAYDINA,
4-Davacı tarafından yapılan 4.342,57 TL peşin harç, 427,60 TL başvuru harcı, 1.687,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 6.457,67 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, davalı yanca yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
7-3.600,00 TL Arabulucu ücretinin davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,
8-Karar kesinleştiğinde dosya ekinde bulunan --------- Esas sayılı dava dosyasının ve temin edilen mukalese belgelerin iadesine,
9-Karar kesinleştiğinde ----- Sayılı dosyasında takibe dayanak yapılan ----- bedelli senet aslını ---- soruşturma dosyasının bildirmiş olduğu -------- sırasına iadesine,
Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/01/2026