Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/366
KARAR NO : 2025/121

DAVA : Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)
DAVA TARİHİ : 22/05/2024
KARAR TARİHİ : 12/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; daval----Kooperatifi Yönetim Kurulu tarafından 20/03/2024 tarih ve ---- sayılı "Genel Kurula Davet" yazısı ile tüm ortaklara, 22/04/2024 Pazartesi günü saat 10:00'da-----Binası -----adresinde davet yazısında belirtilen gündemi görüşüp karara bağlamak üzere "olağan genel kurul toplantısı" yapılacağının bildirildiği, kooperatif olağan genel kurulunun 22/04/2024 tarihinde saat 10:00'da ---- Yönetim Binası Toplantı salonu ---- adresinde Ticaret Bakanlığı ----- Ticaret İl Müdürlüğü Temsilcileri------ gözetiminde toplandığı ve toplantı sonucunda olağan Genel Kurul Toplantı Tutanağının hazırlandığı, toplantının 10. maddesine ilişkin görüşme sırasında intibak ana sözleşmesinin içeriğine, hangi maddelerin değiştirildiğine dair hiçbir bilgi verilmeksizin ve hiç müzakere yapılmaksızın "intibak kapsamında zorunlu kılınanlar yanında neredeyse tamamı değiştirilmiş olan yeni ana sözleşme hakkında" oylama yapıldığı ve oylama sonucunda 140 kabul ve 6 red oyu ile oy çokluğuyla kabul edildiği, müvekkili ...'ın "Madde 10 değiştirilecek ana sözleşmenin gündem maddeleri ana sözleşme numarası cinsinden bildirilmediğinden ve tek tek görüşülmediğinden değiştirilecek maddeler tam olarak tarafımca anlaşılmamıştır. Şerh düşerim" demek suretiyle muhalefet şerhini tutanağa eklettirdiği, toplantının "Sitede faaliyet gösteren işyerlerinin ve ortak alanların kullanma kurallarına ait Yönetmelik hakkında bilgi verilmesi ve bu kapsamda gerekli kararların alınması," konulu 11. Maddesine ilişkin görüşmeler sonucunda sitede faaliyet gösteren işyerlerinin ve ortak alanların kullanma kurallarına ait yönetmelik hakkında bilgi verildiği ve bu kapsamda gerekli kararların alınması hususunda oylamaya geçildiği, yapılan oylama sonucunda 136 kabul ve 8 red oyu ile bu teklif oy çokluğuyla kabul edildiği, bir kısım muhalif üye ile birlikte müvekkilleri ..., ... ve ...'un "Yönetim planı ferdi mülkiyetimi sınırlandıracağı için ve Kooperatif Yönetimi, Ferdi tapum üzerinde yetkisi olmadığından alınan karara şerh düşeriz" demek suretiyle muhalefet şerhlerini tutanağa eklettirdiklerini, müvekkilleri tarafından genel kurul görüşmeleri sırasında yeni anasözleşme metni ile eski anasözleşme metninin karşılaştırmalı tablosunun talep edildiği ancak bu talebin geri çevrildiğini, genel kurul sona erdikten bir kaç gün sonra yeni ana sözleşme kooperatif üyelerinin ortak ----- grubunda yine üyelerin ısrarlı talepleri üzerine paylaşıma sunulduğu, müvekkilleri ve genel kurulda yeni anasözleşmenin içeriğini dahi görmeden olumlu oy kullanan pek çok kişi yeni anasözleşmeyi ilk kez bu ----- paylaşımı ile gördüklerini; yeni anasözleşme taslağının hazırlık aşaması da dahil hiç bir aşamasında yasal usullere uyulmadığı, tüm bunlara ek olarak böyle önemli değişikliklerin yönetim kurulu kararını gerektirdiği ve alınan kararın da usulüne uygun ilan edilmesi gerektiğinin de izahtan vareste olduğu. ayrıca değişiklik yapılan maddelerin maddeler halinde müzakere edilmesinin de gerektiği, bu nedenle genel kurulun 10. Maddesi kapsamında alınan anasözleşme değişiklik kararının zorunlu intibak kapsamı dışındaki maddelerinin hukuka aykırı olması nedeniyle iptal edilmesi gerektiği, zorunlu intibak kapsamı dışındaki tüm ana sözleşme değişikliklerinin usulüne uygun ilan ve tebliğ edilmediğinden geçersiz olduğunu; gündemin 11.maddesine müvekkillerinin yönetmelik adı altındaki belgede yer alan bazı maddelerin kendilerine ait ferdi mülkiyet hakkını kısıtladığından ve kooperatifin ferdi tapular üzerinde yetkisi olmadığından bahisle dava konusu madde içeriğinde yer alan kuralları kabul etmediklerini ifade ederek itiraz ettikleri, ferdi tapuların tamamen bağımsız olup işyerlerinin kooperatifle hiç bir bağlantısının bulunmadığı, kooperatifin faaliyet alanının sadece bir kaç adet sosyal tesisin işletilmesi ile ilgili olduğu, ana sözleşmeden de bu açıkça görüleceği, ayrıca işyerlerinin içinde bulunduğu alandaki yolların belediyeye ait olduğu, kooperatifin bu şekilde işyerlerini yönetme ya da işyerlerine kurallar koyma yetkisinin bulunmadığı, gündemin 11. maddesinin işletme kooperatifinin yapısına uygun olmaması nedeniyle iptal edilmesi gerektiğini; olağan genel kurul toplantısında gündemin 10 ve 11. maddeleri doğrultusunda zorunlu intibak kapsamı dışında alınan kararlarının iptalini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; piyasada kısaca "----" olarak bilinen----- Kooperatifi 1969 yılında tüzel kişilik kazandığını; küçük sanayi sitesi yapı kooperatifinin amaç ve faaliyet konusu kapsamındaki iş ve işlemler tamamlandıktan sonra, 1163 sayılı kooperatifler kanununun 81. maddesinin hükmüne istinaden gerekli prosedürler yerine getirilerek işletme kooperatifi olarak amaç ve tür değişikliği yapılarak işletme kooperatifine dönüştürüldüğünü; kooperatifin 22/04/2024 tarihinde gerçekleştirmiş olduğu genel kurulun 10.maddesinde yer alan ifadesinde "bakanlığın 26/10/2024 tarihine kadar zorunlu kıldığı aksi halde kooperatifin fesih ve tasfiye (dağılacağı) olacağı hükmü gereğince kooperatif anasözleşmenin yeni anasözleşmesine intibak etmesinin görüşülmesi ve karar alınması" şeklinde olduğu, genel kurul toplantı tutanağında 10. madde hakkında sadece davacılardan ...'ın şerhinin mevcut olduğu, genel kurul toplantı tutanağında 10. madde hakkında şerh düşerek muhalefet etmeyen diğer davacılar ... ve ...'ın 10. maddenin iptali talepli dava açma hakkı bulunmadığını; 22/04/2024 tarihinde gerçekleştirilen ve iptali istenen genel kurulun 11.maddesinde yer alan ifade "sitede faaliyet gösteren iş yerlerinin ve ortak alanların kullanma kurallarına ait yönetmelik hakkında bilgi verilmesi ve bu kapsamda gerekli kararların alınması" şeklinde olduğu, cevap dilekçelerinin bir nolu paragrafında açıklandığı üzere ------ iş yerlerinden oluşan bir yapı topluluğu yani site olduğu, ortakların mülkiyetindeki iş yerlerinin dışında kooperatifin de kendine ait sosyal ve müşterek tesislerinin bulunduğu, ----- imar planı yapılırken iş yerlerinin ayrı ayrı parseller üzerinde yapılaşacağı planlandığından 634 sayılı Kat Mülkiyeti kanununun 12/b ve 28. maddelerine göre hazırlanıp tapuda tescil edilen yönetim planı bulunmadığı, bu nedenle iş yerlerinin kullanma maksat ve şekli maliklerin ve kullanıcılarının hak ve yükümlülükleri, yönetim tarzı ve diğer hususları belirleyen yönetim planı bulunmadığını, yönetim planı malikleri ve diğer kullanıcıları bağlayan bir sözleşme hükmünde olduğu, 1163 sayılı Kooperatifler kanunun 81. maddesinde tanıdığı yetkiye istinaden işletme kooperatifi olarak tür değiştirmiş olması nedeniyle genel kurul kararına istinaden bütün maliklerin bu toplu yapıda yer alan iş yerlerinin birlikte ve bir bütünlük içinde ve gerek kat mülkiyeti kanununda ve gerekse ilgili mevzuatta yer alan hükümlere bağlı olarak faaliyet göstereceklerini kabul etmiş olduğu ancak her parselde bir iş yeri yapılaştığında tapuda tescilli bir yönetim planı bulunmadığı, bu nedenle yönetim planı yerine geçmek üzere kooperatifin en yetkili organı genel kurul kararıyla alındığı, bu kararların genel hükümlere göre diğer sitelerin site yönetim planlarından ve kat mülkiyeti kanununun tanıdığı haklarla yararlanarak hazırlandığı sitenin düzenli bakımlı güvende ve kurallara uyan bir site olmasını sağlama amacıyla düzenlendiği, davacıların iddia ettiği üzere mülkiyet hakkına herhangi bir müdahale söz konusu olmadığını; davacıların huzurdaki davadaki taleplerinin tam olarak anlaşılamadığını; Kooperatifler Kanununun 53. maddesine istinaden davacıların teminat göstermesi taleplerinin bulunmadığını, davacıların sürekli genel kurul iptali davası açmakla dava haklarını kötüye kullandıklarından kooperatife ve kooperatif ortaklarına zarar vermiş olduklarından kooperatifler kanunun 53.maddesine göre teminat gösterilme taleplerinin kabulünü, davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davalı kooperatifin 22.04.2024 tarihinde icra edilen genel kurul toplantısında alınan 10 ve 11 numaralı kararların dava dilekçesinde dile getirilen nedenlerden ötürü iptaline karar verilmesinin mümkün olup olmadığı,10 numaralı kararda sadece bir davacının muhalefet şerhi olması nedeni ile diğer iki davacının bu maddenin iptalini isteyip isteyemeyecekleri, alınan kararların 6102 sayılı ticaret kanununa, davalı kooperatifin ana sözleşmesine, 1163 sayılı kooperatifler kanunu ve afaki iyi niyet kurallarına aykırı olup olmadığına,alınan kararlarda resen dikkate alınması gereken yokluk veya butlan nedenleri olup olmadığına ilişkindir.Mahkememizce taraf delilleri toplanmış uzman bilirkişilerden rapor alınmıştır. Bilirkişi heyeti 22.06.2024 tarihli raporunda "....10. Gündem Maddesi Yönünden İnceleme
Kooperatifler Kanunu’na 7339 sayılı kanun m.19 ile eklenen Geçici Madde 9’da kooperatiflerin en geç 5 yıl içinde ana sözleşmelerini bu kanuna intibak ettirecekleri, aksi takdirde dağılmış sayılacakları, intibak yapılıncaya kadar ana sözleşmelerin bu kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanacağı açıkça düzenlenmiştir.
10. gündem maddesinin kooperatif esas sözleşmesinin Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen örnek sözleşme metni ile değiştirilmesine yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Kooperatiflere ilişkin ikincil mevzuat düzenlemesi yapma yetkisi bulunan Bakanlık tarafından son dönemde gerçekleştirilen ve mevcut tüm kooperatiflerin belirlenen sürede intibak etmesi amaçlanan yeknesak bir düzenleme getirildiği bilinmektedir.
10 nolu genel kurul kararı şöyledir:
Gündemin 10. Maddesinin KoopK.Geçici Madde 9 ışığında genel kurulda esas sözleşmenin Bakanlık tarafından getirilen düzenleme dikkate alınarak kabulünün ilke olarak, kanuna ve dürüstlük kurallarına (afaki iyiniyet) aykırı bir yönü yoktur. Ancak, dava dilekçesinde genel kurulda yapılan görüşme sırasında intibak ana sözleşmesinin içeriğine, hangi maddelerin değiştirildiğine dair hiçbir bilgi verilmediği ve hiç müzakere yapılmadığı, intibak kapsamında zorunlu kılınanlar yanında ana sözleşmenin neredeyse tamamının değiştirilmiş olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla konu yönünden davada tartışılıp değerlendirilmesi gereken husus, davalı kooperatif ana sözleşmesinde yapılan değişikliklerin KoopK. Geçici Madde 9 kapsamında yapılacak zorunlu değişikliklerden ibaret olup olmadığı, diğer ifadeyle 7339 sayılı kanun değişikliğinin zorunlu kıldığı değişiklikler dışında, gerekmediği halde bu vesileyle değiştirilen ana sözleşme hükümlerinin bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.
Genel kurul gündeminde kooperatif ana sözleşmesinin Bakanlık tarafından belirtilen yeni ana sözleşmeye intibak ettirilmesinden söz edilmektedir. Bakanlık tarafından genelge ile ilan edilen ana sözleşme taslaklarının aleni olması karşısında, gündem ile ilgili bilgi sahibi olanların taslak hükümlerinin kabul edilmesine yönelik olarak itirazlarının mümkün olmayacağı, buna karşın, 7339 sayılı Kanun’a uyum amacı dışında kalan ve varsa Bakanlık tarafından tespit edilen taslaktan sapan hükümlerin, bu gündem maddesi eşliğinde karara bağlanamayacağı yönündeki kanaatimizi Sayın Mahkemenin takdirine sunarız. Bu konuda Bakanlıktan izin alınmış olması da kanuna aykırı veya gündemde bulunmayan bir konunun görüşülmesini sağlamaya yeterli sayılamayacaktır.
Gündeme bağlılık ilkesi kooperatif şirketlerin genel kurullarında uygulama alanı bulur
ve istisnaları da Kooperatifler Kanunu 46’de gösterilmiştir:
III – Gündem:
Madde 46 – (Değişik: 6/10/1988 - 3476/12 md.)
Toplantı çağrısına ve ilana gündem yazılır. Anasözleşmenin değiştirilmesi bahis konusu ise, yapılacak ilanda değiştirilecek maddelerin numaralarının yazılması ile yetinilir.
KoopK.m.46/1 incelendiğinde anonim şirketlerde farklı olarak, TTK.m.453’de belirtilen şekilde “Bakanlık izni alınmış veya yönetim kurulunca karara bağlanmış bulunan değişiklik taslağının, değiştirilecek mevcut hükümlerle birlikte ilanı”nın gerekli olmadığı, değiştirilecek maddelerin numaralarının yazılmasının yeterli olduğu görülmektedir. Davalı kooperatifin gündeminde konu şöyle yer almıştır.
Bu hükme göre, genel kurul ilan ve davet yazılarında, değiştirilecek ana sözleşme hükümlerinin eski ve yeni hallerinin bildirilmesi gerekmemekle birlikte, değişecek maddelerin numaralarının bildirilmesi gerektiği halde, davalı kooperatifçe ilan edilen ve ortaklara gönderilen gündemde ana sözleşmenin hangi maddelerinin değişeceğine dahi yer verilmediği, genel olarak intibaktan söz edildiği görülmektedir. Buna bağlı olarak, genel kurulda değişecek/değiştirilecek gündem maddeleri ile ilgili bir müzakerenin de yapılmadığı, hangi ana sözleşme maddelerinin hangi şekilde değiştirildiği konusu genel kurula katılan ortakların bilgisine ve onayına sunulmadan, içi boş bir esas sözleşme değişiklik yetkisi alındığı, ancak bundan sonra yeni sözleşme metninin Bakanlığın ilan ettiği tip/örnek sözleşme doğrultusunda oluşturulduğu anlaşılmaktadır.
İster Bakanlık tarafından hazırlanan tip/örnek metinler esas alınsın ister kooperatif yönetim kurulunca kaleme alınsın, bu kapsamda yapılacak ana sözleşme değişikliklerinin 7339 sayılı kanunla yapılan değişikliklere intibak amacıyla sınırlı olmalıdır. Diğer ifadeyle kanun değişikliği sebebiyle KoopK.Geçici Madde 9 kapsamında intibak amaçlı yapılacak ana sözleşme değişikliklerinin yasa gereği zorunlu olduğu, bunun aksine davranışın kooperatifin infisahı/dağılması ile sonuçlanabileceği, zaten mevcut ana sözleşmelerin 7339 sayılı kanuna aykırı hükümlerinin uygulanmayacağının kanunda belirtilmiş olması ve bu amaçla yapılacak ana sözleşme değişiklikleri için nisapların hafifletilmiş olması (KoopK. Geçici M.9/3) gözetilerek, söz konusu zorunlu ana sözleşme değişiklikleri yönünden gündeme bağlılık, genel kurulda müzakere usulü, toplantı ve karar yetersayıları yönünden çok katı davranmaya gerek olmadığı benimsenebilir ise de, bu vesileyle 7339 sayılı kanunla herhangi bir değişiklik yapılmayan ve herhangi bir değişiklik zorunluluğu da bulunmayan ana sözleşme maddelerinin de genel kurulun bilgisine ve onayına sunulmaksızın değiştirilmesi kabul edilemez.
Dava dilekçesinde, “Davacı müvekkillerin iptal edilmesini istedikleri husus intibak adı altında fakat intibak kapsamıyla hiç alakası olmayan ve kooperatif açısından ciddi değişiklikler içeren bir kısım anasözleşme maddelerinin özellikle kooperatifin amacını, türünü ve unvanını da değiştirecek şekilde değiştirilmeye çalışılmasıdır” denilerek, 7339 sayılı Kanun ile eklenen Geçici Madde 9 gereğince yapılacak ana sözleşme değişikliklerine itiraz edilmediği, ancak bununla birlikte gerekli olmayan ana sözleşme değişikliklerinin de müzakere edilmeden yapılmasına itiraz edildiği görülmektedir. Eski ve yeni ana sözleşme metinleri incelenerek hangi maddelerde değişiklik yapıldığı, yapılan bu değişikliklerin hangilerinin 7339 sayılı kanuna intibak bakımından gerekli olduğu, hangi değişikliklerin bu amaca uygun düşmediği yönünden bir çalışma yapılması gerekmekle birlikte, bu çalışmanın, bilirkişi incelemesinin amaç ve kapsamını aşacağı değerlendirilmektedir. Zira, bilirkişi heyetinin uygulamaya yönelik tecrübelerinden, söz konusu ana sözleşme değişikliklerinin kooperatif yönetimine de bırakılmadığı, Bakanlık tarafından hazırlanan sistem üzerinden ve tip/örnek sözleşme metinleri üzerinden kooperatiflerin komple bir değişikliğe zorlandığı bilinmektedir. Örnek olarak, davalı kooperatif ana sözleşmesinin Unvan başlıklı 3. Maddesi ve Amaç ve Faaliyet Konuları başlıklı 6. Maddeleri de değiştirilmiştir. Yapılan değişiklikler esas itibariyle içerik olarak yerinde olsa dahi, bu maddelerde yapılan değişiklerin 7339 sayılı kanunla ve bu kanuna intibak ile bir ilgisi yoktur. Ticaret Bakanlığı’nın, 7339 sayılı kanuna uyum sağlamayı vesile ederek, tip ana sözleşmeleri güncellemeyi amaçladığı ve 7339 sayılı kanun dışındaki diğer mevzuata da toptan bir uyum sağlamayı amaçladığı görülmektedir. Yine somut dava özelinde, davalı kooperatifin işyeri konut yapı kooperatifi olarak kurulduğu, inşaatların tamamlanıp ferdileşmeye geçildikten sonra KoopK.m.81kapsamıda işletme kooperatifine dönüştüğü, nihayet dava konusu 10 nolu genel kurul kararı kapsamında 7339 sayılı kanuna intibakı bakımından gerekliliği tartışılabilecek şekilde, konu genel kurulda müzakere edilmeksizin “site işletme kooperatifi”ne dönüştürüldüğü görülmektedir. Oysa 7339 sayılı kanuna intibakın ve bu amaçla getirilen Geçici Madde 9’un intibak amacı bu kadar geniş değildir. Durum böyle olunca, Ticaret Bakanlığı tarafından çıkaralacak Genelge ve tip ana sözleşmelerin normlar hiyerarşisine uygun olarak, 7339 sayılı kanun ile verilen yetki ve intibak ihtiyacı ile sınırlı ana sözleşme değişikliklerini içermesi gerekli ve yeterli olacaktır. Bu haliyle neticede kooperatiflerin genel kurul öncesinde Bakanlık tarafından hazırlanan tip/örnek sözleşme tiplerini inceleyerek, değişecek/değiştirilecek maddeleri önceden belirlemeleri ve bunları genel kurulun onayına sunmaları gerekir. Bunun dışında ana sözleşmede başkaca değişiklik yapılacaksa KoopK.m. 46’da öngörülen şekilde, madde numaraları gündemde açıkça belirtilerek, tek tek genel kurulun tasvibine sunularak ve ana sözleşme değişikliğine ilişkin genel toplantı ve karar yetersayılarına uyularak karara
bağlanması gerekmektedir. Netice olarak; dava konusu 10 nolu genel kurul kararı ile yapılan ana sözleşme değişikliklerinin, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’na 7339 sayılı kanunla eklenen Geçici Madde 9 kapsamında yapılması gereken intibak-uyum amacını aşar nitelikte olduğu ve gündeme bağlılık ilkesine aykırı olduğu, ana sözleşmenin yalnızca 7339 sayılı kanunla eklenen Geçici Madde 9 kapsamında yapılması gereken intibak-uyum amacıyla sınırlı olarak yapılmasına imkan vermek bakımından, dava konusu genel kurul toplantısında alınan 10 nolu kararın butlanı ve iptali için gerekli koşulların oluştuğu değerlendirilmekle birlikte takdir mahkemeye aittir.
11. Gündem Maddesi Yönünden İnceleme
Gündemin 11. Maddesi ve genel kurul tutanağındaki 11 nolu karar metni aynen şöyledir:
11 nolu karara karşı her üç davacının muhalefet şerhini tutanağa geçirtmiş olduğu tespit edilmiştir.
Yapı kooperatifleri, anasözleşmede gösterilen işlerin tamamlanması ve ferdi mülkiyete geçilip konutların ve/veya işyerlerinin ortaklar adına tescil edilmesiyle amacına ulaşmış sayılır ve dağılır. Ancak tescil işleminden sonra usulüne uygun şekilde anasözleşme değişikliği yapılarak kooperatifin amacının değiştirilmesi halinde dağılmaya ilişkin hüküm uygulanmaz (KoopK.m.81/2). Davalı kooperatifin başta işyeri yapı kooperatifi olarak kurulduğu, inşaatların tamamlanması ve ferdi mülkiyeti geçilmesiyle işletme kooperatifin dönüştüğü anlaşılmaktadır.
Davalı kooperatifin eski ana sözleşmesine göre işletme kooperatifi olduğu yeni ana sözleşmesine göre ise site işletme kooperatifine dönüştüğü, gündemin 11. Sırasında sitede faaliyet gösteren işyerlerinin ve ortak alanların kullanma kurallarına ilişkin yönetmelik hazırlandığı ve genel kurulda ortaklara bilgi verildiği, oy çokluğuyla kabul edildiği, davacıların da aralarında olduğu 8 ortağın karşı oy kullanıp muhalefet şerhi verdiği görülmektedir. Öncelikle kooperatifin amacı kooperatif ortaklarının menfaatleri doğrultusunda mobilyacılar sitesi sakinlerinin ihtiyaçlarını karşılamak, siteyi geliştirmek ve güzelleştirmektir. Bu doğrultuda 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca yönetim planı yerine geçmek üzere yönetmelik hazırlanması ve genel kurulun kabulüne sunulması ve yönetim faaliyetlerinin genel kurulda onaylanan bu yönetmelik çerçevesinde yürütülmesinde kanuna, ana sözleşmeye ve dürüstlük kurallarına aykırı bir yön yoktur.
Davacı taraf kooperatiflerin yönetmelik çıkaramayacağını savunmuş ve 11 nolu kararın bu sebeple de iptalini talep etmiştir. 11 nolu genel kurul kararı ile kabul edilen ----- İşyerlerinin ve Ortak Alanların Kullanma Kurallarına Ait Yönetmelik incelendiğinde, iş sağlığı ve güvenliğine yönelik tedbirlere, dış cephe çatı tabela tamir, bakım ve kullanımına, site ortak alanlarının kullanımına, trafik ve araç düzenine, tatil günlerinde siteye girişlere, tadilat işlerine, çöplerin toplanmasına vs. dair konuları düzenleyen hükümler içerdiği görülmektedir. TC Anayasası m. 124’e göre “Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler”. Davacı yanın yönetmelik çıkarma yetkisine dair iddiaları yerinde olmakla birlikte, karar konu metnin teknik/hukuki anlamda yönetmelik değil site yönetim planı yerine geçmek üzere hazırlanan ve genel kurulun onayına sunulan bir metin olduğu, bu haliyle kooperatif genel kurul kararlarının ve bu kararlarla benimsenen metinlerin geniş anlamda “hukuki işlem” sayılacağı, ihtilaf konusu yönünden TBK.m.19 kapsamında yorum yapılarak, tarafların gerek kasten gerek sehven kullandığı terimlere değil, genel kurulda kullandığı oylarla dava konusu kararı/hukuki işlemi oluşturan ortakların gerçek ve ortak iradelerine itibar edileceği, dolayısıyla gerek içerik yönünden genel kurulun görev ve yetki alanında kalan gerekse asgari toplantı ve karar yetersayılarına uyularak alınan kararın ve bu kararla kabul edilen metnin kanuna, ana sözleşmeye veya dürüstlük kurallarına aykırılığından söz edilemeyeceği kanaatindeyiz.
Mahkemenin bilirkişi görevlendirme kararı sebebiyle yapılan bu tartışma sonucunda ulaştığımız bu tespit ve kanaatlerimize sayın Mahkemenin itibar edip etmeyeceği tamamen kendi takdirindedir.
Diğer yandan, Gündemin 12. Sırasında, dileyen ortakların kooperatif yönetimine kiralama yetkisi verebileceği ve buna dair karar alınacağı hususu yer almış, toplantı tutanağında yer alan 12 nolu kararda ise 93 ortağın işyerini kiralama konusunda yönetime yetki verdiği 20 ortağın ise yetki vermediği görülmektedir. Dolayısıyla 11 ve 12 nolu kararlar birlikte değerlendirildiğinde 11 nolu karar yönünden davacıların toplantıya katılma, karşı oy kullanma ve muhalefetini tutanağa geçirtme koşullarını sağladığı, ancak 11 nolu kararda kanuna, ana sözleşmeye ve dürüstlük kurallarına aykırılık tespit edilmediği değerlendirilmekle birlikte takdir Mahkemeye aittir.
6.3- Davalı kooperatifin 22.04.2024 tarihli genel kurulunda alınan kararlarda resen dikkate alınması gereken yokluk veya butlan nedenleri olup olmadığı.
10 Nolu genel kurul kararı yönünden hem iptal hem “kanuna aykırılık” yönünden butlan
koşullarının bulunduğuna dair yukarıda ayrıntılı tespitler yapılmıştır.
7. SONUÇ ve KANAAT :

Mahkeme tarafında re'sen bilirkişi seçilmemiz ve yapılan görevlendirme sebebiyle, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile kooperatif merkezinde yapılan yerinde inceleme sonuçlarına göre, ayrıntıları ve gerekçeleri yukarıda açıklandığı şekilde, HMK.m.266 ve 279ile Bilirkişilik Kanunu m.3/2 hükümleri gereğince, hukuki değerlendirme teşkil etmemek üzere ve münhasıran Mahkemenin yetkisine dahil olan hukuki değerlendirmeye yönelik bir ön çalışma mahiyetinde olmak üzere inceleme ve tespitlerimiz aşağıdaki şekilde Mahkeme'nin takdirine arz edilmektedir:
7.1) Davalı ----- Kooperatifi'nin 22.04.2024 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısında gündemin 10. Sırasında görüşülerek alınan karar ile yapılan ana sözleşme değişikliklerinin, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na 7339 sayılı kanunla eklenen Geçici Madde 9 kapsamında yapılması gereken intibak-uyum amacını aşar nitelikte olduğu ve gündeme bağlılık ilkesine aykırı olduğu, ana sözleşmenin yalnızca 7339 sayılı kanunla eklenen Geçici Madde 9 kapsamında yapılması gereken intibak-uyum amacıyla sınırlı olarak değiştirilmesine imkan vermek bakımından, dava konusu 10 nolu kararın gerek “kanuna aykırılık” sebebiyle butlanı gerekse iptali için gerekli koşulların oluştuğu,
7.2) Davalı kooperatifin 22.04.2024 tarihinde yapılan toplantısında gündemin 11. Sırasında görüşülerek alınan karar karar yönünden kanuna, ana sözleşmeye ve dürüstlük kurallarına aykırılık tespit edilmediği,
7.3) Dava konusu kararların butlanının tespitine veya iptaline karar verilip verilmeyeceğinin münhasıran Mahkemenin takdirinde ve yetkisinde olduğuna..." belirtilmiştir.
Esasen bilirkişi raporu denetime uygun olup mahkememiz rapordaki nitelendirmelere katılmaktadır. Her ne kadar davalı yanca söz konusu ana sözleşme değişikliğinin intibak hükümleri kapsamında zorunlu olduğunu bu nedenle alınan kararda bir hukuka aykırılık olmadığını belirtmiş ise de kooperatifler kanununun 46. Maddesine riayet edilmediği, yapılacak ilanda değiştirilecek maddelerin numaralarının yazılmasının gerektiği, kaldı ki değişikliklerin intibak hükümleri ile sınırlı olması gerektiği ancak genel kurulda hangi maddelerin değiştirildiğine dair hiçbir bilgi verilmediği ve hiç müzakere yapılmadığı, intibak kapsamında zorunlu kılınanlar yanında ana sözleşmenin neredeyse tamamının değiştirilmiş olduğu görülmüştür. Kooperatiflerin genel kurul öncesinde Bakanlık tarafından hazırlanan tip/örnek sözleşme tiplerini inceleyerek, değişecek/değiştirilecek maddeleri önceden belirlemeleri ve bunları genel kurulun onayına sunmaları gerekir. Bunun dışında ana sözleşmede başkaca değişiklik yapılacaksa KoopK.m. 46’da öngörülen şekilde, madde numaraları gündemde açıkça belirtilerek, tek tek genel kurulun tasvibine sunularak ve ana sözleşme değişikliğine ilişkin genel toplantı ve karar yetersayılarına uyularak karara bağlanması gerekmektedir. Davalı kooperatifin anlına bu hükümlere riayet etmediği, genel kurul gündeminde hangi maddelerin değiştirileceğine yer vermediği, genel kurulda da içi boş bir oylama yapıldığı, bu hali ile kooperatif ortağı olan bir üyenin yeterli bilgi alma ve oyunu kullanma imkanından da mahrum kılındığı, içi boş yeterli bilgi verilmeyen bir hususta kabul veya red oyu kullanmak durumunda kaldığı binnetice genel kurulda alınan 10 numaralı karar için hükümsüzlük şartlarının oluştuğu alınan kararın ana sözleşmeye kooperatifler kanununa aykırı olduğu ve batıl olduğu sonucuna varılmıştır.
Davacı yan genel kurulda alınan 11 numaralı kararın da hükümsüzlüğünü istemiştir. Davacı bu madde ile alınan karar gereği ferdi mülkiyet haklarının ihlal edildiğini, davalının yönetmelik de çıkartamayacağını ileri sürmüştür. Davalı kooperatifin yönetmelik çıkartamayacağı açık olup TBK'NIN 19. Maddesi gereği hukuki işlem mahiyetinde olduğu, site yönetim planı yerine geçmek üzere hazırlanan bir metin mahiyetinde olduğu anlaşılmıştır. Rapor alındıktan sonra söz konusu metin davalıdan celp edilerek incelendiğinde sitede faaliyet gösteren iş yerlerinin ortak alanlarına, kullanma kurallarına ilişkin olduğu, toplu yaşamın gereği olarak hazırlanmış bir metin olduğu, davacıların içinde olduğu 8 kişi dışında 136 üyenin oyu ile kabul edildiği görülmüştür. İlgili metin incelendiğinde raporda belirtildiği üzere toplu yaşamın kuralları gereği hazırlanmış bir metin olduğu örneğin 3. Maddede çöplerden bahsedildiği, 1. Maddede yanıcı patlayıcı vs maddelerin kullanılmaması gerektiğine ilişkin olduğu, dış cephede yapılacak tamiratların sitenin genel görünümünü bozmayacak şekilde olması gerektiğine dair olduğu, site maliklerinin diğer malikleri rahatsız etmeyecek şekilde davranmalarına( m.10) , ortak alanlara beton dökerek kullanım alanına çevrilemeyeceğine ( m.11) ,ortak alanlarda park bahçelerde piknik vs yapılmaması gerektiğine vb. Kurallara ilişkin olduğu, alınan bu kararlarda kanuna, kooperatif ana sözleşmesine ve dürüstlük kurallarına aykırı bir yön bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu kararla çoğunluk oyu ile alınabilecek mahiyette kararlar olup bir hükümsüzlük nedeni tespite dilememiştir. Tüm bu anlatılan nedenlerden ötürü davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Yargıtay ----. HD. ----- "...Davacılar vekilinin temyiz harcını müvekkillerinden birisi için yatırdığı makbuzda yazılı miktardan anlaşıldığı, davanın, genel kurul kararlarının iptali ve kayyım tayini istemlerine ilişkin olduğu, davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu, her davacının davasının ayrı olduğu ve davacı sayısınca hüküm bulunduğu,.." Yargıtay ---- HD. ---- "....yargılamanın yenilenmesi istenen dava genel kurul kararının iptali istemine ilişkin olup, davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğundan, her davacının davası ayrıdır ve bu nedenle de davacı sayısınca hüküm bulunduğundan her davacı için ayrı ayrı temyiz harcı alınması gerekmektedir. " gerekçeleri ile aralarında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunanların davalarında nasıl davranılması gerektiğini belirtmiştir. Somut olayda davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı mevcuttur. Tensip zaptının 14 numaralı kararı ile davacılara ayrı ayrı harçları yatırmaları için süre verilmiş davacılar peşin ve başvuru harçlarını yatırmışlardır. Bu nedenle davacı ve davalı leh ve aleyhine her bir davacı yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın kısmen kabulüne,
2-Davalı kooperatifin 22.04.2024 tarihli genel kurul toplantısında alınan 10 numaralı kararın BATIL olduğunun tespitine,
Fazlaya dair istemin reddine,
3-Her bir davacı bakımından alınması gerekli 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile her bir davacı bakımından alınması gerekli eksik 187,80 TL harç toplamı 563,40 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacılar tarafından yapılan toplam 1.282,80 TL başvurma harcı, 1.282,80 TL peşin harç, 16.000,00 TL bilirkişi ücreti, 317‬,00 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 18.882,6‬0 TL yargılama giderinin yarısı olan 9.441,3‬0 TL'nin davalıdan tahsiliyle davacılara verilmesine,
5-Her bir davacı yönünden ayrı ayrı davalıdan alınmak üzere; Karar tarihinde yürürlükte bulunan Av. Asg. Üc. Trf.'ne göre, 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsiliyle her bir davacıya ayrı ayrı verilmesine, ( davalı her bir davacıya ayrı ayrı 30.000 TL ödeyecektir.)
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Av. Asg. Üc. Trf.'ne göre, 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin her bir davacıdan ayrı ayrı alınarak davalıya verilmesine,( her bir davacı ayrı ayrı davalıya 30.000 TL ödeyecektir.)
7-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının talep halinde taraflara iadesine,Dair karar, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, ---- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, oy birliği ile açıkça okunup usulen anlatıldı.