mahkeme 2024/420 E. 2025/373 K.

T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/420 Esas
KARAR NO : 2025/373

DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 16/07/2024
KARAR TARİHİ : 17/06/2025

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... sevk ve idaresindeki ... poliçe numarasıyla sigortalı olan ... plakalı sayılı araç, müvekkili ... adına kayıtlı kaza anında park halinde bulunan ... plaka sayılı otomobiline geri geri gelerek vurmak suretiyle maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, Maddi Hasarlı Trafik Kaza Tespit Tutanağında (EK-A); Kazanın meydana gelişinde ... plaka sayılı araç sürücüsü ...’nun Karayolları Trafik Kanunu'nun 67/1-b maddesinde yer alan kurallarını ihlal ettiğini, tam kusurlu olduğunu, müvekkilinin olayın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun olmadığını, kaza sebebiyle müvekkilinin aracında büyük çapta hasar oluştuğunu, yabancı plakalı bir araç olmasından ve müvekkilinin acil yurtdışına gitmesi gerektiğinden dolayı kaza sonrası aracın tamiri müvekkili tarafından ...’da kendi imkanlarıyla yaptığını, ayrıca kaza nedeniyle orijinalliği bozulan daha doğrusu kazalı araç olarak görülen araçta değer kaybı meydana geldiğini, araçtaki değer kaybının tespit edilerek müvekkiline ödenmesi gerektiği talebiyle davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını, aracın sürücüsü ..., Borçlar Kanunu'nun 49 ncu maddesi gereği haksız fiili neticesinde verdiği zararı tazminle sorumlu olduğunu, tüm bu nedenle davanın kabulüne karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile dava ettikleri anlaşıldı.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu 24.07.2021 tarihli trafik kazasına karıştığı belirtilen ... plakalı aracın trafik sigorta poliçesi müvekkili şirketçe temin edildiğini, işbu trafik sigorta poliçe muhteviyatına göre şahıs başına daimi sakatlık ve ölüm teminatı ve maddi hasara yönelik karşı tarafa ödenebilecek tazminat tutarı sınırlandırıldığını, müvekkili sigorta şirketinden sigorta poliçesi ve diğer evraklar celbedildiğinde bu tutar görüleceği, Mali Mesuliyet Sigorta Poliçeleri meblağ sigortası niteliğinde olmadığını, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. Maddesinin göndermesiyle aynı yasanın 85. Maddesine göre "karayolunda motorlu araç işletenin, işlettiği araç nedeniyle 3. Kişilere verilen bedensel veya eşya zararlarından dolayı onun mali ve hukuki sorumluluğunu 3. Kişilere karşı güvenceye alan bir zarar sigortası niteliğinde olduğunu, karşı tarafın %100 kusurlu olduğunu iddia etmişse de trafik kazalarında kusur değerlendirmesi için görevlendirilen teknik bilirkişiler,polisler veya eksperler hukuk bilgileri olmadığı için, yalnızca trafik kurallarına uyulup uyulmadığı yönünden değerlendirme yapmakta, eylem ile zararlı sonuç arasındaki nedensellik bağını, zararın hangi eylem ve davranıştan doğduğunu dikkate alınmaması gerektiğini, müvekkili şirket uhdesinde bulunan poliçe tek ve limitli bir poliçe olduğunu, müvekkili sigorta şirketi huzurda açılmış bulunan davanın açılmasına sebebiyet vermediğini, müvekkili sigorta şirketi sorumluluğunu yerine getirdiğini, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile davanın reddini talep ettikleri anlaşıldı.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, trafik kazasından kaynaklanan araçta oluşan hasar bedeli ve değer kaybının tahsili davasıdır.
Trafik kazalarından kaynaklanan sorumluluk davaları, 2918 sayılı KTK'nın 85 v.d. maddelerinde düzenlenen tehlike sorumluluğu ve 6098 sayılı TBK'nun 49 vd. maddelerinde düzenlenen haksız fiilden kaynaklı kusur sorumluluğudur. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun (KTK) 91/1'inci maddesinde, “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Aynı Kanunun 85/1'inci maddesinde; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı belirtilmiş, anılan Kanununun 85'inci maddesinin son fıkrasında maddesinde ise,“ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. İşleten ile davalı sigortalının sorumluluğu paraleldir ve işleten ve teşebbüs sahibi sürücünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. 2918 sayılı yasanın işletenin veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin, sorumluluktan kurtulması veya sorumluluğun azaltılması başlıklı 86. maddesi ''İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur.'' hükmünü içerir. Bu nedenle zarara sebep kazanın mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan meydana geldiğini ispat yükü davalıda olmasına karşın, meydana gelen zararın miktarını ispat külfeti zarar görendedir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, ZMMS zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edecektir.
Davalı tarafından zamanaşımı itirazında bulunulmuş ise de; 2918 sayılı yasanın 97. Maddesinde ''Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.'' düzenlemesine yer verilmiştir.
Benzer bir olayda Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile ''TBK 153/6. maddesinde zamanaşımının durma sebepleri arasında “alacağın Türk mahkemelerinde ileri sürülme imkanının bulunmaması” hali de durma nedeni olarak kabul edilmiştir.
Açıklanan ilkeler ışığında somut olay incelendiğinde; meydana gelen trafik kazası sonucu davacı sürücü yaralanmış olup, kaza tarihinde yürürlükte olan 5237 sayılı TCK'ya göre zamanaşımı süresi 8 yıldır. Davaya konu trafik kazası 07/09/2010 tarihinde meydana gelmiş, başvuran tarafından ihtarname yoluyla davalı sigorta şirketine 11/05/2018 tarihinde başvurulmuş olup, sigorta şirketine başvurunun yapıldığı süre boyunca (başvurunun sigorta şirketince reddedildiğine dair kararın davacıya tebliğ edildiği tarih de dikkate alınmak suretiyle) zamanaşımının durduğu kabul edilmeli ve bu açıklamalar ışığında zamanaşımı hususunun yeniden değerlendirilmesi gerekirken bu husus gözetilmeden zamanaşımının dolduğu gerekçesiyle başvurunun reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiş; İtiraz Hakem Heyeti kararının bu nedenle bozulması gerekmiştir.'' gerekçesi ile yerel mahkeme kararını bozmuştur.
Somut davada kazanın 24.07.2021 tarihinde gerçekleştiği, davacının ise davalıya 28.11.2022 tarihinde başvurduğu, başvurunun reddine dair davacıya bir bildirim, tebligat yapıldığının davalı tarafından iddia edilmediği gibi sunulan hasar dosyasında da böyle bir tebligata rastlanılmadığından davcının başvuru tarihi ile arabuluculuk başvuru tarihi olan 27.04.2023 tarihine kadar sürenin durduğunun kabul edilmesi gerektiği, yine arabuluculukta geçen 36 gün için sürenin durduğu ve buna göre 2 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığından zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir.
İhtilaf, tarafların vaki kazadaki tazminata esas kusur oranı ile davacının aracında meydana gelen hasar ve değer kaybı bedelinin tespiti noktalarında toplanmakta olup, kusur oranı ve tazminat miktarının tespiti konuları hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren haller olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususları bilirkişiye tespit ettirilmesi gerekmektedir.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda sonuç olarak; Sayın Mahkemenin müzekkeresine cevaben Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından gönderilen yazı Almanya plakalı davaya konu araçla ilgili olmayıp davalı araçla ilgilidir. Davaya konu aracın değer kaybını tespit edebilmek için işbu davaya konu kaza öncesi başkaca herhangi bir kazası olup? olmadığı? Bilinmesi gerekmektedir. Eğer kaza veya kazalar varsa bu kazalarda ne gibi bir hasar olduğu ve onarımın nasıl yapıldığının da bilinmesi gerekmektedir. Ancak, dava dosyasında bu konuda herhangi bir bilgi ve belge bulunmamaktadır. Takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, bu konunun aydınlatılması için Sayın Mahkemece Adalet Bakanlığı vasıtasıyla Almanya makamlarından davaya konu aracın geçmiş hasar durumuyla ilgili bilgi alınabilir, ya da davacı tarafından Almanya Resmi makamlarından temin edilen Resmi Belgelerin tercümesi dosya kapsamına alınabilir. Bu duruma göre ve Takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere işbu davaya konu kaza öncesinde ... plaka sayılı aracın hasarsız olduğu kabulüyle değerlendirme yapılacaktır. Davaya konu araca emsal olarak internet ortamında ancak güncel rayiç değerleri bulunabiliyor. Kaldı ki ülkemizde tescil edilmiş olan araçlarında kaza tarihindeki değerlerini bulamamaktayız. KVK kanunu nedeniyle 2nci el satış platformları bu bilgileri paylaşmamaktadırlar. ...oto satış sitelerinde tarafımca yapılan araştrmalarda davaya konu ... MODEL 97.951 KM deki bir aracın bugünkü güncel değerinin muhtemel güncel km değeri 190.000 km ile 27.000 EUR – 31.000 EUR arasında olabileceği anlaşılmaktadır. Bu duruma göre işbu raporda yukardaki rayiç değerlerin ortalaması 28.663 EUR davaya konu aracın rayiç değeri olarak esas alınacaktır. Yukarıda açıklanan nedenlerle dava konusu hasarla benzer niteliklerde önceden hasar görmüş araç ilanı İnternet araştırmalarında görülmemiş. Ancak bir adet daha önce ön bölümünden kaza geçirmiş aşağıdaki araç tespit edilebilmiş bu araçta sedan olmayıp station bir araç olduğundan yukarıdaki hasarsız araçlardan daha yüksek bir fiyata sahiptir. Ülkemizde station araçlar tercih edilmediğinden daha düşük fiyatla satılırken muhtemelen Almanyada daha yüksek bir fiyata satılabilmektedirler, yurtdışında diğer bir değerlendirme yöntemide aracın uğramış olduğı hasara göre belli bir % değerin değer kaybı olarak kabul edilmesi gerektiğidir. Aslında gerçekte olanda hemen hemen bu şekildedir. Bu durum büyük hasarlarda %10 - %15 Orta ve Küçük hasarlarda ise %5 - %10 olarak değerlendirilmektedir. Araçlarda Tavan, Ön Kaput, Şase ve A-B-C sütunlarının büyük hasarları araç için büyük ve önemli hasarlardandır. Kapılar, Çamurluklar ve Bagaj bölümü ise aldığı hasara göre orta ve küçük hasarlar olarak değerlendirilirler. Bu duruma göre davaya konu hasar orta büyüklükte kabul edilerek değerlendirme yapılacaktır.
Nihai ve Gerçek Değer Kaybı Tutarı; Davacıya bu konuda yapılmış bir ödemeye dair dava dosyasında herhangi bir belge ve bilgi olmadığından bu konuda bir tenzil yapılmayacaktır. Davacının işbu davaya konu kazada atfı kabil bir kusuru bulunmadığından kusur tenzili de yapılmayacaktır. Buna göre, 28.663 EUR x %7,5 değer kay. x %100 kusur = 2.149,73 EUR. olduğu mütalaa edildiği anlaşıldı.
Davacı vekili tarafından ... plakalı sayılı aracın sürücüsü olan ... yönünden davayı takip etmediklerini 22.04.2025 tarihli celse de beyan edildiğinden bu kişi yönünden dava tefrik edilerek mahkememizin ... Esas sayısına kaydedilmiştir.
Davacı vekili tarafından sunulan 06.05.2025 tarihli talep artırım dilekçesi ile dava tarihi olan 16.10.2023 tarihi itibariyle 5.801,51 Euro karşılığı dava değerini değerini 170.302,88 TL'ye çıkarılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafından trafik kazası nedeniyle aracında hasar ve değer kaybı oluştuğunu belirterek hasar bedeli ve değer kaybının talep edildiği, poliçe, hasar dosyası, trafik tescil kayıtları, kaza tespit tutanağına göre alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli denetime elverişli görülmüştür.24.07.2021 tarihinde davalıya ZMMS sigorta poliçesi ie sigortalı ... plakalı sayılı aracın geri geri manevra yaptığı sırada davacıya ait park halindeki ... sayılı yabancı plakalı araca çarptığı, davacıya atfı kabil bir kusurun olmadığı, davalıya sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, davalının poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere dava konusu kaza nedeniyle davacı aracında oluşan değer kaybından sorumlu olduğu, alınan bilirkişi raporuna göre davacı aracında oluşan hasar miktarının 3.651,78 Euro olduğu, davacının Almanya'da ikamet edip, geçici olarak Türkiye'ye getirdiği aracının trafik kazası sonucunda hasara uğradığı, davacının aracının onarımını Türkiye'de yapması konusunda zorlanamayacağı, aracını Türkiye'de veya ikamet ettiği ülkede tamir ettirmek konusunda seçimlik hakka sahip olduğu, araç sahibinin bu seçimlik hakkını ikamet ettiği ülkede tamir ettirme yönünde kullanması durumunda, yurt dışı tamirine dair gerçek hasar bedelinin tespit edilmesi gerektiği, davacının sunduğu ekspertiz raporunun bilirkişi incelenmesi sonucunda kaza ile uyumlu olduğunun ve işçilik ve parça ücretinin uygun olduğunun tespit edildiği, yine değer kaybının aracın kullanıldığı ülke şartlarına göre belirlenmesi gerektiği buna göre aracın değer kaybının bilirkişi raporu ile 2.149,73 Euro olarak tespit edildiği, davacının alacağını dava tarihi itibariyle Türk lirası üzerinde talep ettiği, davacının talep artırım dilekçesi ile talebini 170.302,88 TL'ye çıkardığı, davalıya başvurunun 28.11.2022 tarihinde yapıldığı ve 15 günlük sürenin sonunda davalının 14.12.2022 tarihinde temerrüde düştüğü, 01.01.2021 tarihinden itibaren zorunlu sigorta, araç başı maddi hasar limitinin 43.000,00 TL olduğu ve bu limitin aşılamayacağı anlaşılmakla davacının davasının kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının kısmen kabulü ile 43.000,00 TL’nin 14.12.2022 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 2.937,33 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL ve 2.909 TL tamamlama harcının mahsubu ile fazla alınan 241,52 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacının yatırmış olduğu 269,85 TL peşin harç, tamamlama harcından 2.667,48 TL ve 269,85 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 3.207,18 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 6.907 TL yargılama masrafının ret ve kabul oranına göre 2.770,79 TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına,
5- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13.maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince Adalet Bakanlığı Bütçesinden Arabulucuya ödenen 3.120 TL ücretin davanın kabul ve ret oranına göre 1.251,52 TL'sinin davalıdan, kalan 1.868,48 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8- Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek veya başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.17/06/2025

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır

¸Bu evrak 5070 sayılı Yasa gereğince elektronik olarak imzalanmıştır.